Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TÂRÝH / TÂRÝHÝN ARA SOKAKLARI | Okunma Says: 2245 |
lköretim öretim örencilerine sabah törenlerinde ettirilen yemin (Andmz) son günlerin önemli bir tartma konusu. Andn artk okutulmamas gerektiini ifade edenlerle, devamndan yana olanlar birbirinden farkl görüler ortaya koyuyorlar. Peki, “Andmz” nedir? Ne zamandan beri okutulmaktadr?
1933 YILINDA ORTAYA ÇIKTI
Afet nan’n anlattna göre,1933 ylnda Milli Eitim Bakan olan Dr.Reit Galip 23 Nisan sabah çocuklar ile bayramlarken onlara birkaç cümle söylemi ve bu ekilde And meydana gelmiti. Reit Galip heyecanla Çankaya köküne çkm, Atatürk ile bayramlatktan sonra bir kada yazd bu And’ Afet nan’a vermi. Atatürk’ün de onay alndktan sonra bu And 1933 ylnn 10 Maysndan itibaren sabah törenlerinde ilköretim örencilerine okutulmaya baland.
TEK PARTL DEVLETLERN ÜRÜNÜ
Türk eitim sisteminin içine dahil olan bu yemin (And ) aslnda o tarihlerde Avrupa’da yaygnlamaya balayan ideolojik devletlerin yapt bir uygulamayd. Devlete, rejime, lidere ballk yemini o tarihlerde özellikle tek partili ideolojik devletlerde yaygnlamaya balyordu.1930’lu yllar ideolojik devletlerin altn çan yaad tarihlerdi. Almanya’da talya’da spanya’da Rusya’da devletlere ideolojiler hâkimdi. Bu rejimlerin hepsinde devlete, rejime, lidere ballk en önemli konularn banda gelmekteydi. Devlete, rejime, lidere ball artrmada en önemli araç ise eitimdi. Bu sebeple ilköretim okullarndan üniversitelere kadar tüm eitim sistemi devletin ideolojisine göre biçimlendirildi. Eitimin temel amac rejime sadk insanlar yetitirmek olmaya balad. Okullardaki eitimin dnda yaygn eitime önem verildi. lköretim çandan liselere kadar örenci örgütlenmeleri, kamplar kuruldu.
HTLER VE MUSSOLN DE OKUTUYORDU
Eitim faaliyetlerinde belki de en baarl olanlar Hitler ve Musssolini oldu. lköretim örencilerine alanmas gereken en önemli duygu Hitler’e balln ne kadar kutsal bir ey olduuydu. Bu öretmenlerin de zorunlu bir göreviydi. Okulda her gün yaklak on dakika süreyle Hitlerin resmi önünde selamlamada bulunulurdu. Hitler okul dnda yaygn eitime de önem vermekteydi. Okul dndaki vakitler için kurulmu olan örenci kamplar yaygnlatrlyordu. Hitler 6-18 ya aras çocuklar kurduu gençlik gruplarnda yetitirerek onlara Nasyonal Sosyalizmi, Führeri ve Yahudi dümanln alyordu. lk zamanlar gönüllü bir organizasyon olan bu gençlik gruplar 1936 ylndan itibaren çocuklar için zorunlu tutulmaya baland. deolojik etimin ve beden eitiminin verildii gençlik kamplarnda çocuklara öyle yemin ettiriliyordu : ‘Führer'e adanm kanmn her damlasyla; ben tüm enerjimi ve gücümü Adolf Hitlere ve ülkeme adayacama yemin ediyorum. Onun için, sahip olduklarmdan hatta hayatmdan bile vazgeçeceime söz veriyorum ve bunun için Tanrdan yardm diliyorum.’
Nazi Gençlik Kamplarnda yetitirilmi bir grup çocuk
Almanya’daki bu pratiklerin benzeri talya’da da yaanyordu. talya’da Duçe lakapl Mussolini de çocuklarn gençlerin rejime bal bir ekilde eitilmesine önem vermiti. lköretimden itibaren Faist ideoloji çerçevesinde yetitirilen çocuklara ve gençlere öyle bir yemin ettiriliyordu: ‘Tanrnn adyla ben liderimin bütün emirlerini yerine getireceime, gerekirse bu uurda kanmn son damlasna kadar mücadele edeceime yemin ederim, yaasn faist devrim.’
Mussolini’nin çocuklara ve gençlere yönelik Faist Yemini
Almanya ve talya’daki pratiklerden de görüldüü gibi ideolojik devletler lidere, rejime bal insanlar yetitirmek için eitimi bir araç olarak kullandlar. Bu konuda baarl da oldular. Ancak bu rejimler yalnzca kendi ülkelerine deil etraflarna da zarar vermeye baladlar. II. Dünya sava bu rejimlerin ortaya çkard bir savat ve bu sava insanolunun o zamana dek gördüü en kanl sava olarak tarihe geçti. Sava sonu ise kaybeden faist diktatörlükler oldu ve bu rejimler yklarak insanlarn hatrlamak istemedii bir hatra olarak tarihteki yerini ald.
1930’lu yllar Türkiye’de de ideolojik bir yaplanmann gerçekletirilmeye çalld bir dönemdi. Osmanl devleti yklm yerine Türkiye Cumhuriyeti devleti kurulmutu. Birçok devrim yaplmt. Avrupa’da demokrasilerin gözden dütüü bu dönemde Türkiye’de tek partili bir yönetim tarz uygulanmaya balanmt. Bu dönemde Türkiye’de, gerçekletirilmi olan devrimleri bir bütünlük içinde ideolojiye çevirmek isteyen birçok aydn ve yazar çkt. Bir “Kemalizm” ortaya çkarlmaya çallyordu. Falih Rfk Atay, Faizmin beden terbiyesini, gençlik örgütlenmelerini Türkiye’ye örnek gösterirken, Adalet Bakan Mahmut Esat Bozkurt, stanbul Üniversitesinde verdii nklâp Tarihi derslerinde Faizmi, rkçlk anlayn darda brakarak, Kemalizm’in bir kopyas olduunu ifade ediyordu. Cumhuriyet Halk Partisi Genel Sekreteri Atatürk ve nönü’nden sonra üçüncü adam konumundaki Recep Peker 1937 ylnda TBMM’nin üstünde faist ülkelerdeki bir konseyin kurulmasn Atatürk’e teklif ediyordu. Bu tekliflerin bir ksm Atatürk’ün onayyla kabul edilirken baz teklifler ise Atatürk’ün sert tepkisi sonucu askya alnyordu. Örnein faist konsey gibi. Aslnda ne Atatürk bir Führer, bir Duçe’ydi, ne de Türkiye’nin rejimi talya ve Almanya’daki gibi kanl bir diktatörlüktü. Fakat sonuç olarak 1930’lu yllar Avrupa’daki Faizm rüzgarnn Türkiye’yi etkiledii yllar oldu. Rejimi oturtma, devrimleri güçlendirme amac , disiplinli yurtta oluturma idealiyle And Türk eitim sistemine dahil edildi.
II. Dünya sava sonrasnda tek partili faist rejimler yerlerini demokratik rejimlere brakrken Türkiye’de de rejim normallemeye balamt. Türkiye tekrar çok partili siyasi yapya geçmiti. Ancak demokratik rejimlerde rastlanmayan And ve benzeri tek parti dönemi uygulamalar Türkiye’de varln günümüze kadar sürdürdü.
Kaynaklar:
Prof. Dr. Afet nan, “Atatürk Hakknda Hatralar ve Belgeler”
Dante L. Germino ;The Italian Fascist Party in Power: a Study in Totalitarian Rule
John Francis Pollard; The Fascist Experience in Italy
Mete Tunçay, Türkiye Cumhuriyeti'nde Tek Parti Yönetiminin Kurulmas (1923-1931)
Yazar: Ömer Aymalý |
09-04-11 |
||
| E mail: dünyabülteni.net | Tweet | ||
 |
 |
||
| SELMAN KIPIK | |||
ANLAÞILDI |
Tarih : 10-04-11 | ||
ZATEN ÞU GÜNE KADAR BEN ASLA AND YEMÝN ETMEMÝÞTÝM |
|||
