Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 3627 |
TÜSAD’n 22 Mart 2011 günü açklad “Anayasa Tasla” ndaki acemi ii ve çetrefil ifadeleri incelemeye devam ediyoruz.
“Tüsiad Taslann Taslak Sözleri - 1” serlevhasyla sunduumuz makalede taslan “Yuvarlak Masa Toplantlar Sonuç Raporlar” ksmndaki bozuk cümleler üzerinde durmutuk.
kinci yazmzda, Prof. Dr. Ergun Özbudun ve Prof. Dr. Turgut Tarhanl'nn beraber yazdklar "E Koordinatörlerin Yorum ve Deerlendirmeleri” ad verilen ksm ele alyoruz.
E Koordinatörlerin Yorum ve Deerlendirmelerinden “Taslak” Cümleler
Yeni Anayasada Hâkim Olmas Gereken Temel lkeler
Balangç (Dibace)
“Yeni anayasada bir balangç bölümüne yer verilmesi halinde, bunun içerik bakmndan mevcut 1982 Anayasasnn Balangç metninden tamamen farkl ve hatta 1961 anayasasnn balangç metninden de daha farkl bir içerie sahip olmas arttr.”
Bu ifadenin iki mühim yanl vardr:
1. Mana belirsizlii:
“E koordinatörlerin yorum ve deerlendirmeleri” ne göre “yeni anayasa” nn “balangç bölümü… içerik bakmndan mevcut 1982 Anayasasnn Balangç metninden tamamen farkl” olmalym. Fakat “1961 anayasasnn balangç metninden de daha farkl bir içerie sahip olmas art” m…
Ne demek bu?
Birisinden “tamamen farkl” olmas artm ama öbüründen “daha farkl” olmas artm…
“Tamamen farkl” ile “daha farkl” sözlerine yüklenen farkl manalar ne ola ki?
öyle soralm:
“E koordinatörlerin yorum ve deerlendirmeleri” ne göre “yeni anayasa” nn “balangç bölümü… içerik bakmndan mevcut 1982 Anayasasnn Balangç metninden” mi daha farkl olmalym, yoksa “1961 anayasasnn balangç metninden” mi? Hangisinden?..
Buras mulak…
2. kinci kusur yukardakine göre daha küçük:
Cümlenin balarnda “içerik bakmndan” denmesine ramen sonlarnda yine “içerik” denmi. Yani “…içerik bakmndan… daha farkl bir içerie sahip olmas” eklinde bir söz…
“Adana kebab lezzet bakmndan daha lezzetli.” der gibi…
***
Temel Hak ve Özgürlüklerin Tannmas ve Tasnifi
“Örnein salk ve eitim gibi sosyal haklar bakmndan ‘devletin ödevi’ ve ‘haktan yararlanma’ kavramlar arasndaki dengenin nasl gözetilecei hususu bu çerçevede söz konusu olabilecek bir çok önemli bir örnektir.”
Bu cümlede de lüzumsuz kelimeler var:
1. “Örnein” diye balatlan cümle “örnektir” kelimesiyle bitirilmi. Sondaki “örnektir” yerine “meseledir” gibi bir kelime kullanlabilirdi.
2. Cümlenin sonundaki “bir” ler ikilenmi: “…bir çok önemli bir örnektir.” Bu “bir” lerin birincisi atlmal…
***
Parlamenter Sistem ve Bakanlk Sistemi
“Bakanlk sistemi, çok istisnaî artlara sahip olan ABD dnda, genellikle istikrarl demokrasiler yaratmakta, parlamenter sistemden daha az baarl olmutur.”
Bu cümlede “genellikle istikrarl demokrasiler yaratmakta” ibaresi manaya intikali zorlatran bir ifade kusurudur. Buradaki zorluk hem “genellikle” zarfnn yersiz kullanlmasndan hem de “yaratmakta” kelimesindeki son ekin “-ta” deil “-makta” eklinde (imdiki zaman eki olarak) anlalabilmesinden domaktadr.
lk okuyuta “Bakanlk sistemi” nin “genellikle istikrarl demokrasiler yaratmakta” olduunun, yani istikrarl demokrasilerin meydana gelmesini saladnn ifade edildiini zannediyoruz. Cümlenin devamnda “parlamenter sistemden daha az baarl olmutur.” ibaresini görünce daha önce anladmzn yanl olduunu fark ediyoruz.
E koordinatörlere göre “Bakanlk sistemi” yalnzca ABD’de mi “baarl” olmutur, yoksa “baarl” olduu baka devletler de mi vardr? Eer baka devletler de varsa “çok istisnaî artlara sahip olan ABD dnda” eklindeki kayda lüzum yok… Yok, eer ABD bu hususta tek istisna ise o zaman da “genellikle” lakrts gereksiz…
Tek istisna ABD ise cümle öyle kurulmalyd:
“Bakanlk sistemi, istikrarl demokrasiler yaratmak bakmndan - çok istisnaî artlara sahip olan ABD dnda - parlamenter sistemden daha az baarl olmutur.”
ABD’den baka istisnalar da varsa öyle denmeliydi:
“Bakanlk sistemi, istikrarl demokrasiler yaratmak bakmndan parlamenter sistemden genellikle daha az baarl olmutur.”
***
Yargnn Tarafszl ve Bamszl
“Hâkim ve savclarn personel ilemlerinin, yasama ve yürütme organlarndan bamsz, özerk bir kurula verilmesi, yarg bamszlnn zorunlu art olan hâkimlik teminatnn güvencesidir.”
Ayn manaya gelen (müteradif / sinonim) iki kelime bu cümlede beraber kullanlm, üstelik bunlardan ad terkibi yaplmtr: “teminatn güvencesi.”
(Anlalan o ki hukukçularmz yalnz “teminat” ile yetinmiyor, üstüne “güvence” de istiyorlar. Bereket, bu ikisiyle kanaat etmiler. Ya bunlarn yannda bir de “garanti” talebinde bulunup “Hâkimlik teminatna güvence garantisi!” diye tuttursalar?..)
Cümle u ekilde kurulsa “hâkimlik teminat” hiçbir kayba uramaz:
“Hâkim ve savclarn personel ilemlerinin, yasama ve yürütme organlarndan bamsz, özerk bir kurula verilmesi, yarg bamszlnn zorunlu art olan hâkimlik teminatnn gereidir.”
Siyasî Partiler Rejimi
(Parti kapatma hakknda e koordinatörlerin teklifi)
“E koordinatörler olarak önerimiz, yeni anayasada, ya Basavcnn bu dâvay TBMM’nin talebi üzerine açabilmesi, ya da Basavcnn talebinin TBMM veya onun özel bir komisyonu tarafndan deerlendirilmesi ve onun onayna tâbi olmas gibi yöntemlerden biri benimsenmesidir.”
Önce basit hatay düzeltelim:
Bir isim terkibi olan “biri benimsenmesi” eksik kurulmutur. Dorusu “birinin benimsenmesi” eklidir.
Sonra da bu çetrefil ifadeyi basitletirelim:
“E koordinatörler olarak önerimiz, yeni anayasaya göre bu dâvann u iki usulden birine uymasdr:
a) TBMM’nin talebiyle Basavc tarafndan açlmas
b) Talebin Basavcdan gelmesi hâlinde mutlaka TBMM’nin deerlendirme ve onayna tâbi olmas.
Yazar: C.Yakup Þimþek |
28-03-11 |
||
|
E mail: c.yakup_simsek@dogrulus.com Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||
 |
 |
||
| AHMET | |||
DÝKKAT VE ÝLÝM |
Tarih : 28-03-11 | ||
Yine ilim ve dikkatin el ele verdiði bir yazý... Teþekkürler Yakup Hocam. Ve selamlar. |
|||
