Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / PORTRELER | Okunma Says: 301 |
slâm dünyasnn modern dönemde yetitirdii en özgün düünürlerden Prof. Dr. Seyyid Muhammed Nakîb el-Attâs (94), Malezya’nn bakenti Kuala Lumpur’da vefat etti. Soyu, 37’nci kuakta Hz. Peygamber’le birleen Hadramevt-Yemenli bir ailenin çocuu olan Attâs, anne tarafndan büyükannesi Türk kökenli Rukiye Hanm kanalyla da Osmanl mülkünün evladyd. Malezya’da balad eitimini Londra ve Kanada’da akademik derecelerle taçlandran Attâs, hem yetitii çevre hem de ailesinin beslendii zengin arka plan sebebiyle, çok genç yanda sra d bir birikime sahip oldu.
Kendisinin slâm düüncesine kazandrdklarna dair ayrntlar, kymetli Ömer Lekesiz Aabey dünkü -10 Mart Sal- köesinde detayl bir ekilde ele ald. Ben bu yazmda daha çok Nakîb el-Attâs’n Malezya yakn tarihinde oynad role odaklanacam:
Yurtdndan Malezya’ya döndükten sonra, 1970’de Malezya Ulusal Üniversitesi’nin kuruluunda yer alan Attâs, slâm tarihindeki “beytü’l-hikme-zâviye-medrese” üçlemesine dayanarak tasarlad eitim modelini ilk kez 1977’de, Mekke’de düzenlenen I. Dünya slâmî Eitim Konferans’nda kamuoyuyla paylat. Ayn dönemde Filistinli akademisyen Prof. Dr. smail Râcî Fârûkî ile samimiyet kuran Attâs, zihnindeki projeleri hayata geçirmek için Fârûkî’yi ideal bir çalma arkada olarak görüyordu. Hatta onu Malezya’ya davet etmi, Malezya slâmî Gençlik Hareketi’nin lideri Enver brahim’in organize ettii konferanslar yoluyla kitlelerle buluturmutu.
Ne var ki, iki büyük zihin arasnda ksa süre içinde baz ihtilaflar meydana geldi ve Attâs, yola tek bana devam etmek durumunda kalacan gördü. Fakat söz konusu ayrma, Malezya siyaset sahnesine de dorudan yansd:
Dönemin Malezya Babakan Mahathir Muhammed, smail Râcî Fârûkî’nin yönlendirmesiyle 1983’te Uluslararas Malezya slâm Üniversitesi’ni kurduunda, Attâs da en gözde örencisi Enver brahim’i politikaya katlmaya tevik ederek kendi üniversitesinin temellerini atmaya yöneldi. 1986’da Enver brahim eitim bakanlna atand; böylece Attâs’n idealize ettii Uluslararas slâm Düünce ve Medeniyet Enstitüsü’nün (ISTAC) kuruluuna giden yol açld. Enstitünün sadece eitim felsefesi ve müfredat deil, binalarnn mimarî projeleri bile bizzat M. Nakîb el-Attâs’a aitti.
1997’de Babakan Mahathir Muhammed ile yardmcs Enver brahim arasndaki mehur siyasî kriz patlak verdiinde, Attâs ve ISTAC, sürecin en bariz kurbanlarna dönütüler. 1998’de Enver’in tutuklanmasyla birlikte, Mahathir Muhammed devletin bütün kurumlarndan “Attâsclarn” temizlenmesi emrini verdi. 2002’de Attâs, kendi kurduu üniversiteden bile uzaklatrld. Attâs, ömrünün son yllarn münzevi bir düünür olarak evinde geçirdi. En azndan, örencisinin itibarnn iade edildiini görmeye yetecek kadar uzun yaad. (Konunun ayrntlar bir gazete köesinin ebatlarn epey ayor. Daha fazlasn örenmek isteyen okurlar için, u makaleyi tavsiye etmi olaym: https://kasurian.com/p/attas-rectification-names).
Önceki gün, Enver brahim’i hocasnn tabutunun banda, en ön safta gördüümde, ister istemez Attâs’n brakt muazzam ilmî miras, Malezya yakn siyasî tarihinin frtnal dönemeçleri eliinde düündüm.
Muhammed Nakîb el-Attâs’n Kuala Lumpur’daki cenaze törenini takip ederken, çok uzaklardan bir vefat haberi daha geldi. Dünyaca ünlü Filistinli tarihçi Velîd el-Hâlidî (Walid Khalidi), uzun yllardr akademik çalmalarn sürdürdüü ABD’de 100 yanda hayata gözlerini yummutu.
1925’te Kudüs’te dünyaya gelen Hâlidî, soyu sahabeden Hâlid bin Velîd’e dayanan seçkin bir ailenin mensubuydu. Hâlidîlerin 1900’de Kudüs’te kurduu kütüphane, Osmanl mparatorluu snrlar içindeki ilk özel kütüphanelerden biriydi. Kudüs ve Londra’da tamamlad eitimlerinden sonra Beyrut Amerikan Üniversitesi’nde hocalk yapan Hâlidî, 1982’den itibaren Harvard Üniversitesi’nde dersler vermeye balamt. Kaleme ald birbirinden kymetli eserlerle, bilhassa Filistin’deki Siyonist igalin her aamasn net bir ekilde belgelendiren ve tarihe kayt olarak geçiren Hâlidî, srailli tarihçilerin bile kitaplarna bavurmak zorunda kald ciddiyette bir akademisyendi. Filistin çalanlar için, onun brakt boluu doldurmak gerçekten çok güç.
Birbirinden çok uzak corafyalarda, ayn anda ufkumuzdan çekilen Muhammed Nakîb el-Attâs’a ve Velîd el-Hâlidî’ye rahmet olsun.
Yazar: Taha Kýlýnç |
11-03-26 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
