Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / PORTRELER | Okunma Says: 543 |
Endonezya’nn Java adasndaki Bogor kasabasnda 1931 ylnda dünyaya gelen Seyyid Muhammed Nakib el-Attas, Ramazan’n 18. günü Dâru’l-bekâ’ya göç etti.
Son devir slâm düüncesinin parmakla gösterilen isimlerinden biriydi Nakib el-Attas. Bat’nn itibarl üniversitelerinde balayan akademik hayatn, kurucusu olduu Uluslararas slâm Düüncesi ve Medeniyeti Enstitüsü (ISTAC) ile yeni bir merhaleye tamt. Büyük bölümü birçok dile tercüme edilmi yirmiyi akn telif eseri bulunan Nakib el-Attas’n Türkiye’de en çok slam Metafiziine Prolegomena: slam’n Dünya Görüünün Aslî Unsurlarna Dair Bir Açklama (trc. lker Kömbe, Küre Yaynlar) ile slam ve Laisizm (Trc.: Selahattin Ayaz, Pnar) adl çalmalaryla bilinir.
Nakib el-Attas’n düünceleri üzerine Türkiye üniversitelerinde de önemli çalmalar yaplmtr. Bu balamda Sracettin Aslan’n slam Düünce Atlas’nda (LEM) yer alan Attas maddesindeki bilgilerden hareketle onun düünce dünyasn ksaca öyle özetlemem mümkündür:
Modern çan en belirgin krizlerinden biri, bilginin kayna ve anlam üzerine yaanan karmaadr. Bilgi malumat olarak çoalm, fakat hikmet azalmtr. Bilim ilerlemi, fakat insann varlktaki yeri konusunda zihnî bir berraklk salanamamtr. Nakib el-Attas tam da bu noktada devreye girerek bilgi, varlk ve insan arasndaki ilikinin yeniden kurulmas gerektiini söyleyen güçlü bir düünce ortaya koymutur.
Nakib el-Attas’n düüncesinin merkezinde slâm metafizii yer alr. Ona göre bilgi meselesi yalnzca epistemolojik ve semantik bir tartma deildir; ayn zamanda ontolojik bir meseledir. Çünkü bilginin deeri, insann evrendeki yerini doru biçimde kavramasyla dorudan ilikilidir. Modern bilim paradigmas çou zaman bilgiyi seküler akl, deneycilik ve maddî gözleme indirgerken, Nakib el-Attas daha geni bir epistemik çerçeve teklif etmitir. Bu çerçevede güvenilir duyular, akl- selim, sezgi ve doru haber birlikte ele alnr. Böylece bilgi yalnzca zihnin ürünü deil, Allah’n kurduu varlk düzenine iaret eden bir idrak biçimi olarak anlalr.
Bu yaklam Nakib el-Attas’n bilim felsefesinde tevhidî bir bilgi anlayn dourmutur. Ona göre bilim, varl parçalamaya deil, bütünlüü içinde anlamaya yönelmelidir. Evren bir kaos deil, kozmik bir düzenin tecellisidir; bu düzenin anlalmas ise ancak metafizik bir çerçeve içinde mümkündür. Bu sebeple Nakib el-Attas, slâm metafiziini yalnzca kelâmî veya tasavvufî bir alan olarak deil, bilimin anlam zeminini kuran temel disiplin olarak görmü; bilginin birlii ile varln mertebeleri düüncesini insann hem akln hem de ruhunu eiten bir hakikat anlay olarak vurgulamtr.
Nakib el-Attas’n düüncesi en güçlü ifadesini ise eitim felsefesinde bulmutur. Ona göre slâm’da eitimin özü yalnzca öretmek deil, insan hakikatle tantracak bir te’dîb sürecidir. Bu noktada onun merkez kavram edebtir. Edeb, insann hem kendisini hem de eyay doru yerine koymasn salayan bilinçtir. Baka bir ifadeyle edeb, varlk düzeninin farkna vararak o düzene uygun davranma kabiliyetidir. Bu nedenle Nakib el-Attas’a göre eitim, yalnzca bilgi aktaran bir süreç deil; insann ontolojik konumunu idrak etmesini salayan bir terbiye biçimidir.
Bu yaklamda adalet, edebin toplumsal tezahürü olarak ortaya çkmaktadr. Çünkü evrende her eyin yerli yerinde olmas (hakikat) kozmik düzeni ifade eder. nsan bu düzeni idrak edip ona uygun davrandnda (hikmet) adalet gerçekleir. Böylece Nakib el-Attas’n düüncesinde edeb, te’dîb ve adalet üçlüsü bilginin ahlâkî ve metafizik boyutunu kuran temel kavramlar hâline gelmitir.
Nakib el-Attas’n bütün bu fikrî çabalarnn vard yer ise bilginin slâmîletirilmesi meselesidir. Ancak bu, modern bilimin üzerine dinî etiketler yaptrmak deildir. Asl amaç, çada bilginin içine sinmi seküler varsaymlar tehis etmek ve bunlar tevhidî bir dünya görüü içinde yeniden deerlendirmektir. Çünkü sorun yalnzca bilgi üretiminde deil, bilginin anlamn belirleyen zihniyettedir. Bugün slâm dünyasnn yaad krizlerin önemli bir ksm da tam burada düümlenmektedir: dünya ile dinin, medeniyet ile bilginin, eitim ile edebin, bilim ile metafiziin birbirinden kopmas…
Seyyid Muhammed Nakib el-Attas’n hatrlatt hakikat ise açktr: Bilginin itibar yeniden kazanlmadan ne eitim düzelir ne de insann dünyadaki yeri yeniden anlam kazanr. Nitekim kendisi ömrünü bu hakikate adam, bilgiye asl itibarn yeniden kazandrma yolunda muteber ve samimi bir mümin olarak yaamtr.
Bilgide -eserleri yoluyla- kendisine çok ey borçlu olduum Nakib el-Attas’a rahmet diliyorum.
Yazar: Ömer Lekesiz |
12-03-26 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
