Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / EDEBÝYAT | Okunma Says: 4757 |
Murat Belge Kur'an' ne kadar anlar?
Kur’an- Kerim her dönem, edebiyatmzda yer bulmutur. Peki, son yüzylda Kur’an’ Kerim’in edebiyatmzdaki yeri neresi?
Türkiye'de yaanmakta olan modernleme sürecinde, edebiyat cephesinin sanatsal yönüne vurgu yapmadan, Kur'an'a dair tasavvurlarnn ‘nasl'lna dair genel bir okumann gerçekletirilmesi gerekmektedir.
Edebiyat dünyasna younlaan bu yaz, tarihten günümüze uzanan kubak bir okumadr. Sistematik bir çözümleme belki. Düünsel kodlarn hep seküler metinlerle amaya uraan yazar ve airler, Kur’an konusunda bilgilemeyi ihmal ediyorlar.
lk örnek olarak, gelenee balln kültürel anlamda sürdüren Murat Belge'nin, Kur'an' "köylülüün manifestosu" olarak aalayan yaklamdr bunlar yazmamz tetikleyen. Aksi yönde bir kanaat ise edebiyat eletirmeni Ömer Lekesiz'in, Türkiye'deki Müslümanlarn slami bir sanat tasavvuru oluturamadklarn vurgulayan yaklamyd. Bu iki görüün ekillendirici etkisiyle deerlendirme yapmalyz.
iiri Kur’an’la temellendiren air!
Modernizmin baskn bir proje olarak tasarland zamanlar göz önünde tutulduunda Türk iirinde en göze batan ve söylemsel bir devrimi ilk olarak Kur'an'la temellendiren Mehmet Akif, balangç bakmndan önemli bir isimdir. Edebiyat siyasal bir kavga unsuru saydn açkça söyleyen Akif’in: "Dorudan doruya Kur’an'dan alp ilham asrn idrakine söyletmeliyiz slam'" dizelerini hatrlamalyz. Ama Akif’in edebiyat dünyasnda köklü bir devrime yol açamad da bir gerçektir. Bu yllardan itibaren genel olarak edebiyat dünyasnda Kur'an’la ilgili var olan tutumlar u ekilde kategorize edebiliriz:
Edebiyat dünyasnda Kur’an’n yeri neresi?
* Divan ve Tekke Edebiyatndaki airlerin ayet ve hadisleri iktibas etmesi. Buna iir düzleminde peygamber kssalarna yaplan atflar da ekleyebiliriz.
* Yazarlarn dinî gün ve bayramlarla ilgili metinlerinde görebildiimiz nostaljik bak(geçmie özlem). Örnein Cumhuriyet airi Fazl Hüsnü Dalarca'nn Kur'an'a temas eden çocukluk yllaryla ilgili u msralar bu duruma örnek tekil ediyor.
"Kur'an okurdu babam bazen
Galiba Kadir gecelerinde”
* Muhafazakar çevrelerde çok dillendirilen Yusuf-Züleyha kssas üzerinden kaleme alnan ak edebiyat. Bu kssa sadece Kur'an'la temellendirilmemitir. Örnein Halide Edip'in “Kenan Çobanlar” arlkl olarak brani kaynaklardan ve Kitab- Mukaddes'ten esinlenmitir. skender Pala ve Nazan Bekirolu da bu çerçevede analiz edilebilir.
* Kur'an' aalayan metinler: (Tevfik Fikret, Nazm hikmet, Melih Cevdet Anday vb. yazarlarn eserlerinde yer alan iir ve yazlar)
* Kur'an merkezli bir sanat anlayn oluturmaya çalan yaklamlar: (Mehmet Akif, Sezai Karakoç, smet Özel, M.Önal Mengüolu, Cahit Zarifolu, Ali Günvar vb.)
Kur'an- Kerim edebiyat sahasnda kimi fikirlerin açklanmas sürecinde müracaat edilen bir kaynak da olmutur. Kur'an- Kerim'in edebiyata etkisi hakknda ciddi çalmalar ne yazk ki göze çarpmyor.
Modern dönemde küfrün öncüsü: Tevfik Fikret!
Servet-i Fünun Dönemi edebiyatçlarndan Hüseyin Cahit, Kur'an'n Hz. Muhammed'in eseri olduunu iddia ediyor.
Kur'ana, kar bir dil gelitirenlerin ilk örneini Tevfik Fikret oluturur:
"Yrtlr ey kitab- köhne, yarn
Medfen-i fikr olan sahifelerin"
(Yrtlr ey köhne kitap, Yarn düünce mezar olan sayfalarn.)
Tevfik Fikret, modern dönem edebiyat dünyasnda Kur'an'a küfreden airlerin ilki olmakla birlikte yeni bir çrdr da.
Yakup Kadri Karaosmanolu da bu konudaki düüncelerini daha hikayevari bir üslupla dile getiriyor. “Erenlerin Bandan” adl yaptnda: "Âdem cennetten kovulduu için deil, Havva'dan ayrldm diye alad ve ilk kan yere sevda yüzünden dütü." der.
Nazm Hikmet “Mein Kapl Kitap” iirinde Kur'an- Kerim'i eletirir:
“Ay batt güne dodu
Kalbimde ate dodu
Yaldzl mein kab
Parçalanm kitab
Varsn gömülsün diye bir ebedi uykuya
Attm bir kör kuyuya
Yazk, yazk bize ki asrlarca aldandk!"
Ayette bildirilen azgn airler kim?
Edebiyat dünyasnn bu temsilcilerinin öne çkardklar bu düünceler, Kur'an'n bütünlüünden habersiz görülerdir. Vahyi anlalmaz, akl ermez, bir bilgi yn olarak görürler. Gerçei çarptan Türk edebiyat dünyasnn Kur'an'a bak, Tevfik Fikret'le balayan bir gelenekle edebi inkarn nesilden nesile aktararak devam ettirmitir. uara suresinin (224,225,226) airlerle ilgili ayetlerinin muhataplarn bu pencereden daha rahat görebiliriz. Bu bakmdan Fikret'i ve onun söylemini sahiplenerek devam ettirenleri Kab bin Eref gibi airler arasnda konumlandrabiliriz.
Yeni Mehmet Akif’lere ihtiyacmz var!
Allah'a, kelamna teslim olanlar vahye sarldkça onlarn öfkeleri daha da artacaktr. Ellerindeki kalemlerden kin damlatarak saldrganlaacaklardr. En güzel ve en edebi eklide mücadele, müdahele bilinci ve söylem oluturmalyz. Hassan bin Sabit gibi Mehmet Akif gibi, kar cephelerde kendimizi donanml ve dirençli klmalyz.
Enes Günaslan Kur’an’ anlayan edebiyatçlarmzn çoalmas dileiyle yazd.
Yazar: Enes Günaslan |
13-03-11 |
||
| E mail: dünyabizim.com | Tweet | ||
 |
 |
||
