Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 3370 |
(Can ATAKLI - Doan HIZLAN - Mehmet BARLAS)
Artk ne yazk ki Abdülhak inasi Hisar, Ahmet Hamdi Tanpnar ve Peyami Safa ayarnda güzel Türkçe yazan yok… Hatta o neslin ikinci snf muharrirleri de kalmad… imdikilerin en iyileri onlarn “ikinci snf”ndan bile geri…
Faruk Nafiz’in o mehur msras bugünkü Türkçeyi ve Türkçe yazanlar da resmediyor gibi:
“Artk bu solan bahçede bülbüllere yer yok…”
Artk “Türkçesi bülbül kokan”lar toprak oldu…
Uydurma kelimeler tedavüle sürüldüünden beri her yeni nesil biraz daha savruk, uyduruk ve bozuk bir dille konuup yazyor. Kelimeler manalardan, manalar da kelimelerden kopuyor... Mefhumlar, yuvasz kalan kulara; kelimeler bülbülden boalan yuvalara benziyor.
Mant ve disiplini hayli dalp bozulmu bir Türkçe… Böyle bir dille fikir, duygu, talep, dert ve ikâyetlerimizi ya eksik ifade ediyoruz ya da yanl…
Bu mesele böyle birkaç satra smaz. Onun için bir destan, bir de kahraman gerek...
Her eye ramen göz nuru dökerek bu kötü malzeme içinden salam olanlar seçip salkl ve güzel ifadeler kurmaya çalmal. Evet, ideal olan bu…
Artk bu ideal bir hayal mi acaba?
Aadaki sözlere benzeyen cümleleri okudukça böyle düünüyorum:
Can ATAKLI (23.01.2011, VATAN)
“Deniz Kuvvetleri’nin ‘asl kalbi’ olan Donanma Komutanl’nda, Türkiye sevgisizlerinin üzerine balklama atlad bir dolu belge, bilgi ele geçiriliyor.”
Ayklayalm imdi bu pirincin tan:
Can ATAKLI’nn cümlesine göre kim(ler), kim/ne(ler)in üzerine balklama atlam?
A) Deniz Kuvvetleri, Türkiye sevgisizlerinin üzerine balklama atlam.
B) Türkiye sevgisizleri bir dolu belge ve bilgi üzerine balklama atlam.
imdiki gramer kitaplarnn “anlatm bozukluu” dedii, eskilerin ise “ta’kid” diye isimlendirdii ifade kusuru: Cümle unsurlarnn diziliinde isabetsizlik…
Yaznn devamn okuduunuzda Can ATAKLI’nn kastettii ey anlalyor: “B” kk doruymu.
Ben olsam cümleyi öyle kurardm:
“Türkiye sevgisizlerinin, üzerine balklama atlad bir dolu belge ve bilgi, Deniz Kuvvetleri’nin ‘asl kalbi’ olan Donanma Komutanl’nda ele geçiriliyor.”
**
Can ATAKLI (23.01.2011, VATAN)
“Babakan sra KCK’ya gelince milli iradenin yarglanabileceini söylüyor ama, çifte standardn gösterdiini herhalde fark ediyor da, halkn zekâsyla alay ettii için gargaraya getirdiini düünüyor herhalde.”
Bu cümlede ayklanacak ta daha çok:
1. Çifte standart gösteren kim(ler), ne(ler)?
A) babakan
B) millî irade
2. Kim(ler), kim(ler)in zekâsyla alay ediyor?
A) babakan - halkn
B) halk - babakann
3. (Bir eyleri) gargaraya getiren kim(ler)dir?
A) babakan
B) halk
fadeye göre her bir soru için verilen klardan ikisi de doru olabilir. Ama yaznn dier ksmlarna baktnz zaman Can ATAKLI’nn unu söylemeye çaltn anlyorsunuz:
1. Çifte standard gösteren babakandr.
2. Babakan, halkn zekâsyla alay ediyor.
3. (Bir eyleri) gargaraya getiren de yine babakandr.
Can ATAKLI’nn bu arzal cümlesini ifade, imla ve noktalama bakmlarndan tamir edeyim:
“Sra KCK’ya gelince millî iradenin yarglanabileceini söyleyen babakan, herhâlde çifte standart gösterdiini fark ediyor ama - halkn zekâsyla alay ettii için - gargaraya getirdiini düünüyor.”
***
Doan HIZLAN (19.01.2010, Hürriyet)
“BAZI felsefeciler, düünürler var ki, yaadmz yüzyl hatta çamz onlar bilmeden doru anlamak, alglamak imkânszdr.”
Doan HIZLAN’n alk olduumuz özürlü cümlelerinden biri… Asl özürlü ksm “yüzyl hatta çamz” sözleri… HIZLAN bu ifadesinde “ça” kelimesine nasl bir mana yüklemi acaba; “yüzyl”dan ksa bir devreyi mi, yoksa uzun bir zaman m? Bu, belli deil. Çünkü ifadesinde “ça” snrlayan bir söz kullanmam. Böyle kullanrsanz “ça” dediiniz ey “yüzyl”dan ksa da uzun da olabilir: “Saat”ten tutun, “bin yl(milenyum)”a kadar…
Cümlede bir baka kusur, “anlamak” dendikten sonra ayn mefhumu ifade etmek üzere “alglamak” fiilinin kullanlm olmasdr.
***
Mehmet BARLAS (24.01.2010, SABAH)
“nançlara da, özel yaamlara da saygnn egemen olduu, farkllklarn zenginlik olarak görüldüü, çok sesliliin diyalogu ve uzlamay da içerdii, kimsenin kimseyi susturmaya hatta yok etmeye çalmad bir Türkiye...”
Bir “hatâ-y hattâ” da BARLAS’tan:
“…kimsenin kimseyi susturmaya hatta yok etmeye çalmad bir Türkiye...”
Doan HIZLAN’nkinden bile düük bir ifade… Bu ifadeye göre bir kimseyi susturmak, onu yok etmekten daha ar bir fiil oluyor. Hâlbuki dorusu, bunun tam aksi…
Mehmet BARLAS gibi mantkl biri dahi böyle mantk hatalarna düebiliyor… Herhâlde acele kurulmu olan cümledeki bu terslii düzelteyim:
“nançlara da özel yaamlara da saygnn egemen olduu, farkllklarn zenginlik olarak görüldüü, çok sesliliin diyalou ve uzlamay da içerdii, kimsenin kimseyi yok etmeye, hatta susturmaya çalmad bir Türkiye...”
***
Mehmet BARLAS özledii Türkiye’yi tarif etmi; bendeniz de hayal ettiim Türkçeyi söyleyeyim:
“nsanlara da onlarn kelimelerine de saygnn hâkim olduu, farkllklarn dilde zenginlik olarak görüldüü, kimsenin hiçbir kelimeyi yok etmeye, hatta susturmaya çalmad bir Türkçe…
Yazar: C.Yakup Þimþek |
26-01-11 |
||
|
E mail: c.yakup_simsek@dogrulus.com Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||
 |
 |
||
| AHMET | |||
TDK'DAN MEDYA PAZARLARINA |
Tarih : 26-01-11 | ||
Yakup Bey dikkatli yazýyor, güzel yazýyor. Türk Dil Kurumu'nun dehlizlerinden "medya pazarý" na çýkmasý da bir kazanç. Yazýlar birdenbire gerinip uyandý ve canlanýverdi sanki. Yazýlarýn devamýný bekleriz. |
|||
| Ýhsan Efendioðlu | |||
Türkçeyi doðru kullanma |
Tarih : 26-01-11 | ||
C.Yakup Þimþek Bey'e teþekkür ediyorum.Yazýlarýný takip ederek hatalarýmý düzeltmeye çalýþyorum. Benim için Yakup Bey'in yazýlarý ders gibi. Çok þey öðreniyorum. |
|||
