Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
Halk hareketinden parfüm devrimi çkarmak
Bin Ali'nin 30 yl akn iktidarda tutulmasnn tek nedeni olan slamc En-nahda Hareketi'nin Tunus'taki sözcüsü yaananlar bir devrim süreci olarak tanmlyor. Bu sözü bir kenara not edip Türkiye'deki devrim/ci yorumlara göz atalm. Aslnda Tunus'ta yaananlar bu anlamda bir zihniyet çözümlemesi, hatta ideolojik önyarglarn aynas saylabilir.
Tunus'ta yaananlarn bir devrim mi, halkn ekmek kavgasndan ibaret bir ayaklanma m yoksa sistem içi bir yenilenme mi olduu konusunda hemen herkes zihnindeki hazr kalplara bakarak konutu. Bunda en önemli faktör Tunus'un darya kapal olmas ve olaylarn ani bir biçimde gelimesi kadar bu Arap-Marip corafyasna olan yabanclmzdr. Tpk komumuz Irak'a gerçekte ne kadar rak oluumuzu geç fark eden medya ve entelijansiyamzn durumu gibi...
Tunus'ta yaananlar anlamlandrmak için ortaya konan görüler; çok moda hale gelen ve hemen hiçbir risk içermeyen ve genellemelerle yüklü jeopolitik, jeostratejik analizler adeta hazr ders notlarndan çkarlm yazlar gibiydi. Bölgeye dair bilgisizliimizi yaldzl genellemelerle kapatmaya yönelik çabalar...
Bir halk hareketinden, muhalif bir bakaldrdan heyecan duymas beklenen; bask kart ve özgürlüklerden yana olmakla övünen önemli bir kesim olaya ilk günden itibaren istihzaî bir bak sergiledi. "Bu slamclar zaten devrim yapamaz" demeye getiren bir yaklam... Oysa Cezayir'de, Tunus'ta ekonomik ve siyasal hak taleplerinin nasl bastrldn, sistem içi meru yoldan iktidar yürüyüünün nasl provoke edilerek kitlesel ayaklanmaya ve ardndan silahl çatmaya çekildiini bilmeyen yok. Zeynel Abidin Bin Ali'nin bata Fransa olmak üzere "gelimi Batl demokrasi"nin kblesi ülkelerce slamc muhalefeti en acmasz yöntemlerle nasl bastrdn hatrlamak gerek. Foreign Policy'de Michael Koplow tam da bu konuya parmak basarak "Tunus devriminin niçin slamc olamayaca"n ispatlamaya çalm. Rejimin acmaszl, her türlü muhalefeti yerle bir ettii, ülkenin en güçlü muhalefet hareketi En-nahda'nn hangi ikence yöntemleriyle yok edildiini sralam. Bu tez bizdeki istihzadan daha tutarl görünse de Tunus'taki toplumsal dinamikleri okumaktan uzak görünüyor. slamc muhalefetin gücünün organizasyon yeteneinden çok taleplerinin toplumsallndan, sahihliinden kaynaklandn atlayan bir bak açs. Nitekim rejimi elinde tutanlar yeni düzenlemelere her an hazr olsalar da tek çekinceleri; daha özgürlükçü bir sisteme slamclarn damgasn vurmalardr. Sürgündeki lider Gannui'nin dönüü yeni dönemin önündeki en büyük sorun. Bu sorun ileri demokrasinin beii ülkeler için de hâlâ geçerli. Her ne kadar Gannui'ye ngiltere snma hakk tansa da, tatilini Tunus'un muhteem sahillerinde yapmas için Fransa, Almanya hatta ngiltere'nin Bin Ali'nin hâlâ dostu olduunu söylüyor, Robert Fisk.
Tunus'ta gerçek bir devrimin yaandna inanmak isteyen ve gelimeleri alabildiine abartarak erken zafer ilan eden çevreler ise adeta önü açlmak istenen devrimin ne türden bir slamclk olduuyla yüzleme cesaretinden yoksunlar. Türkiye modelini slamclk olarak hazmedebilenlerin, Tunus aynasnda kendilerini görerek içlerine sindiremedikleri durumu merulatrmak isteyen bir halleri var. Bask ve yok etme siyasetiyle ehliletirilen, 'makulletirilen' eski slamclarn gelinen noktay dönüümlerinin baars ve hakll olarak görme eilimleri Tunus'ta uç verdi.
Bu nasl devrimdir ki, diktatör ülkeden apar topar kaçyor ama yerine kimse gelmiyor? En-nahda Hareketi'nden nefret eden sistemin sahiplerinin lml geçii kendi kontrollerinde gerçekletirmek istediklerini söylemeye gerek yok. Sistem deiecek, demokratikleecek ama seçkinler kadrosu ayrcalklarn sürdürecek... Bu sihirli formül her zaman ilemeyebilir. Eer küresel bir dizaynn parças olarak gerçekleiyorsa (Genelkurmay Bakan'nn Amerika ile temas kurduktan sonra diktatöre kapy gösterdii yönündeki söylentiler bunun iareti) makul bir slamclkla pekâlâ gerçekletirilebilir bu süreç.
Yazar: Akif Emre |
20-01-11 |
||
| E mail: yenisafak.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
