Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 2396 |
(Cumhuriyet – Mustafa BALBAY – Cüneyt ARCAYÜREK – Hikmet ÇETNKAYA)
Cumhuriyet (Haber Bal – 19 Mays 2011)
“MHP lideri Bahçeli, alt yöneticisine sahip çkp meydan okudu”
Haber bal olarak kurulan cümle bize bir haberi yanl veriyor:
“MHP lideri Bahçeli, alt yöneticisine” önce sahip çkm, sonra da yine o “alt yöneticisine” meydan okumu...
Onlara sahip çkt doru fakat meydan okuduu yanl…
Cümlenin böyle hatal bir ekil almasndaki faktör, dil bilgisi bakmndan öyle açklanabilir:
Cümledeki asl fiil (meydan okudu) ve fer’î fiil (sahip çkp) ayn unsura (alt yöneticisine= yer tamlaycs / mef’ûlün ileyh / datif hâli) balanm. Hâlbuki o unsurun manas bu cümlede yalnzca fer’î fiile (sahip çkp) baldr ve asl fiil (meydan okudu) ile böyle bir ba yoktur.
***
Mustafa BALBAY (Cumhuriyet – 17 Mays 2011)
“Hitler halkn oylaryla geldi; ama acaba Alman sermayesi ‘kârmz artyor, biz ona bakalm’ körlüüne ya da bencilliine kaplmasayd, bu kadar densiz hareket edebilir miydi?”
BALBAY’n dikkatsiz kurduu bu cümleye göre “bu kadar densiz hareket” eden kim veya nedir?
A) Hitler
B) Alman sermayesi
Dil teknii bakmdan cevap B olur. Gelgelelim bu cümle deil de yaznn bütünü göz önüne alnrsa doru cevabn A olduu tahmin edilebilir.
Evet, yalnzca tahmin edersiniz ama emin olamazsnz… Çünkü kontekst (siyak) bunu anlamaya yetmiyor.
BALBAY’n kastettii eer A kkysa cümlesini öyle kurmas lazmd:
“Hitler halkn oylaryla geldi; ama acaba Alman sermayesi ‘kârmz artyor, biz ona bakalm’ körlüüne ya da bencilliine kaplmasayd, Hitler bu kadar densiz hareket edebilir miydi?”
***
Cüneyt ARCAYÜREK (Cumhuriyet – 17 Mays 2011)
“Halkn nabzn tutan TV muhabirlerinin birinden nasl bir anayasa bekliyorsunuz diye sorana da bu konuda görü açklayana da rastlamadk.”
Cüneyt ARCAYÜREK amcamz neyi “sorana da bu konuda görü açklayana da” rastlamam?
A) Nasl bir anayasa bekliyorsunuz?
B) Birinden nasl bir anayasa bekliyorsunuz?
C) Halkn nabzn tutan TV muhabirlerinin birinden nasl bir anayasa bekliyorsunuz?
Kdemli ARCAYÜREK’in bu acemi cümlesini ne kadar didiklesek de doruyu bulamyoruz...
***
Hikmet ÇETNKAYA (Cumhuriyet – 19 Mays 2011)
“Kimi iyi saatte olsunlarn gizli çekimle kaydettii kasetler ters tepince Erdoan Süleyman Demirel’e kar saldrya geçti, CHP’yle ibirlii yaptn öne sürdü.”
Bu ifadeye göre CHP ile i birlii yapan kimdir?
A) Süleyman Demirel
B) Erdoan
ÇETNKAYA’nn cümlesine bakmazsanz – meseleyi de daha önceden biliyorsanz – doru cevap A (Süleyman Demirel) olur.
Meseleden haberiniz yoksa ve bunu ilk defa ÇETNKAYA’nn bu cümlesinden okuyorsanz doru cevap B (Erdoan) olabilir; siz de yanl örenmi olabilirsiniz...
Ayrca eer ""Erdoan" ile "Süleyman Demirel" isimlerinin baka baka kiilere ait olduunu bilmeyen biri bu yazy okursa "Erdoan Süleyman Demirel" adnda tek bir ahstan bahsedildiini zannedebilir. ki isim arasna bir virgül koymak çetin bir i olsa gerek...
Medya pazarnda böyle defolar yn yn...
Aldklarnza dikkat edin ve aldanmayn...
Yazar: C.Yakup Þimþek |
19-05-11 |
||
|
E mail: c.yakup_simsek@dogrulus.com Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||
 |
 |
||
