Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
Yetmili yllarda üretilmi edebî bir “altn kâse”dir, “tezli / tezsiz edebiyat!” terimi.
Küçümseyici bir söyleyi tonu vardr; güya tezsiz yani “has” edebiyat taraftarlar, Müslümanlarn ve Sol’un dini ve ideolojik kayglarla ürettikleri edebiyat snflandrmak için kullanrlar bu terimi.
Sol edebiyat içinde elbette bir karl vardr tezli / tezsiz edebiyatn.
“Köy Enstitülü yazarlar”n köy vaazlarndan oluan roman, öykü, iir tanml kitaplar toplansa bir kat fabrikasnn on yllk hammadde ihtiyacn karlar.
Asm Bezirci, “toplumcu gerçekçi” olmayan yazar, deil yazar adam yerine bile koymaz.
Bir de Moskova taraf vardr konunun.
Örnein, Alain Badiou’nun kelimeleriyle- Stalin çenili bir Platoncu olan Brecht’in Platon’a özenerek sanatlar iyi ve kötü diye snflandrmakla yetinmeyip, didaktik (Platoncu) sanatn içinkin kurallarn oluturmak üzere harcad emei bizim solcularmz beeniyle izlemek zorunda kalrlar.
Plehanov da var ama onun görülerini anlatmak için bu sütun yetmez; onun görülerini merak edenler “Sosyalist Açdan Toplum Sanat Eletiri” adl kitabna bakabilirler.
Hal böyle olunca Sol’un tezli / tezsiz edebiyat ayrmn önemsemesi, bu terimleri kendisine göre iyi edebiyatn önünü açmak için kullanmas normaldir.
Sakz gibi çinenerek çürütülmü, 12 Eylül’den sonra da ruhuna Fatiha okunmu “toplumcu gerçekçilik”in bir zamanlar Bezirci, Fethi Naci ve Ahmet Oktay tarafndan yüceltilmesi de artmasn sizi; Sol tezsiz edebiyat bile bir tez çevresinde savunmann ötesinde, unca yldr kalemini bir kez olsun tezsiz edebiyat için oynatmamtr. Ouz Atay da buna dahildir.
Bu “altn kâse” konusunda beni asl artan Müslümanlarn, en azndan bir zamanlar Müslümanlarn elinden kahve içenlerin onu gündelik yorum, deerlendirme ilerinde ayn rahatlkla kullanabiliyor olmalardr.
Solcu bir yazar söz konusu terimi, iyi ve kötü edebiyat tasnif etmek için kullanabilir ama bir Müslüman kullanamaz.
Çünkü, daha edebiyatn tanmndan balayan giderilemez bir farkllk vardr aralarnda.
Son tahlilde Müslümanlarn dünya hayatn güzelletirmeyen, idraklerini parlatmayan, düüncelerini renklendirmeyen, söyleme biçimlerini güçlendirmeyen, fark farketmelerini salamayan bir edebiyat, öte tarafta verilecek hesab güçletiren mâlâyâni bir ura olmaktan baka bir deer ifade etmez.
Bu tam da tezli / tezsiz edebiyat ayrmlarn gereksizletiren bir yaklamdr.
yi ve güzel sözün ölçütü Kelâm- Kadîm’dir. Kelâm- Kadîm, kötü sözün varln kabul eder ancak ona uygulama alan brakmayarak onu geçersizletirir. Dünya kelâm da ancak bu ölçüte olan uygunluuna göre snflandrlr.
Müslüman yazarn derdi edebiyat(la) bir ey yaratmak deildir; kendisinden önce söylenmi olan, zamanna uygun anlay ve formla illâ ki estetik düzeyde yeniden, güya yeniymi, ilk kez söyleniyormu gibi tekrarlamaktr.
Müslüman yazar, tekrar tekrarlayarak tekrarlanamaz(m) gibi olana ular.
Ölçüt, amaç ve uygulama böyle olunca tezli / tezsiz edebiyat terimi, Müslümanlar nezdinde “nesebi gayrisâhih bir terim”e dönüür.
O halde, tezli / tezsiz edebiyat terimini Müslümanlarn edebiyat müktesebatna uygulamaya kalkanlarn gözettikleri yarar ne olabilir?
Farkl –câzip- bir ey söyleyerek görünür olmay hedefliyor olabilirler.
Veya, kendi kafa karklklarn, anan kimliklerini, nesebi gayrisâhih düüncelerini, entelektüel bir çaba içinde örtme niyeti tayor olabilirler.
Ya da ödünç terimlerin, Batl teorisyenlerden arlm cafcafl epigraflarn içini doldurmaya ancak kifayet edebilen zihnî kâbiliyetlerini, indirgemeci bir algyla yanl yer ve zamanda ve yanl olarak kullanyor olabilirler.
Bu yarar avclarna, Dou’nun ve Bat’nn aheserlerini yazm olanlarn yazma niyet ve eylemlerini anlamalarn tavsiye etmekten baka bir ey gelmez elimden.
Kafka’ya baksnlar örnein, Tevradî bir trajediyi edebiyata tercüme eden Kafka, kyametin eiini göstermeye çalmaktan baka ne yapar?
Tolstoy’a, Dostoyevski’ye baksnlar; ncil’in dramatik özünden hareketle, insann binbir yüzünü kefe çalmazlar m?
Attar’a, Hafz’a, Hayyam’a baksnlar; hikmet ve bilginin söz terazisini bir emanet olarak tamaktan ve devretmekten baka bir görev üstlenmiler midir?
Ah evet, basit bir hinlikle, “biz tezli / tezsiz ayrmyla Mustafa Kutlu’nun ve Hekimolu smail’in edebiyatn kastediyoruz” diye savunacaklardr kendilerini.
Konu buraya dayannca ne düündüümü açk açk söyleyeyim mi?
Minyeli Abdullah’, tezsiz edebiyat sahtekârlyla üretilmi bin kitaba deimem.
Mustafa Kutlu’nun tezsizlii içinde bereketlenen ulvî tezi de bunu fark etmekten aciz olanlarla tartmam.
Çünkü “tez’i olmak”, ontolojik bir seçimdir.
Ancak modern teorileri, ödünç terimleri kendilerine put edinenler bu seçimin nedenini bilemezler.
Yazar: Ömer Lekesiz |
09-02-11 |
||
| E mail: edebistan.com | Tweet | ||
 |
 |
||
| AHMET | |||
MÜSLÜMANIN TEZÝ VARDIR |
Tarih : 10-02-11 | ||
Ne kadar küçümserlerse küçümsesinler, Müslümanýn, hayatýn her alanýnda kendine has bir tezi vardýr ve yapýp ettiði her iþte bunu belli eder, buna göre iþ görür. Edebiyat da bunun dýþýnda olamaz. Ömer Lekesiz, Müslümanca duruþu iyi anlatmýþ. Teþekkür ederiz. |
|||
