Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 2657 |
(TDK'den Bir Düzine Hata - 29)
Kur’an'dan Gelen Yollar
Bata Kur’an- Kerim olmak üzere birçok dinî kitap ve tasavvufi eser yoluyla Türkçenin yoluna yolda olarak gelen baka kelimeler de vard: hat, eriat, tarikat, vesile, mezhep gibi…
1930’larn TDK’si Türkçeden Osmanlcaya Cep Klavuzu’nda Osmanlca diye yaftalayp daraacna yollamak istedii on be (15) kelimeyi yedi (7) gruba ayrp hepsini yola koymu:
"Hiçbirinizi istemiyoruz! Bizim yolumuz bize yeter; hadi bakalm, yollann!..”
te bir tek yola feda edilmek istenen o kelimeler:
1. Srat, hat 2. Husus, bab 3. eri, eriat, mezheb, tarîk, tarîkat 4. Nehc, silk 5. Çare 6. Vesile, vasta 7. Def’a
Kurumlular bu Osmanlca kelimeleri sevmiyor, hor görüyorlard, tamam; peki, tam on be kelimenin arln bir tek yol çekebilir miydi? Yol dediin bu kadar geni miydi, bu böyle harcâlem bir i miydi?..
Bu on be kelimenin yol ile elbette az veya çok alakas var. Peki, bunlarn birbirinden az veya çok farkl olduu da bir gerçek deil mi? Mesela eriat ile mezheb veya tarîkat ayn ey mi? Ayn ise TDK Güncel Türkçe Sözlük'te bunlar niçin birbirinden farkl izahlarla tarif etmi? 1935’te bu üç mefhumu yol kelimesiyle karlayan TDK bugünkü lügatinde bu üç kelimenin tarifi içinde yol kelimesini karlk olarak niye hiç kullanmam?
Hakikaten Güncel Türkçe Sözlük’ün eriat, mezheb, tarîkat maddelerine bakarsanz hiçbirine yol diye bir karlk verildiini göremezsiniz…
1935’te eriat-tarîkat-mezheb üçlüsünü barna basan bir yol bugün onlarn semtine bile uramyor, ne garip!..
Gariplik bitmedi: Güncel Türkçe Sözlük’teki husus, bab, vesile, vasta, defa kelimelerinin açklamalar da yolsuz…
TDK lügatlerinde bunlardan nehc, silk, er (er’) kelimelerinin brakn izahlarn, kendileri bile yok…
Pekâlâ, acaba bu on be kelime Güncel Türkçe Sözlük’te yol kelimesinin açklamalarnda yer alm m? Yalnzca bete biri, yani sadece üç tanesi: tarik, defa, çare.
Hadi tarik yerine tutalm yol diyelim; peki defa ile çarenin yerini her zaman yol tutar m? Mesela “Adam adam bir defa aldatr.” atasözündeki defay da yol mu yapacaz? Bu sözün “Adam adam bir kere aldatr.” ekli de mevcut. Gelgelelim atalarmz “Adam adam bir yol aldatr.” dememi. Bunu ben söylemiyorum, TDK’nin Atasözleri Sözlüü’nü hazrlayan Ömer Asm Aksoy diyor… Karacaolan ise “Baland yollarm, kaldm çaresiz…” demi. “Baland yollarm, kaldm ben yolsuz…” da diyebilirdi ama dememi… Demek ki çare her zaman yol olmuyor, yol da her zaman çare olmaz… Hele yolsuz ile çaresizin, yolsuzluk ile çaresizliin yollar nerdeyse hiç bulumaz…
Binlerce kelimeyi dilden kaldrp atmak, yerlerine baka sözleri katmak doru bir yol mu, dil derdine çare mi?
Kelimeler bu kadar hzla deiir mi, böylesine süratle kaybolup gider mi? Dier dillerde de kelimeler böyle ham hum aralop dei(tiril)iyor mu? Türkçe niye böyle?
TDK’nin bunlar Türkçenin bir meselesi olarak gördüünü hiç sanmyorum. Çünkü Türkçedeki bu acayip deiiklik büyük ölçüde zaten onun eseri.
Öz Türkçe sözleri, idamlk Osmanlca kelimelerin cellad yaparsanz böyle olur: Hem öz Türkçe olanlara hem de Osmanlca diye yaftalananlara zararnz dokunur...
Kafa göz yardnz da kendi lügatlerinizden ite böyle okunur…
Yazar: C.Yakup Þimþek |
01-05-11 |
||
|
E mail: c.yakup_simsek@dogrulus.com Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||
 |
 |
||
