
| Kategori : TÂRÝH / DÜNDEN BUGÜNE | Okunma Says: 4113 |
u bizim bamzn derdi anl anl “Andmz”, hani u “Orduya sadakat onurumuzdur” gelenei, toplumu devlete ve rejime ballk and içmeye mecbur brakan uygulama da bu bayramn hatras..
Cumhurbakan, Babakan, Meclis Bakan’nn çocuklar kabulü de 1933 23 Nisan’nda Mustafa Kamal’n balatt bir gelenek.. Andmz’ Milli Eitim Bakan Reit Galip (Baydur) Bey kaleme ald. Rodoslu, Franszcay Rodos’ta Sen Sabastiyan ovalyeleri’nin okulunda Saint Sabestian Babtist Collage’de örenen, eski ttihatç, eyh Sait’i astran stiklal Mahkemesi’nin hukukçu olmayan üyesi. Mustafa Kamal’a kendi ifadesi ile “Tapnrcasna bir iman, sevgi, sayg ve tazimle” baldr. Bu adam ayn zamanda Milli Eitimde örtünme yasan ilk getiren adamdr. Bu And da onun eseri. TDK, TTK, Halkevleri ve Türk Ocaklarnn ekillenmesinde büyük emei geçmi bir isim.. Resmi dil, Resmi Tarih ve Resmi ideolojide onun emei büyük. Türk-Yunan Mübadele Komisyonu’nda çalt. Onun hazrlad bu and lk kez 1933 ylnda okundu. Türküm, doruyum, çalkanm.. 67 yl olmu! Çocuk enlii böylece devletletirildi. 1935’teki yasa deiikliinde çocuk bayramndan hiç söz edilmedi. Yalnz resmî ismi konmam olsa da, Milli Hâkimiyet Bayram’nn yannda “23 Nisan Çocuk Bayram”, devlet ve toplum örgütlerinin ortaklaa hazrlad programlarla kutlanmaya devam edildi.
Burada “Milli Hakimiyet” derkenki “Milli” kelimesi, o zaman halkn anlad ekli ile “Dini” deil, Batllarn anlad ekli ile “Nation”un karl olan bir millilikti..
23 Nisan’n çocuk bayram oluu, bir ekilde TBMM ile ilikilendirilmi olmasna ramen tamamen ayr bir bayram olarak kutland ve 1981 ylna kadar da öyle devam etti. Bu Bayram 23 Nisan 1927’de Himaye-i Etfal Cemiyeti’nin (bugünki Çocuk Esirgeme Kurumu) o günü “Çocuk günü” olarak kutlamas ile balad. 23 Nisan 1924’te Hâkimiyet-i Milliye gazetesinde “Bu gün Yavrularn Rozet Bayramdr” diye yazlmaktadr. 23 Nisan 1926’da da yine ayn gazetede “23 Nisan Türklerin Çocuk Günüdür” balkl bir yaz kaleme alnm ve bu yazda cemiyetin bu günü “çocuk günü” yapmaya çalarak doru yolda olduu ve para kazanan herkesin bu gün cemiyete çocuklar için bata bulunmas gerektii vurgulanmtr. O günlerde Himaye-i Etfal çocuklar, Kzlay ve THK için sokaklarda kumbaral çocuklar para toplarlard..
23 Nisan 1927’de Himaye-i Etfal Cemiyeti o günü “Millet Meclisimizle millî devletimizin Ankara’da ilk tekile günü olan Millî bayram Cemiyetimizce çocuk günü olarak tesbit edilmitir. Bize yeni bir vatan ve yeni bir tarih yaratp brakan mübarek ehitlerle fedakar gazilerin yavrular fakir ve strabn evladlar ve nihayet aleltlak bütün muhtac- himaye-i vatan çocuklar namna milletin evkatli ve alicenab hissiyatna müracaat ediyoruz.(...)” fadeleri ile duyurmutur. 1927’de ilk kez kutlanan çocuk bayram, bata kaynak oluturma olmak üzere, çocuklara neeli bir gün geçirtmeyi hedeflerinde bulunduruyordu.
1929’da çocuklara ilgi daha da artm ve sonraki yllarda 23-30 Nisan haftas “çocuk haftas” olarak kutlanmtr. 1979 ylnn UNESCO tarafndan Dünya Çocuk Yl olarak duyurulmas üzerine, TRT tarafndan dünyann bütün çocuklarn kucaklamay amaçlayan bir proje hazrland ve 1979 ylndan itibaren TRT Uluslararas 23 Nisan Çocuk enlii adyla uygulamaya kondu.
23 Nisan’n Çocuk Bayram olarak kutlan 23 Nisan 1927’de Mustafa Kamal’n himayesinde balam ve Ankara’da çocuk balosu düzenlenmiti. 1928’de Dr. Fuat (Umay) Bey’in teklifiyle daha geni bir program hazrlanarak halkn katlm salanmtr. 1929’daki 23 Nisan’dan önce Himaye-i Etfal 23-30 Nisan haftasn çocuk haftas olarak kutland.. Asl bayram yine 23 Nisan’da kutlanmtr. Türk Oca’nn bütün çabalarna ramen enlik ülke çapnda bir enlie dönütürülemedi.. Daha sonra, Krklareli milletvekili Dr. Fuat Umay’n teklifiyle 14 Nisan 1932 de yürürlüe giren bir yasayla 20-30 Nisan arasnda tüm telgraf ve mektuplara Himaye-i Etfal efkat Pulu yaptrlmas mecliste onayland. Böylece bir kamu ilgisi uyandrlmaya çalld.
1970’lerde valilik, belediye bakan ve ordunun destei ile, biraz da skyönetim komutanlarnn talimat ile 23 Nisan Çocuk Bayram yaygnlat. 1975’ten itibaren TRT de programlaryla destek vermi, 1979’da resmî Millî Hakimiyet Bayram törenlerine çocuklarn da katlmasna karar verilmi, 1980’de de “Çocuk Parlamentosu” oluturulmutur. Böylece 23 Nisan Çocuk Bayram, Millî Hakimiyet Bayram’yla tamamen ayn etkinliklerde kutlanm oluyordu. 1981’de de birletirildi.
Anlayacanz, bu vesile ile unu da ifade edeyim ki, bu gün yaadmz sorunlar büyük ölçüde bir “Reid Galib Sendromu”dur.
Biraz Çocuk Esirgeme Kurumu, Biraz CHP, Biraz TRT, Biraz Halkevi, Türkoca derken ksmen sivil balayp resmileen bir bayrammz oldu böylece. Kutlu olsun! Selam ve dua ile..
Yazar: Abdurrahman Dilipak |
25-04-11 |
||
| E mail: habervaktim.com | Tweet | ||