
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 218 |
Artk savalar sadece tanklarla, füzelerle deil; veri merkezlerinde, algoritmalarn kontrol ettii dijital alarda da yaanyor. srail’in Gazze’deki saldrlar sadece fiziksel bir ykm deil, ayn zamanda bir bilgi sava hâline dönümü durumda. “Dijital Siyonizm” dediimiz olgu, srail’in sosyal medya ve dijital platformlarda kurduu görünmez hâkimiyeti, alg operasyonlarn ve Filistin’e dair gerçei bastrma stratejilerini ifade ediyor.
Bugün bir kullanc, Gazze’de yaanan sivil ölümleri ya da srail ordusunun bombardmanlarn belgeleyen bir paylam yaptnda, içerii birkaç saat içinde “topluluk kurallarn ihlal ettii” gerekçesiyle kaldrlyor. Hesaplar askya alnyor, paylamlar görünmez klnyor. Ancak ayn platformlarda srail’in saldrlarn hakl gösteren ya da Filistinlileri hedef alan içerikler serbestçe dolayor. Bu çifte standart, sosyal medyann artk bir özgürlük alan deil, tek yönlü bir propaganda sahas hâline geldiini gösteriyor.
Netanyahu’nun itiraf: Sosyal medya bizim silahmz
srail Babakan Benjamin Netanyahu, dijital alanda yürütülen alg operasyonlarn organize ediyor ve bunu gizleme gerei bile duymuyor. Geçtiimiz yllarda yapt bir açklamada açkça “Sosyal medya platformlar bizim için bir silah hâline geldi. ABD’de tabanmz güçlendirmek için X ve TikTok üzerinde kontrol salamamz gerek.” ifadelerini kulland. Bu açklama, artk srail’in sadece askerî deil, dijital bir ordu kurduunun göstergesidir.
Netanyahu’nun 2025’te ABD Kongresi’ne yapt ziyarette de benzer bir vurgu vard. “Sosyal medyada srail’e kar organize bir karalama kampanyas yürütülüyor, biz buna kar gerçekleri yayacaz.” diyerek dijital alandaki etkilerini daha da genileteceklerini söyledi. Ancak bu “gerçek” dedikleri ey, çou zaman srail’in Gazze’de iledii insanlk suçlarnn üzerini örten bir alg yönetimi operasyonundan ibaret.
Musk ve dijital kontrolün yeni yüzü
Elon Musk’n X platformunu devralmasyla birlikte, dijital sansür artk farkl bir boyuta tand. 2023’te Netanyahu ile görüen Musk, “Özgür ifadeyi korurken nefret söylemiyle mücadelede dengeyi bulmak istiyorum” demiti. Bu ifade kulaa masum gelse de, pratikte srail’in istedii sansür mekanizmalarna kap aralad. Özellikle Gazze saldrlarnn younlat dönemlerde Filistin yanls hesaplarn görünürlüünün ciddi ekilde azald, baz kullanclarn içeriklerinin “gizli filtre”lere takld raporlarla ortaya kondu.
Musk’n Kasm 2023’te srail’e yapt ziyarette Netanyahu ile birlikte Gazze snrna gitmesi ve “Hamas tamamen yok edilmeli” sözünü sarf etmesi, dijital platformun hangi çizgide konumlandn net biçimde gösterdi.
Algoritmalarla susturulan bir halk
Bugün Gazze’den gelen bir video, bir fotoraf ya da bir tanklk, algoritmalar tarafndan otomatik olarak “iddet içerii” olarak iaretleniyor ve yaylmadan önce görünmez hâle getiriliyor. Buna karn srail ordusunun propaganda videolar veya Filistinlileri suçlayan dezenformasyon içerikleri milyonlarca kullancya öneriliyor. NewsGuard ve TIME dergisi tarafndan hazrlanan raporlar, X platformunda srail-Filistin savana dair yanl bilgilerin en çok yayld dönemlerde, Filistin kaynakl içeriklerin “doruluk” etiketiyle snrlandrldn ortaya koydu.
Bu durumun özünde bir teknoloji sorunu deil, bir etik ve adalet sorunu yatyor. Dijital siyonizm, sadece bilgi akn kontrol etmekle kalmyor; gerçei yeniden yazyor, maduru suçlu, zalimi hakl gösteriyor.
Gazze’de susturulan sadece ses deil, hafza da
Gazze’deki ykm, yalnzca binalar deil, hafzay da hedef alyor. srail bombardmanlar srasnda onlarca gazeteci öldürüldü, medya ofisleri yerle bir edildi. Fiziksel alanlardaki bu susturma çabas, dijital ortamda da devam ediyor. Gazze’den internet eriiminin kesilmesi, haber aknn durmas, dünyann gözünü bilinçli bir ekilde karartma giriimidir.
Bu nedenle “dijital siyonizm”, bir sansür politikas olmann ötesinde, hakikatin hafzasna yönelik bir saldrdr. Ama ne kadar bastrlrsa bastrlsn, gerçein szacak bir yolu her zaman vardr. Çünkü dijitalde susturulan her ses, baka bir köede yank bulur.
Gerçein yannda olmak bir insanlk görevidir
Bugün sosyal medyada gerçei savunmak, artk bir görü meselesi deil, bir vicdan snavdr. Dijital siyonizm, sadece Filistinlilerin deil, tüm dünyann bilgi alma hakkn tehdit ediyor. Bu nedenle her kullanc, paylam yaparken ve bilgi tüketirken eletirel düünmeli; hangi algoritmann hangi amaçla önümüze neyi getirdiini sorgulamaldr.
Gazze’de süren bu ac tabloyu sadece izlemek deil, anlatmak, paylamak, unutturmamak gerekir. Çünkü sessizlik, zulmün en büyük destekçisidir. srail’in hem sahada hem dijitalde kurmaya çalt bu korku düzenine kar, gerçein yannda durmak artk bir tercihten öte, insan olmann gereidir.
Yazar: Ali Murat Kýrýk |
08-11-25 |
||
| E mail: dirilispostasi.com | Tweet | ||