Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / PORTRELER | Okunma Says: 288 |
1. Dilden edebiyata, yakn tarihten ehir kültürüne, siyasetten felsefeye dein geni bir yelpazeye yaylan eserleri ve görüleriyle son dönem Türk düünce yapsna yapm olduu katklaryla emek veren D. Mehmet Doan, Anadolu rfan'nn vücut bulmu halidir.
2. Türkiye Yazarlar Birlii adyla kurmu olduu vakf, bir okul, bir kale, bir savunma, bilinçlenme ve bilinçlendirme ocadr. Ocadr diyoruz, çünkü "ocak", D. Mehmet Doan'n hazrlam olduu devasa eser olan Doan Büyük Türkçe Sözlük'te: "1.çinde ate yaklan yer, ate yeri. 2. Ate meydana getiren cihaz: Havagaz oca. 3.Baca. 4.Kireç, ta veya herhangi bir maden çkarlan yer: Maden kömürü oca. 4.Bir çeit, sebze yetitirmek için düzenlenmi bahçe parças: Domates Oca. 5.Bir eyin çok bulunduu, bir eyin kayna olan yer: Pehlivan oca, ilim oca. 6.Ayn gâye etrafnda toplanan kimselerce meydana getirilen tekilat ve bu tekilatn toplanma yeri: Türk Oca, Aydnlar Oca. 7.Mesken, ev, yurt: Baba Oca. 9.Bir kabile halk. 10.Ayn ocakta snan, ayn kazandan yemek yiyen kiilerin meydana getirdii topluluk: Yeniçeri oca, Bostanc oca. 11.Müessese, kurulu. 12. Belli bir hastala bakmay, okumay soydan tevârüs eden aile. 13.Yln birinci ay, il ay, sonkânun, kânunusani. 14.Seramik frn. 15.Kahvehânelerde çay, kahve gibi eylerin piirildii yer. 16.Küçük kâhvehâne eklinde geçer.
3. Yazarla Nurettin Topçu'nun yönetimindeki Hareket Dergisi'nde balayan D.Mehmet Doan, 1947 ylnda Ankara, Kalecik'te dodu. Babas Sait Doan, annesi Safiye Doan'dr. Kalecik Cumhuriyet lkokulunda eitim hayatna balayan Doan, Ankara Cebeci Ortaokulu ve Ankara Gazi Lisesi'ni tamamlamtr. Siyasal Bilgiler Fakültesi Basn ve Yayn Yüksek Okulu (Ankara Üniversitesi letiim Fakültesi) Radyo-Televizyon Uzmanlk Bölümünü tamamlad.
4. Meslek hayatna Türk Tarih Kurumu'nda dökümantalist olarak balad. 1975-1978 tarihinde Dergâh Yaynlar'nda yayn yönetmelii, TRT'de genel müdür danmanl, Kültür Bakanl Sinema Daire'sinde sözlemeli film yapmcs ve senaryo yazarl gibi görevlerde bulundu. 1978 ylnda bir grup yazarla Türkiye'de kültür nöbeti tutmak için Türkiye Yazarlar Birlii'ni kurdu, ilk genel bakan oldu, dokuz dönem genel bakanln yapt. Mehmed Âkif Ersoy Fikir ve Sanat Vakf'nn kurulmasna öncülük etti, 1991 ylnda Türkiye Yazarlar Birlii Vakf'n kurdu. 1996-2005 yllar arasnda TBMM tarafndan Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) üyeliine seçildi.
5. Hareket, Yeni Devir, Zaman, Yörünge, Vakit, Akit, Vahdet ve Karar gibi gazetelerde ve dergilerde yazlar yazan Doan'n ilk kitab Batllama haneti (1975), ülke genelinde büyük ilgiyle karlamtr. Söz varl, Türkçe hassasiyeti, dil karsnda ylmaz bir kale olan Doan Büyük Türkçe Sözlük isimli eserinin ilk basksn 1981 ylnda yaynlamtr. Doan, Dergâh Yaynlar'ndayken Türk Dili ve Edebiyat Ansiklopedisi'ni planlam, ilk ciltlerin yaynn yönetmitir. Bu Ansiklopediyi daha sonra Mustafa Kutlu tamamen devralm ve nihayete erdirmitir. Babakanlk Aile Aratrma Kurumu bünyesinde çkan üç ciltlik Türk Aile Ansiklopedisi'nin yayn yönetmenlii yönetti. Dier eserleri; Tarih ve Toplum (1977), Dil Kültür Yabanclama (1984), Halka Kar Demokrasi (1988), Camideki air- Mehmed Âkif (1989), Darbeler Müdahaleler ve Siyasî Sistem (1990), Bir Sava Sonras deolojisi: Kemalizm (1994), Kültürel Sava ve Sava Kültür (1992), letiim veya Dehet Ça (1993), Kitaplk Klavuzu (1996), Türkistan-Türkiye Gergefinde ran (1996) gibi 17 müstakil eser ile birlikte 4 sözlüü mevcuttur.
6. Doan'a göre dil bizi ina eden bir maneviyat simgesidir. Dil bizi var eden temel bir unsurdur: dile, alfabeye yönelik yaplan saldrlara yönelik u ifadeyi kullanr: "Binlerce yllk mirasn taycs alfabemize, büyük aheserleriyle ifade gücünü ortaya koymu dilimize müdahale edildi; bu, inancmzn tarifini, düüncemizin duraklatlmasn ve idrakimizin karartlmasn hedefleyen bir ykmd".
7. Doan'n dil konusundaki ciddiyetinin vücut bulmu hali sözlük çalmasdr. Ortaya koyduu sözlük bir itirazn da sonucudur. Türk Dil Kurumu'nun 1945 ylnda yaynlanan ilk sözlüünde 20 bin kelime bile yoktu 110 binlik söz varlna ulaan Doan Büyük Türkçe Sözlük 1981'de ilk basksn yapm, bu devasa sözlük günümüzde 26. Baskya ulat, son olarak geniletilmi basksyla kelimelerin Osmanlca yazllar eklenerek Türk edebiyatnn be yüz müellifinden seçilen cümleler ve msralarla zengin bir muhtevaya sahip.
8. Tam mânasyla bir millî mutabakat metni olarak gördüü stiklal Mar'n anlatrken u ifadeleri kullanr: "stiklâl Marş" öyle bir metindir ki, Türkiye'yi teşkil eden halkn bütününün benimseyeceği unsurlar ihtiva eder. Aslnda Mehmed Âkif böyle bir sonuç da gözetmemiş O düşündüğü, inandğ gibi yazmştr. Bilhassa, 1924'ten sonra uygulanan politikalar bu ülkenin halknn inanç ve değerlerinin geniş ölçüde dşlanmas anlamna geliyordu. O yüzden geniş halk kitleleri bilhassa kendini inanç boyutu ile tanmlayanlar ülkeye bağllklarn stiklâl Marş ile ifade etmişlerdir. Kendilerini Anayasa ve kanun metinlerinde değil, stiklâl Marş'nn metninde bulmuşlardr".
9. Mustafa Kutlu, D. Mehmet Doan hakknda "Kendini Yazan ark" balyla yaynlad yazsnda unlar yazar: "Çok Mehmet Doan var ama onun ad D. Mehmet Doan. Nedir bu "D"? Deli mi, dâhi mi, derin mi, dost mu? Saçmalamayn, kendisine sorun. Bana sorarsanz "El-muzaffer dâima" derim. kimiz de 68 kuandan idik, yani 47'li. O da benim gibi fukara-y ümmetten. Ben dulkar yetimi, o bir Terziolu. Hepimiz gemileri yakm, "dâva"y omuzlamtr. Kaptan kökünde Ezel Erverdi vard, bunu kimse yadrgamazd". Kutlu, D. Mehmet Doan'n kurucusu olduu Türkiye Yazarlar Birlii'nin 1 numaral üyesidir. Beir Ayvazolu'na göre isminin bandaki "D" harfi mebzul miktarda bulunan Mehmet Doanlarla kartrlmamak için kullandn, bir unvann yahut ikinci bir ismin ksaltlmas olmadn ifade eder.
10. 7 Austos 1978 tarihinde kuruculuunu yapt Yazarlar Birlii, 1985'te Bakanlar Kurulu kararyla Türkiye adna tamaya hak kazanan 1991 ylnda ise Kamu yararna çalan kurulu, Türkiye'nin en saygn sivil toplum kurulularndan biridir. Benim de ödül aldm (2021 ylnda yln ehir kitab ödülü alan kitabm "Zaman çinde Mekân" isimli eser ile) Türkiye Yazarlar Birlii, Yln Yazar, Fikir Adam ve Sanatçlar Ödülleri ilk defa 1980 ylnda verilmeye balanm, bu tarihten sonra düzenli olarak her yl kültür, sanat, düünce alannda öne çkan eserleri ve çalmalar gündeme tamtr. Türkiye Yazarlar Birlii, gerek yurt içinde gerekse de yurt dnda saysz programa ve faaliyete imza atarak "kültür nöbeti"ni sürdürmektedir.
11. Kendisi ve çalmalar hakknda; Osman Özbahçe'nin hazrlad Mehmet Doan'a Armaan, Fahri Tuna'nn Editörlüünü üstlendii 28 D. Mehmet Doan eseri, Adem Karafilik & Vedat Güne'in hazrlad Dostlarn Dilinden D. Mehmet Doan, TYB stanbul ubesi tarafndan Fatma Gülen Koçak'n çalmasyla Türk Dünyasnn Bilgesi D. Mehmet Doan isimli eserler kapsaml çalmalar olarak dikkat çekmektedir. Bu eserler haricinde D. Mehmet Doan'n düünceleri, dil hassasiyeti, Mehmet Akif – stiklal Mar ile ilgili görüleri ve önerileri saysz çalmaya ilham olmu, eserler ortaya konulmutur.
12. "Neden Klasiklerimiz Yok?" eserinde Türk klasiklerinin toplumun ortak hafzasnn ina etmek için önemli olduunu asrlar içerisinde nesilden nesile aktarlarak olutuunu ifade eder. Soruya verdii cevab ise iki cepheden ele alr. lki medeniyet dairemizin deimesiyle birlikte ortaya çkan zihinsel deiim ve akabinde kimliimize uymayan eserlerle tanma ikincisi ise kendi kimliimizi ina eden –kurucu metinlerin- eitim sisteminde yeterince yer edinmeyii. Kök metinlerin, kurucu bir unsur tadn, bu metinlere yönelerek kendi kimliimizi elde edip koruyacamz ifade eder Doan.
13. Türk Dünyas'nn bilge isimlerindendir D. Mehmet Doan. Ahmet Yesevi'den Anadolu'ya yaplan gönül aknlarnn çamzdaki vücut bulmu isimlerindendir. Dervi mereplii ve aksiyoner kiilii ile dil bilincinin herkese alanmas hususunda büyük bir dikkate sahip, azimle çalan, üretmekten geri durmayan bir "kültür ve dil bekçisi"dir.
14. Safahat ve stiklâl Mar airi Mehmed Âkif Ersoy'un sürekli olarak anlmas, Ankara'da Millî Mücadele srasnda ikamet ettii Taceddin Dergâh'nn korunmas için çaba sarf etti. Taceddin Dergâh etrafndaki kanunsuz ve ruhsatsz yaplarn yklarak bölgenin stiklâl Mar Bahçesi/park haline getirilmesi için proje hazrlad. Milletin milli mutabakat metni olan stiklâl Mar'nn TBMM tarafndan kabul edildii 12 Martn millî gün eklinde kutlanmas için çaba harcad ve bunu baard. Son istirihatgâh da çok sevdii Taceddin Dergâh oldu.
15. Türkiye Yazarlar Birlii'nin genel bakan olan Prof. Dr. Musa Kasm Arcan, 11 Austos 2024 ylnda vefat eden D. Mehmet Doan hakknda yazd yazsnda unlar aktarr: "D. Mehmet Doan' "filozofça yaayan" bir mütefekkir yapan ey, bilgi birikiminden önce duruuydu. O, kendisine emanet edilen fikri, medeniyet ahlâkn tamakla kalmad; onu yaayan, yaatan ve her nesle aktarmay görev bilen bir ahlâkn timsali oldu. Onda ne gösteri vard, ne iddia. Onun iddias sessizliin içindeki direniti; tevazunun içindeki vakar, sradanlk içinde sakl olan yücelikti. Büyük laflar etmeden büyük iler yapmann mümkün olduunu gösterdi".
Yazar: Bilal Can |
13-11-25 |
||
| E mail: kitaphaber.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
