Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / ÎMAN VE ÝSLÂM | Okunma Says: 570 |
Özü eletirmek
Ben, ülkemizde genel olarak din eitim ve öretiminde Diyanet, mam Hatipler ve lâhiyat fakültelerinin -nitelikleri ve imkanlar bakmndan- önde olmalarndan yanaym.
Baarnn en önemli artlarndan biri de öz eletiri (nefis muhasebesi, kendini hesaba çekmek…) olduu için önce Diyanet konusunu yazdm. lahiyat ve mam Hatiplerle ilgili de birer yaz kaleme alacam söyledim.
Deerli ilâhiyat ilim adam Prof. Dr. Hayati Hökelekli’nin köeme aldm yazs beni yazma külfetinden kurtard, kendisine teekkür ediyorum.
ÜLKEMZDE LAHYAT EITM-ÖRETMNN ÜÇ ANA SORUNU
1. Dini bilginin güncellenmesi
Din, hayat nasl anlamlandrmak ve yaamak gerektiine rehberlik eder. Bilgi ise, olgular kefetmenin, düzenlemenin ve yeni gelimelere k tutmann, aracdr. Dinin deimez sabiteleri (=inanç, ibadet, ahlak) ve yeni art ve durumlara göre uyarlanan deerleri (=muamelât) vardr. Hayatn her alannda olduu gibi, din alanndaki bilgilerin de gelitirilmesi, dil, üslup, anlam ve anlatmlarn yenilenip düzenlenmesi, ilevselliini korumas bakmndan bir zorunluluktur. Toplumsal ve kültürel hayatn akkanlna uygun olacak ekilde, dini anlatma ve öretmede kullanlan bilgilerin güncellenmesi, din ile hayat arasndaki uyumun salanmasnda büyük önem tar.
Günümüzde, son elli ylda bilimsel, teknolojik, kültürel ve toplumsal çok büyük ve hzl deiimler yaanyor. Genç nesillerle yetikinler arasndaki kültür, yaam anlay ve alkanlklar kökten farkllap bakalayor. Yetikinlerin çocuk ve gençler üzerindeki etki ve yetkisi silikleiyor, sosyal medya ve dijital kanallarla olan etkileim ön plana çkyor.
lahiyat Fakülteleri, dini bilginin günümüz artlarna göre üretildii, öretildii en üst seviyedeki akademik kurumlardr. Fakat mevcut haliyle, dünyadaki ve toplumdaki gelimelere uygun ekilde, ksa zamanda ders plan ve programlarn yenileme anlay ve kabiliyetine sahip durumda deildir. Ders programlar ve burada ele alnan konularn yüzde doksan bei, güncellii olmayan, mevcut hayata dokunmayan tarihsel konu ve olaylarla snrl rivayet, ölü metafizik tartma ve iktibaslar yn bilgilerden olumaktadr. Bilgiyi dini-dünyevi diye iki farkl alana bölmek, pedagojik olarak bir deer tasa da sistematik olarak doru deildir. Bu yüzden günümüz ilahiyatçs eer toplumun manevi rehberlerini yetitirmede etkin ve yetkin bir görev yapacaksa, günümüzdeki tüm bilimlerin aratrma sonuçlarndan az-çok haberdar olmas gerekir. Bata insan ve toplum bilimleri olmak üzere, bilimin ve teknolojinin her alanndaki gelimeler, yeni bir dünya görüünün temelini oluturuyor ve insanlar da bu yenidünyada yaamlarn sürdürüyorlar. Bu yenidünya görüünün dndan insanlara seslenmek, onlara rehberlik etmek mümkün deildir. Sosyal medya, yapay zekâ, dijitalleme, küreselleme, transhümanizm, nano teknoloji, kuantum fizik anlay vb. konulardan uzak ve habersiz, sadece geçmi yüzyllarda tarm toplumunun dünya görüü ve anlay çerçevesinde üretilmi eski dini anlatm ve bilgi kaynaklarna bal kalarak din eitim-öretimi yapmak, topluma yabanclamak ve toplum gerçeinden uzaklamak demektir.
Bu balamda, ilahiyat fakülteleri ders plan ve programlarn, konu ve içeriklerini her yl gözden geçirmeli, toplumun ihtiyaçlarna cevap verecek ekilde düzenlemelere yer vermelidir. Hocalar da bu anlamda yeni gelimelere dikkat kesilmeli, kendi birikimlerini yenileyip güncellemelidir.
2. Kalite sorunu
lahiyat Fakültelerinin örenci kayna yüzde doksan-doksanbe imam hatiplerdir. Buradan mezun örencilerin en yetenekli ve baarl olanlar yüksekörenimleri için ilahiyat d alanlar seçmektedir. lahiyatlara ancak vasat örenciler gelmektedir. Bu da eitim-öretimin kalitesini düüren önemli bir sorundur. En baarl ve yetenekli HL örencilerinin (hiç olmazsa bir ksmnn) ilahiyat fakültesini seçmelerine imkân tanyan, tevik edici cazip (karlksz burs, vb.) baz uygulama ve düzenlemelere ihtiyaç vardr. Ailelerin en zeki çocuklarn lahiyatlara yönlendirmeleri salanmaldr. Günümüz ilahiyatçsnn son derece zeki ve yetenekli olmas, dünyadaki gelimeleri doru anlayp deerlendirmesi ve dini de bu çerçevede toplumun anlayna yaklatrmas önem arz ediyor.
3. Gelecek vizyonu
lahiyatçlar olarak hep geçmi olaylardan ve konulardan bahsetmek, deimez alkanlmz. Bir gelecek vizyonumuz yok. Oysaki, dünyann kaderini elinde tutan, dünyaya düzen ve intizam vermeye talip olan tüm devletler, kurumlar ve kesimler bir gelecek vizyonu ile hareket ediyor. Dünya hzla deiiyor. Gelecekte bizleri neler bekliyor, en iyi Allah bilir. Fakat mevcut artlardan hareketle, önümüzdeki 5, 10, 20 ve 50 ylda neler olabileceine dair baz tahminler gelitirebiliriz. Dünyada çeitli üniversite ve aratrma enstitülerinde ders olarak okutulan fütüroloji (=gelecek bilimi) diye bir isimlendirilen bir alan var. Mevcut gelimelerden hareketle, hayatn her alannda gelecekte neler olabileceine dair düünce ve öngörülerin aratrlp tartld bir bilimsel disiplin. ABD’de her yl MEGATREND balkl yaynlar bu disiplinin bak açlar içerisinde oluturulur.
Bu balamda, “Gelecek 5-10 yl içerisinde din alannda ne gibi gelimeler olabilir?” sorusu etrafnda “Dinin Gelecei”ni gündemimizde tutmak gerekiyor. Çünkü dünya ve ülkemiz giderek sekülerleiyor; dinden hzl bir uzaklama yaanyor. nsanlar “hz ve haz kültürü”ne baml, sanal bir dünyaya doru savruluyor. Aile kurumu çözülüyor, aile çocuk says azalyor ve nüfus yalanyor. Bu ortamlarda ateizm, deizm, agnostisizm gibi din d inanç ve tutumlar yaygnlayor. Muhafazakâr ve dindar aile çocuklar popüler kültürün kurbanlar haline geliyor. Bu ve benzeri gelimeleri hiç dikkate almadan din üzerine konumak ve eitim yapmak suya yaz yazmaktan farksz saylr.
Not: Hayati Hökelekli kardeimiz Uluda Üniversitesi lâhiyat Fakültesinde Din Psikolojisi öretim üyesi ve Felsefe ve Din Bilimleri Bölüm Bakan olarak görev yapt, önemli eserlere ima att ve halen emeklidir.
Yazar: Hayrettin Karaman |
18-01-26 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
