Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : DÜNYADA NELER OLUYOR / ÝSLÂM ÂLEMÝ | Okunma Says: 3520 |
Batllarn "demir kafesine" tklmak "özgürlük" mü oluyor?
Libya'y da vurdular sonunda Batllar. Irak'a da "özgürlük götüreceiz" diyerek girmilerdi, dünyay aldatarak.
Libya'ya yaplan saldrnn kod adna dikkat ettiniz mi? "Odise / Odysseus afa". Homer'in, yalnzca antik Grek edebiyatnn deil, dünya edebiyatnn ölümsüz eserinin bakahramann Batllarn "irençliklerine", saldrganlklarna, "vahîliklerine" malzeme yapmalar, aslnda tam da kendilerine yaraan ve yakan bir ilkellik örnei.
Oysa Odise, kendini arayan, bunun için de olaanüstü serüvenler yaayan, bana gelmedik belâ kalmayan ve sonunda bu aray yolculuundan arnm, derinlemi, türlü manevî tecrübeler yaadktan sonra bir kahraman olarak arayn "zafer"le sonuçlandrm bir kiiliktir.
Böylesine "yüce" bir karakterin adn açgözlülüklerinize malzeme yapmaktan da m utanmyorsunuz hiç?
Özgürlük getireceklermi? Yalanlarna kendileri de inanmyor elbette. Dünyann neresine özgürlük getirdiniz ki? Aksine, halklarn özgürleme, kendi kaderlerini kendilerinin belirleme özgürlüklerini, atadan kalma diktatörlerle i tutarak ayaklar altna alanlar siz deil misiniz?
Soru u: Avrupa tarihi, gerçekten özgürlükler tarihi mi ki, dünyaya özgürlük getirmekten sözedebiliyorsunuz siz?
* * *
Çamzn yaayan -tartmasz- en önemli tarihçisi William McNeill, (Külliyat Yaynlar'ndan yaymladmz) bayapt Avrupa Tarihinin Oluumu balkl kitabnda tam da bu meseleyi mercek altna alr, enfes bir dille ve yetkinlikle. (Yeri gelmiken, Külliyat Yaynlar'nn, yeni bir solukla kousuna devam edeceini de hatrlatm olaym).
McNeill, bu öncü çalmasnda, Edward Said'in Oryantalizm kitabyla yapt devrime benzer bir devrim yapar akademik / entelektüel hayatta: Said, çr açc çalmasnda Batllarn hayalî Dou alglarnn ve tasavvurlarnn dayand epistemolojik ve ontolojik zihnî arkaplan günyüzüne çkararak, Avrupa'nn dna / öteki'ne baknn ifrelerini deifre etmiti. te McNeill de Avrupa'nn kendine baknn ifrelerini deifre eder, usta bir tarihçinin virtüözitesiyle, ilk kez.
Daha kitabnn ilk cümlesinden itibaren bütün ezberlerimizi bozmaya balar, engin birikimi, derin perspektifiyle. öyle der:
"Avrupa'nn tarihi, özgürlüün tarihidir.' Basit ve artk daha fazla ikna edici olmayan bu fikir, pek az yaayan tarihçi tarafndan kabul edilmesine ramen, ngilizce konu/ul/an dünyann Avrupa'nn geçmiini alglama biçimini belirlemeyi sürdürüyor."
McNeill kalibresindeki bir tarihçinin bu vaatkâr giri cümlesinden sonra okuyucuyu nasl bir entelektüel ve tarihî yolculua çkardn tahmin etmeniz zor olmaz sanrm.
Peki, Avrupa tarihi, özgürlükler tarihi deilse, ne tarihidir; nasl görülmelidir, öyleyse?
Bu soruya, McNeill, üstad, Annales Okulu'nun en imaginatif temsilcisi Fernand Braudel üzerinden giderek cevap vermeye çalr. Braudel, Avrupa tarihinin "özgürlükler tarihi deil, imtiyazlar tarihi" olduunu söyler. Ve bir ey daha ekler bu gözlemine Braudel: "Antikite çalarndan [Greklerden ve Romallardan] itibaren Avrupa tarihine hâkim klnmaya çallan bar düzeni, silahl güce dayal bir bar düzenidir."
Hakl olarak öyle soruyorsunuz: Bütün dünya tarihinde böyle deil mi bu i? Hayr, deil. Sadece Fatih'in stanbul'u ve Bosna'y fetih hâdiselerini hatrlayn yeter.
Avrupa'nn özgürlükle bu kadar özdeletirilmesinin temel nedeni, Avrupallarn tarihleri boyunca gerçek anlamda özgürlüü tadamamalardr. Tpk hümanizmin de Avrupa'da gelitirilmi olmasnn nedeninin, insan iradesinin, dolaysyla insann dünyasnn Kilise tarafndan yok edilmesinde gizli olmas gibi.
te o yüzden, -daha önce de zikrettiim gibi- modernliin kurucu sosyal teorisyenlerinden Max Weber'in, modernlii "demir kafes" metaforuyla açklamasnn ve "özgürlük kayb" ve "anlam krizi" gibi iki esasl sorun ürettiini söylemesinin ne anlam ifade ettii üzerinde biraz kafa yormak zorundayz.
Yazar: Yusuf Kaplan |
21-03-11 |
||
| E mail: yenisafak.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
