Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : SANAT / ÞEHÝR ve MÎMÂRÎ | Okunma Says: 977 |
Bayram deerlendirmek bir bakma kaynamak, bereketlendirmek deil midir? Büyük ehir hayat kaynamay snrl tutsa da bereketlendirmek yine elimizde, bayram bayram bildiimiz sürece.
Bayramda elimden düürmediim bir kitaptan, daha dorusu kitabn konusu olan bir ahsiyetten bahsetmek, heyecanm paylamak istiyorum. “Mimar, kent tasarmcs, planc ve vizyoner, düünür, kuramc, aratrmac ve mücadele adam” Turgur Cansever. Garanti Galeri'nin geçen yl yaynlad ve Turgut Cansever'le gerçekletirilen uzun konumadan oluan “Turgut Cansever- Düünce Adam ve Mimar” balkl kitaptaki konumalar alannda iki önemli isim tarafndan gerçekletirilmi. Uur Tanyeli ve Atilla Yücel.
Cansever kitab yaklak bir yl süren konuma metninden oluuyor. Hayat, düüncesi, deneyimleri, mimarlk ve sanat anlay, projeleri ve çözümlemeleri hasl tüm bunlar üzerinden medeniyet problemi tartlyor. Ana metne paralel olarak onun çalmalarndan, eskizlerinden, fotoraflarndan oluan görsel malzeme konuulan meselelerin pratik karln gösterdii gibi Cansever'in geçirdii deiimi de süreklilik içinde takip etmeye imkan veriyor.
Turgut Cansever sadece önemli bir mimar deil. O ayn zamanda düünür yanyla yaadmz medeniyet bunalm üzerine kafa yoran, çözüm/leme/ler üretmeye çalan bir kuramc. Onun için mimarlk, düüncelerini ifade ettii bir alan aslnda. Mimarla yaklam da medeniyet ve kültür meselesinden bamsz olmad hatta bu meselelerin en iyi yansd insanlk faaliyeti olarak gördüü için tüm çözümlemelerini buradan hareketle ortaya koyuyor. Meslei mimarlk olmasayd da medeniyet ve kültür meselelerine dair çözümlemelerini yine mimari ile açklard gibi geliyor. Çünkü insan hayatyla bu denli içiçe olan ve deerler sisteminin tüm boyutlaryla yanstld, denendii ve üretildii bir “dil” olarak mimariyi varolusal bir alan olarak görmektedir.
Daha doktora tezinde ele ald Selçuklu sütun balklarn incelerken, bunlarda yaanan farkllama ve deiimlerden yola çkarak Selçuklu zihniyet dünyasn çözmeye, anlamaya çalmas mimari ve sanat tarihi ile medeniyet ilikisinin nasl ele alnmas gerektiinin iaretlerini verir. Bu yaklamyla yaadklarmza “medeniyet perspektifli” yaklamda bulunma iddiasnda olanlara önemli bir ip ucu veriyor. Sanat tarihi Cansever'in düünce dünyasnda merkezi bir konu olarak bir medeniyeti anlamann ve diri tutmann en önemli anahtardr. “Din dünyay güzelletirmeyi amaçlyorsa dini öretmek için de sanat tarihini bilmek gerekir.” Cansever'in gerçekletirmek istedii “düüncenin mimariye yansmasn” göstererek bir medeniyetin ruhuna iaret etmek, eskiyi olduu gibi tekrarlamak yerine “varln bütünlüü”nden hareketle eskimez yeniyi ina etme çabasdr. Mimarln dekonstraktif okumaya tâbi tutarak bir yanda süreklilii bir yanda muhalif yannn tasarmlarndaki yansmalarn okuyabilmek mümkün.
Dier yazlarnda da vurgulad gibi kitapta yer alan söyleide de tekrarlad, düüncesinin merkezinde u tespit yatar (Füsusul hikemden hareketle): “Hz. Muhammed'in bütün peygamberlerin hikmetine ilave ettii iki ey vardr: Biri ferdiyetin yücelii, öbürü de güzellik sevgisi.” Güzellik fikri olmadan anlalamayan bir medeniyetin inas için mücadele veren bir eylem adam ayn zamanda o.
Bu hacimli eserde, onu kendi azndan dinleyince u kanaate varmamak imkansz: Turgut Cansever'i anlamak hem yitirdiimiz bir medeniyetin ruhunu kavramak hem onun yerine kurduumuz gecekondu medeniyetinin ucube yanlarn, bunalmlarmzn kaynan görmek anlamna gelir. Bir düünür olarak Turgut Cansever, yeryüzünde baka örnei olmayan, kendi kendini (kültürel anlamda) sömürgeletirmeyi baaran bir ülkenin unuttuklarn hatrlatmaktadr.
Yayncnn Cansever için yazd not pek çok yönünü özetler gibidir. “Turgut Cansever, Cumhuriyet dönemi Türkiye'sinin en özgün ve muhalif durularndan birinin sahibi. O hem 1940'lardan balayarak aktif bir mimarlk yaam sürdürdü, hem de fiziksel çevrenin biçimlenmesi konusunda düünceler üretti; en önemlisi, mimarl eksen alan bir kültürel eletiri kariyeri ina etti. Kent ölçeinden tek yapya uzanan bir çerçevede ina edilmi alan Türkiye'nin kültürel deiim gerçekleri balamnda okumaya çalt. Onun ülkenin modernleme ve kentleme süreçlerinden batllamaya, kitlesel konut gereksinmesine ve teknolojiye dek üzerinde durmad hemen hiçbir tartma bal yok. Dönüüm ve mimarl, Türk toplumunun kültürel yap talarndan olan slamî inanç ve düünce kaynaklaryla yeniden kavramaya çalmasyla yaamsal önem tayor.
Yaznn tamam için tklaynz.
Yazar: Akif Emre |
17-08-09 |
||
| E mail: Mail Adresi Yok | Tweet | ||
 |
 |
||
