
| Kategori : / KÜLTÜR ve MEDENÝYET | Okunma Says: 7023 |
Kzanlk, Filibe, slimye, Zara Osmanlnn gül bahçesi,17. yy. da Bulgaristan’a gülü Türkler getirmi. Binlerce dönüm gül bahçeleri var, Fransa’ya Gras'a gül satlyor, 1830 larda, tekel Franszlar. 93 felaketinde (1877-78 Osmanl Rus Sava) Anadolu’ya, Bursa’ya göçenler gülfidanlarn da getiriyor. 1888 de Bulgaristan’da ar k artlar neticesinde gül bahçeleri büyük zarar görmü. Ayn yl smail Efendi adl bir Ispartal gülcülüe balyor, 73 yanda ürün tantmak için Fransa’ya gidiyor. Bursa da Bulgaristan göçmenleri Sultan 2. Abdülhamit'ten gülcülük için izin istiyor. Sultan kendisi güle merakl olduu için gül çiftlii kurduruyor.
Tabip bni erif’in, Türkçe Tb kitab, Yadigâr isimli, 15.yy. da yazlm,
Gül ve Tbbi bitkilerden bahsetmi. Hastane yaknlarnda gül bahçeleri oluyor. Gülabhane'ler, gül frnlar var. Suriye de 1354 te (am olmal, memluk/kölemen devleti döneminde olmal) Argun (Ergun) Bimaristannda hastalar gül suyu ile teskin ediliyor (Avrupa’da deliler yaklrken, eytan içine girdi diye. Akl hastas olduu için eziyet gören kral var, 18. yy. da ngiltere tahtna ithal edilen Alman Corc. imdi ise Türkiye’de devleti soymak için baz özel hastaneler çocuklar kuvözde tedavi ettiklerini iddia ediyor, neredesiniz tabip odalar? Sesiniz niçin çkmyor?) Ergun hastanesinde bu tedavi yakn zamanlara kadar uygulanm, Prof. Altnta bulduu fotoraflarla gösterdi.
Çiçek kokularnn faydalar Orta ça slam dünyasnda biliniyor. Endülüslü Eczac bni Baytar Gülsuyu akl, beyni kuvvetlendirir demi. akalarn gülsuyu ile ovulmas, scak basmas, baylmalar, kalp çarpntlarna faydaldr. Özellikle akl hastanelerinde Güllabici denen kiiler krizlerde hastaya gül suyu serpmekle görevli imi.
imdi, Türkiye’de Gülsuyu'nun Alzheimer üzerinde etkileri aratrlyormu, iyi sonuçlar alnmaya balam ( Orta Ça slam tbb kaynak)
Bitkilerin tbbi etkileri; En bilinenler tütsü-buhur aaçlar; Öd, Amber, ladin, ak ve karagünlük. Bunlar antisepik aaçlar, Veba salgnlarnda tütsü olarak kullanlm. Ve Kâfur ( imdi asl deil sentetii varm)
Sirke, gül suyu ate düürücü, serinletici, Bergamot. Kokulu meneke ba arsna, fesleen (unutuldu gitti, Egede her ev de bir saks fesleen vard) kalbi ve beyni kuvvetlendirir, ebboy koklandnda uyku açlr, sütten kesmede, anneye armut, öd aac, Mersin, Turunç yapra koklatlrd.
Prof. Ayten Altnta piyasada hakiki gül suyu bulmann zorluundan ve Isparta valilii ile birlikte çaltklarndan bahsetti.
Siz siz olun bahçeniz yoksa bile hiç deilse saksda gül yetitirin!..
KAYNAK:
Gülhaneler, gül kokusu ve gülsuyu; Eczac Tp tarihçisi Prof. Dr. Ayten Altnta'n Gül Kokusu adl bildirisinden, Milli Kütüphane de VEKAM sempozyumundan.
Yazar: N. Sezgin |
07-04-11 |
||
| E mail: haberkültür.net | Tweet | ||