
| Kategori : / CEMÝL MERÝÇ'TEN SEÇMELER | Okunma Says: 10545 |
ARGO1

Argo2, kanundan kaçanlarn dili. Uydurma dil3, tarihten kaçanlarn… Argo, korkunun ördüü duvar; uydurma dil uursuzluun. Biri günahlar gizleyen peçe, öteki irfan boan kement. Argo, yaral bir vicdann sesi; uydurma dil, hafzasn kaybeden bir neslin. Argo, her ülkenin; uydurma dil, ülkesizlerin.
KAMUS, BIR MILLETIN HAFIZASI4
Kamus5, bir milletin hafzas, yani kendisi; heyecanyla, has sasiyetiyle, uuruyla. Kamusa uzanan el namusa uzanmtr. Her mukaddesi ykan Fransz htilali6, tek mukaddese sayg göstermi: Kamusa.
Eski sözlüe kzl bir külah geçirdiini söyleyen Hugo7, tek kelime uydurmam; Sembolizm’in üç silahörü8 de söyle. Ama kullandklar her kelime yeni. Heyhat! Bat’da cinnet bile terbiyeli.
PENELOP’UN ÖRGÜSÜ9
Bat’nn en talihsiz fikir adam, bir ba’s-ü bad-el mevt10 hayaliyle avunabilir. Türk yazar, böyle bir teselliden de mahrum. Dil, Penelop’un örgüsü11, yirmi dört saatte bir sökülüp örülüyor.
1 Bu Ülke letiim Yaynlar stanbul 1996 s.84.
2 Argo: Her yerde ve her zaman kullanlmayan veya kullanlmamas gereken çoklukla eitimsiz kiilerin söyledii söz veya deyim.
3 Uydurma Dil: Dilimizdeki Arapça ve Farsça kelimelerin yerine tarihi olarak Türkçe’de görülmeyen bir ekilde baz köklerin üzerine -eklerin fonksiyonlar dikkate alnmadan- ekler getirilerek yeni uydurulan kelimeler topluluu.
4 Bu Ülke letiim Yaynlar stanbul 1996 s.86.
5 Kamus: Büyük sözlük.
6 Fransz htilâli: 1789-1799. Fransa’da Ancien Regime’e son veren ihtilal hareketlerinin tamamna verilen ad.
7 Victor Hugo: (1802-1885) Fransz air, tiyatro ve roman yazar. Cromwell önsözü ile romantizmin ilkelerini ortaya koyan kii ve Sefiller yazar.
8 Sembolizmin Üç Silahörü: 1870’li yllarda, iirlerinde zaman zaman sembolist öelere yer vererek sembolist iirin ilk örneklerini veren Arthur Rimbaut, Stephane Mallerme, Paul Verleine için kullanlan tâbir. Bu airlerin ayrt edici özellii, cümle yaplarna ehemmiyet vermemeleri ve kelimeleri istedikleri manalarda kullanm olmalardr. Yeni kelime türetmekten de kaçnmlar; ama kelimeleri, deiik manalar çartracak ekilde kullanmlardr.
9 Bu Ülke letiim Yaynlar stanbul 1996 s.87.
10 Ba’s-ü bad-el mevt: Ölümden sonra dirili. Çann zevkine hitap etmeyen ya da etmedii düünülen yazarlar vardr. Yaad zaman kymeti bilinememi, anlalamamtr. Bir zaman unutulduktan sonra tekrar sahneye çkar ve kalabaln gönlünü fetheder. Hak ettii kymeti bulur. Bu durumun en iyi örneklerinden biri de Cemil Meriç’tir.
11 Penelop’un örgüsü: Hikâyesi muhtelif ananelere dayanan Penelop Yunan mitolojisinde ve Odessia destannda ad geçen kadn kii. Turova ava’na giden kocas gelmeyince taliplileri kapya dizilir. Taliplilerini oyalamak için bir örgü ördüünü, o örgü bitince, evlenecei kiiyi seçeceini duyurur. Ama gündüz ördüünü gece söker. Böylece örgü hiç bitmeyecektir. Cumhuriyet sonras, uydurmaclk hareketleriyle Türk dilinin yaad trajedi, Penelop’un örgüsüne tebih edilmitir.
Yazar: Harun ÞAHÝN |
19-05-11 |
||
| E mail: sahharun@hotmail.com | Tweet | ||