Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TASAVVUF / TASAVVUF VE TARÎKATLAR | Okunma Says: 3720 |
Nakîlik mi, atatürkçü dernekler mi?
Türkiye’nin bütünlüü konusu hep gündemde. Bunun sebebi Türkiye’nin gerçek bütünletirici deerlerden, sentetik bütünletirici ideolojiye geçmesi. Türkiye’nin tabiî bütünlük unsurlar bata din olmak üzere, mütereklii salayan deerler manzumesi, dil ve kültür unsurlar Cumhuriyet’ten sonra on yl içinde çeitli ekillerde tasfiyeye tâbi tutuldu. o kadar ileriye vardrld ki, din bile “türkletirilme”ye veya “türkçeletirilme”ye çalld.
slâm' Türkiye’yle veya türkçeyle tahdit etmek, dinin özünü yok etmek kadar tehlikelidir. Elbette her toplumun dini yaamas, kültür olarak idraki farkldr. Bu, dinin esaslarn deitirmez. Ama mütereklii salayan unsurlar üzerinde oynamak, mesela ibadet dili bunlardan biridir, bütün slâm idrâkini zedeler. “Zaten biz de onu istiyorduk” derseniz, kar hamlelere hazr olmalsnz. bâdeti kavim diliyle icra ettiiniz anda, baka kavimlerin de ibâdetini kendi diliyle yapmas yönünde talepleri beklemelisiniz!
Türkçe ibâdetten, türkçe ezandan bu raddeye gelinmeden dönülmesi gerçekten büyük önem tamaktadr.
Türkiye’nin bütünlüünün konuulduu bugünlerde u keskin soruyu sormak zorundayz: Türkiye’nin bütünlüüne nakîlik mi, atatürkçü dernekler mi daha fazla hizmet etti?
Bunun cevab uzun boylu aratrlmadan verilecek kadar açktr: Türkiye’nin bütünlüünün salanmasnda ve sürdürülmesinde nakîliin teslim edilmemi hakk vardr!
Okuyup örenelim!
Muhammed Bahâeddin Nakibend (1318-1389), 14. yüzyln en önemli sîmâlarndan biri. Elbette onun mânevî önemini veya büyüklüünü kastetmiyoruz. Türkistan’da Buhara yaknnda bir köyde doduktan sonra dünyann önemli bir bölümüne dal budak salan bir akma vücut veren, tesiri aradan geçen bunca yüz yla ramen süren bir büyük. Sultanlarn klçla, güçle, zorla yaptklarn; hatta daha fazlasn düünceyle, sözle, gönüllere nüfuz ederek, mâneviyatla yapan bir sultan...
Onun zamannda ve ondan sonra dünyaya hükmeden klçl sultanlarn hepsinin tesiri snrl kald. O Orta Asya’nn son büyük kasrgas Timur zamannda hayattayd. Çin’den Anadolu’nun batsna, zmir’e kadar geni bir sahada hükmü geçen Timur’un devleti ancak yüz yl yaayabildi. Orta Asya bir daha o kratta bir cihangir görmedi. Halbuki, Bahâeddin Nakibend’in tesir sahas, yüzyllar boyunca sürekli geniledi, siyasî ve fizikî snrlar aarak, slâm dünyasnn Marib ve aa Sahra Afrikas dndaki bütününe yayld.
Bahâeddin Nakbend, Gucdüvanl Abdülkadir’den bir asr sonra dodu ve onun rûhâniyetine intisâb etti. Hafî zikre yöneldi. Semâ ve halveti reddetti. Kerâmeti önemsemedi. Kyafeti art komad. Tekkede oturmad. (Bu yönleriyle melâmetiyeye benzetilebilir.) Kendisinden önce Türkistan’da etkili olan Yeseviye’nin zamanndaki müridleriyle de iliki kurdu. Böylece, Fars ve Türk akmlarn birletirdi. Zâhirde halk ile, bâtnda Hak ile olmak gerektiini savundu. (...) Sonradan tarikatn silsilesinin Hz. Ali ile birlikte Hz. Ebubekir’e de ulat kabul edildi. Bu tasavvufî yolda eriata ballk esast, eyhe balanmak da gerekliydi ve baz ahvâlde siyasî faaliyete de cevaz verilmiti...
“Veliler serdar” yani, ermilerin kumandan olarak nitelenen Bahâeddin Nakibend’in vefatndan sonra Yakup Çerhi ve bilhassa Ubeydullah Ahrar tarikatn yayd. Babas Ulu Bey’i öldürerek hükümdar olan Abdüllatif 6 ay hüküm sürebildi, beyleri babasnn intikamn almak için onu öldürdüler! Ardndan ahruh’un torunu Abdullah. Bir kaç ay, sonra Miran ah’n soyundan Ebu Said hükümdar oldu. 17 sene. Bu dönemde naki eyhi Hoca Ubeydullah Ahrar’n krk yllk etkili dönemi balar. Bir asr sonra yaayan Molla Câmî bu yolun ulularndandr. Mahmud Urmevî’nin Safevî basks ile Diyarbekir’e yerlemesi ile nakîlik Anadolu’da köklemeye balar. Yeeni Açkba Mahmud Efendi Bursa’ya yerleir... stanbul’da ilk nakî tekkesini 1490’da Ubeydullah Ahrar’n halifesi Abdullâh- lahî kurar. Yerini Emir Buhârî’ye brakr. Anadolu nakîliin ikinci merkezi hâline gelir. Nakîler Türkiye’de 19. yüzyla kadar siyasetle fazla içli dl olmazlar. Osmanl sahasnda Balkanlarda, bilhassa Bosna’da da etkili olurlar.
Hatrlatma: Bu yazdan sonra ayn yazarn "Tarîkat Dümanlnn Kökü" yazsn okumanz tavsiye ederiz. (Dorulu)
Yazar: D. Mehmet Doðan |
13-08-09 |
||
| E mail: Mail Adresi Yok | Tweet | ||
 |
 |
||
