
| Kategori : TÂRÝH / DÜNDEN BUGÜNE | Okunma Says: 5142 |
85 yl sonra ilk defa skilipli Atf Hoca, kendi memleketi skilip’te düzenlenen bir panelle anlyor. Büyük Allah (c.c.) dostu Atf Hocay ‘skilipli Atf’ kitabnn yazar Mehmet Slay anlatacak. Halkn büyük rabet gösterecei program skilip Kültür Merkezi, Öretmenler Lokali’nde bugün (Cuma namaz sonras) saat 14.00’te balayacak.
ATIF HOCA’NIN HAYATINDAN KESITLER
Avrupa’da birkaç ay kalabilme frsatn elde etmi ve öyle-böyle bir yabanc dili hecelemeye balam pek çok insan, yapacak baka bir ey kalmam gibi kendi insann tezyif etmekte (alaya almakta) ve milletini hakir görmektedir. Bu tür insanlarn azndan u ifadeleri çok duymusunuzdur:
“Ah, ne kadar geri bir milletmiiz!.. Meer hayat Bat'daym... Bizim ülkenin insanlar âdetâ canl cenazeler... Bu ynlarn, yaadklar ça yakalamalar mümkün deil... Hele Müslümanlk, o bütün bütün çad... Biz, bu klk ve kyafetle varlabilecek yerlerin en yaknna dahi varamayz!.. Dünya ban alm göklerde dolarken, bizler bu skma balarla hâlâ yerde yürürken de tökezliyoruz. Milletin yükselip çayla hesaplamas düünülüyorsa, bu, Batllamadan geçer...” vs...
te bu düünceler, merhametsiz yllarn ve karanlk günlerin yabanclatrd derbeder nesillerin düünceleri ve bir dönemde heder olup (boa) gitmi ynlarn hezeyanlardr (bo konumalar). O talihsiz günlerde bu hezeyanlara cevap veren bir bayüce kamet vardr: skilipli Atf Hoca. O, “Frenk Mukallitlii (taklitçilii) ve apka” ismiyle yazm olduu eseriyle geri kalmzn gerçek sebepleri üzerinde durarak hakikati haykrmtr.
YETT ÇEVRE
Atf efendi Akkoyonlu airetinden ve mamoullar denilen aileden Mehmed Ali aann olu olup, 1292 hicri senesinde Çorum’un skilip kazasnn Tophane köyünde dünyaya gelmitir.
Annesi Mekke-i Mükerremeden göç etmi Ben-i Hattap airetinden, Arap dedenin torunlarndan Nazl hanmdr. Alt aylkken öksüz kalan Mehmed Atf, dedesi Hasan Kethüda efendinin himayesinde yetimitir.
TAHSL HAYATI
Büyük babas Hasan Kethüda efendinin himmetiyle evvela köy hocasndan balad tahsiline 1891 ylndan itibaren iki sene skilip’te, müderris Hoca Abdullah efendi nezaretinde devam etmitir. 1893 Nisannda ailesinin kar çkmasna ramen stanbul’a geldi ve medrese tahsiline burada devam etti. Mehur Çarambal hocann rahle-i tedrisine (Bir âlimden alnan ders) oturdu. Medresede daha çok “skilipli Mehmed” olarak anlrd. 1902’de medrese eitimini iyi derece ile bitirdi ve ayn yl açlan Ruus imtihanna (bir nevi mesleki kariyer snav) girerek stanbul müderrisliini (Profesör) kazand, ertesi sene Fatih Camii’nde ders vermeye balad.
Bu arada stanbul Dar-ül Fünunu (Üniversite) lahiyat Fakültesine girdi ve 1905’te buradan mezun olarak Kabata Lisesi Arapça muallimliine (öretmenliine) atand.
MEYVEL AAÇ
Mehmed Atf Efendi Cumhuriyet döneminde olduu gibi, Merutiyet (bir hükümdarn bakanl altnda millet meclisi ile idare edilen devlet sistemi) öncesi ve sonrasnda da çeitli garazkarlarn (hased ve dümanlk) yanl tevil (yorum) ve nazarlar (bak açlar) yüzünden talanp durdu. Ama o bunlara tevekkülle sabretti, fazilet yemileri vermeyi sürdürdü.
Meihat- slamiye dairesinde (slâmî ilerin ilmî mes'eleleri ile uraan devlet dairesi) bulunan dersiamlarn (asistan) maduriyetini giderme konusunda yapt çalmalar üzerine devrin eyhülslam’ tarafndan Bodrum’a sürüldü. Üzerinde younlaan basklar yüzünden Krm’l brahim Tali efendinin pasaportu ile gizlice Krm’a geçti. Krm’dan Varova’ya kadar gitti.. Merutiyet’in ilanndan bir hafta evvel stanbul’a geri döndü.
1910’da medreselerin genel müfettiliine getirildi. Bu sralar Sebilürread, Beyan-ül Hak, Mahfel gibi dergilerde yazlar yaynland. Fazileti ve ilmi stanbul’un her tarafna yayld, hatta yurtdna kadar tat. Kosova, Plevne, Üsküp gibi yerlerden heyetlerin memleketlerine yerlemesi için yaptklar ricalar, Krm evkaf nazrl (vakflar bakanl) tekliflerini nazikçe geri çevirdi.
Rivayete göre Japon büyükelçisi Baron Uida kendisini ziyaret ettiinde Atf Hocaya öyle söylemi: “Sizin gibi birkaç hoca daha olsayd, slamiyet bütün Douyu, bu arada Japonya’y da fethederdi.”
Bilahare Çorum’dan mebus (milletvekili) aday oldu. 31 Mart olaynda bir hafta tutuklu kald. Suçsuz olduu tebeyyün edince (ortaya çknca) serbest brakld. ttihatçlarn entrikalar ile, Mahmud evket paann öldürülmesi olaynda dahli (katks) olduu gerekçesi ile Sinop’a sürüldü. Çorum, Boazlyan ve Sungurlu'da yaklak 1,5 yl sürgün hayat yaad.
Sinop sürgününün canl ahitlerinden emekli imam Cevdet Soydanses bey, Atf hocay öyle anlatmakta: “Atf hocay ilk defa Sinop’ta gördüm. Küçük bir çocuktum henüz. ttihatçlar 600 kadar kiiyi Sinop’a sürmütü. Aralarnda babamla Atf Hocann da bulunduu bu sürgünlerin mühim ksm hoca idi, din adamyd. Atf Hoca çok efendi bir insand. Sessiz, sedasz, az çok iyi laf yapar, eli kalem tutard. Bu sürgünden sonra stanbul’a dönmütü.”
Bahsi geçen iki hadisede de resmi makamlar, bir yanlla kurban gittiini, suçlu olmadnn anlaldn ifade etmilerdir.
1919 ylnda Dar-ül Hilafet-i âliye (Yüce Hilafet merkezi) medresesi btida-i Dahil umum müdürlüü ve Medreset-ül Kudat’ta (Hakimler okulu) Hikmet-i Teriiyye (kanun yapma hikmetleri) dersi müderrisliine getirildi. Bu yllardan itibaren Atf Hocann öhreti iyice artt. 21 Ocak 1926 tarihli Ankara stiklal mahkemesi zabtlarnda Reis Kel Ali bu durumu öyle ifade etmekte ve idam konusunda bize bir ipucu vermektedir: “Fatih’in en tannm bir hocasdr.”
CEMYET HZMETLERNDE
Atf efendi içine kapal, toplumdan uzak, kitaplar arasnda ördüü kozasnda yaayan bir insan deildi. Eserlerine baktmzda da her birinin bir toplumsal yaray tedaviye, bir hayr hizmetine matuf (yönelik) hazrlandn görürüz. Mesela, geliri donanma cemiyetine balanmak üzere kaleme ald “Nazar- eriatta Kuvve-i Berriye ve Bahriyenin Ehemmiyeti Ve Vücubu - eriata göre Deniz ve Kara kuvvetlerinin önemi ve gereklilii” adl eser o sralar çok takdir toplamt.
19 Ocak 1919’da Mustafa Sabri, Bediüzzaman Molla Said efendi, Ermenekli Saffet efendi gibi arkadalar ile beraber Müderrisler cemiyetini (profesörler dernei) kurdu ve ikinci bakanlna getirildi. Bu cemiyet müderrislerin haklarn korumak ve aralarnda dayanmay salamak üzere kurulmutu. Daha sonra cemiyet ald bir karar gerei ismini Teali-i slam’a (slam yüceltme) çevirdi ve halka açld. Mustafa Sabri beyin eyhülslam olmas üzerine cemiyetin bakanlna getirildi.
Tahir-ül Mevlevi bey Atf Hocayla ilk tanmasn öyle anlatyor: “Fatih dersiamlarndan skilip’li Mehmed Atf efendi 1336(1920) tarihlerinde btida-i Dahil medresesi umum müdürlüüne getirilmiti ki, ben de orada müderris bulunuyordum. ttihat hükümeti tarafndan nefy (sürgün) edilmi ve birkaç sene sürgünde kalm olan Atf Efendiyi o vakte gelinceye kadar tanmyordum. Kendisi ile vazife sebebiyle görütüümde “Cemiyet-i Müderrisin” ad ile tekil eylemi (kurmu) olduu cemiyete benim de dahil olmam (katlmam) teklif etti.”
YEN AKT
Yazar: Ali Ýhsan Er'in haberi |
13-05-11 |
||
| E mail: haber7.com. | Tweet | ||
| Tevfik GÜNDOÐAN | |||
Büyük Allah dostlarýnýn dini için verdiði mücadele |
Tarih : 24-05-11 | ||
Hazret-i Allah celle celelühü bu zatýn mekanýný cennet bahçelerinden bir bahçe kýlsýn. Þefaatlarýna naili mazhar buyursun. Bu gibi mübarek zatlarýn, Allah dostlarýnýn dini uðrunda mücadele edenlerin tarihte ne gibi sýkýntýlara maruz kaldýklarýný güzel yazýlarýnýzla tarihe ýþýk tutuuyorsunuz. Bu gibi yazýlarýnýzýn devamýný bekliyoruz. Cenab-ý hak sizleri ve bizleri bu uðurda bu davada muvaffak kýlsýn. |
|||
| ramazan deniz | |||
Allah dostlarý |
Tarih : 13-05-11 | ||
Allah bu gibi faziletli erdemli sahsiyetleri yaratmasaydý ne olurdu bizim halimiz onlarýn çektiði ýztýrablar cileler... Cenab-ý hak gani gani rahmet eylesin |
|||