Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : EDEBÝYAT / UNUTULMAYANLAR | Okunma Says: 3954 |
Edebiyatmzn büyük airlerinden Süleyman Nâbî, Sultan 4. Mehmet döneminde önemli devlet adamlaryla birlikte hacca gider. Her Müslüman air için hac ibadeti, olaan üstü bir olaydr; çünkü metafizik gerilime düen air, en yüksek estetik tecrübeyi edinmektedir. Hiç üphesiz Nabi için Medine’ye gidip Hz. Peygamber’in kabr-i eriflerini ziyaret , Mekke’de Kabe-i Muzzama’da tavaf etmek çok heyecan verici bir olaydr. Dolaysyla hac kafilesinin Medine’ye yaklat srada air Nabi’nin sözkonusu heyecan doruk noktasna ular.
Kafile afak vakti Medine-i Münevvere’ye girmektedir. Ravza-i Mutahhara’nn minarelerinden sabah ezan okunmaktadr. Müezzin, ezann ardndan Türkçe bir kaside okumaya balar.
“Sakn terk-i edebden kûy- mahbûb- Hudâdr bu
Nazargâh- ilâhidir Makâm- Mustafa’dr bu”
Nâbi ve hac kafilesinde bulunanlar, Mescid-i Nebi minarelerinden Türkçe iir okunmas karsnda hayrette kalrlar. Nâbî, dikkat eder, okunan kendi iiridir. in ilginç yan bu naat, Nâbi’nin o gece, yani birkaç saat önce yazd iirdir.
Namaz bitip Mescid-i Nebi’de yava yava cemaat dalrken, Nâbi birkaç arkadayla birlikte heyecan içinde müezzinlerin yanna varr. Müezzinlerden okuduklar Türkçe naatn kimin olduunu ve nerden örendiklerini sorarlar. Müezzinler, konunun kendileri için bir sr olduunu düünerek önce cevap vermek istemezler.
Fakat Nâbi, srar eder, bu Türkçe naat o gece kendisinin yazdn belirtir. Bu kez de müezzinler heyecanlanr. “Senin ismin Nâbi mi?” diye sorarlar aire...”Evet” cevabn alnca ellerine kapanrlar. Nabi de müezzinlerin boyunlarna sarlr tek tek.
Müzzinler, Mescid-i Nebi minarelerinden Türkçe iir okunmas olaynn açklamasn öyle yapar: “Bu gece Allah Rasulü rüyamzda bize, ‘Ümmetimden Nâbi isimli bir air, beni ziyarete geliyor. Bu zat, bana kar son derece büyük bir sevgi ile doludur. Bu akn ifade için öyle bir naat yazmtr. Siz, bu nat, bu sabah minarelerden onun buraya beni ziyarete gelii erefine okuyun.”
PEYGAMBER AKI
Nabi, Mescid-i Nebi müezzinlerinin okuduu Türkçe iiri gerçekten o gece yazmtr.. iirin yazl hikayesi de çok ilginçtir: Kafile, Medine-i Münevvere’ye yaklamtr. Vakit gecedir.
Nabi, hac kafilesinde bulunan önemli devlet adamlarndan bir paayla ayn çadrda kalmaktadr.
Resûlullah (sas) Efendimiz’e bir an önce ulama özlemiyle Nâbî’nin gözüne uyku girmemitir. Fakat paa, hem de ayaklarn Medine tarafna, Kble’ye doru uzatm, uyumaktadr. Bu durum Nabi’yi son derece üzer. “ki cihan güneinin bulunduu topraklara geldik. Biraz sonra Medine ehrine gireceiz. Böyle yatmak hiç münasip olur mu?” diye düünür. Hz. Peygamber’in (s.a. v) beldesinde, edebe aykr böyle bir gaflet hâline çok üzülmütür. Dolaysyla Medine yaknlarnda gece çadrda paa döne döne uyurken, Nabi de oturup bu iiri yazmtr.
Mescid-i Nebi müezzinlerinin yapt sözkonusu açklama karsnda, Paa’nn utancn, Nâbi’nin ise sevincini anlatmak, bu iki ruh halini tasvir etmek elbette imkânszdr.
Paa, utancn hangi kelimelerle dile getirmeye çalt bilinmez, ama Nâbi’nin dudaklarndan u kelimeler dökülür: “Demek ki sevgili peygamberimiz bana ‘Ümmetimden bir air’ dedi. Demek ki iki cihan günei beni ümmetliine kabul etti.”
Nâbi’nin bu hac seyahatinde “Tuhfetü’l-Harameyn” isimli bir gezi kitab yazmtr. Bu naat ile birlikte pek çok iirin, hatralarnn ve gözlemlerinin yer ald bu kitap, yazld günden bu yana inanm gönülleri ak ve heyecanla coturmaktadr. Bu naatn, edebiyatmzdaki peygamber sevgisini anlatan iirler arasnda çok özel bir yeri vardr.
BÜYÜK ARMZ YUSUF NAB
Asl ad Yusuf olan air, onun “hiçlik-yokluk” anlamna gelen “Nâbi” mahlasn kullanarak, ki “Na” ve “Bi” kelimeleri Arapça ve Farsça’da “yok” anlamna gelmektedir, varlk kapsna ulamak ve lütufla muamele görmek için insann önce “yokluk” elbisesini giymesi gerektiini ifade etmi olmaktadr.
Nabi , 1642 ylnda Urfa’da doar.Urfa’nn tannm ailelerindendir. Iyi bir eitim görmütür. Arapça’y ve Farsça’y çok iyi bilir. Devrinde “ Sultanü’-uara “ diye anlmtr.
Tasavvuf terbiyesi de görmü olan Peygamber â Nâbî, alt Osmanl padiahnn hükümdarlna tanklk etmi ve tüm bu padiahlar tarafndan sevilip desteklenmitir.
Halep Valisi Baltac Mehmet Paa, sadrazam olunca Nâbi'yi yanna alr. air 1666 ylnda 24 yandayken stanbul'a gelir. Bu dönemlerde Nâbi Darphane Eminlii, Bamukabelecilik gibi görevlerde bulunur.
Nâbi sadece iyi bir air deil, çok güzel bir sese de sahiptir ve 'Seyid Nuh' mahlasyla besteler yapmtr.
Eserlerinin büyük ksmn Halep'de kaleme alan Nâbî, toplumsal ve sosyal hayat eletiren, didaktik iirler yazar. Eserlerinde Osmanl'nn duraklama devrinde yönetim ve toplumun içerisine dütüü dejenerasyona vurgu yaparak sert eletiriler getirir.
NAB’NN NATI
Nabi’nin ziyareti erefine Hz.Peygamber’in (s.a.v.) mescidinde okuttuu Türkçe iirin dizelerinden gönülleri kanatlandrabiliyoruz artk:
Sakn terk-i edebden kûy- mahbûb- Hudâdr bu
Nazargâh- ilâhidir Makâm- Mustafa’dr bu
(Cenab- Hakk’n nazargâh ve O’nun sevgili peygamberi Hz. Muhammed Mustafa’nn makam ve beldesi olan bu yerde edebe riayetsizlikten sakn.)
Felekte mâh-i nev Bâbü’s-selâm’n sîne-çâkidir
Bunun kandili Cevzâ matlâ-i nûr-i ziyâdr bu
(Gökyüzünde hilâl, O’nun selâm kapsnn yürei yaral âdr. Semadaki Cevza(ikizler burcu)nn nur ve k kayna O’dur )
Habîb-i kibriyâ’nn hâbgâhdr fazilette
Teveffuk kerde-i ar- Cenâb- Kibriyâdr bu
(Buras, Allah (cc)’n sevgilisinin ebedî istirahatgâhnn, türbesinin bulunduu yerdir ve fazilet bakmndan Cenâb- Hakk’n arnn bile üstündedir.)
Bu hâkin pertevinden oldu deycûr- adem zâil
Amâdan açt muvcûdat çemin tûtiyâdr bu
(Bu mübarek topran ziyasndan yokluk karanl sona erdi. Varlk âlemi, körlük ve yokluktan gözünü onun sürmesiyle açt.)
Mürâât-i edeb artyla gir Nabî bu dergâha
Metâf-i kudsiyândr bûse-gâh- enbiyâdr bu
(Ey Nâbi, bu dergâha edep kurallarna uyarak gir. Zira; buras meleklerin etrafnda pervane gibi döndüü, peygamberlerin hürmetle öptüü mübarek bir makamdr.)
Nabi, sözkonusu iltifata, Peygamber Efendimiz’e duyduu muhabbetten ve gösterdii edepten dolay nâil olmutur. Hz.Mevlânâ’ya göre “edep, insann bedenindeki ruhtur, enbiyâ ve evliyânn göz ve gönül nurudur, eytann katilidir, insanla hayvan birbirinden ayran en önemli vasftr.” Erzurumlu brahim Hakk, “Edep bir tâc imi nûr-i Hüdâdan / Giy ol tâc, emin ol her belâdan.” dizelerinde ne kadar hakldr. Allah ve Rasulü’ne yükselen merdivenin basamaklar, ancak edeple çklr..
NAB’NN MEZARI ARTIK YOK..
Edep timsali Nabi’nin biz evlatlar oldukça edepten uzaklam olmalyz ki Nabi'nin Karacaahmet'teki mezar artk yok; çünkü üzerine bakalar defnedilmi ve mezar ta bir kenara konulmu. Bunun düzeltilmesi gerekiyor. Büyük aire büyük bir ayp.
Yazar: Mustafa Yürekli |
13-01-11 |
||
| E mail: haber7.com. | Tweet | ||
 |
 |
||
