Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TÂRÝH / TÂRÝHÝN ARA SOKAKLARI | Okunma Says: 2436 |
üphesiz Osmanl Sultanlar içinde, hakknda en çok kitap ve iir yazlanlardan birisidir Sultan II. Abdülhâmid Han Hazretleri. Böyle olmasna armamal dorusu. Devleti’nin en buhranl zamannda tahta geçen hükümdar; Batllarn “Hasta Adam” diye tabir ettii bir devleti, o zamann artlarnda 33 yl gibi bir müddet ayakta tutmay baarabilmi; ayakta tutmak bir yana tabir-i caizse kendisine “hasta adam” yaftasn yaptran devletleri ameliyat masasna yatrm ve elinde neteri, asl o hasta bünyeleri tedavi etmeye çalan bir doktor halini almtr.
Yazmzn banda ifade ettiimiz üzere O’nun hakknda birçok iir yazlm, yazlyor ve yazlmaya da devam edecektir. Çünkü o bunlar fazlasyla hak eden bir hükümdard. “II. Abdulhâmid ve iir” deyince akla ilk gelen iir üphesiz Feylesof Rza Tevfik tarafndan kaleme alnan “Sultan Abdülhâmid Han’n Ruhaniyetinden stimdat” adl olandr. Önceleri sk bir Abdülhâmid muhalifi olan Rza Tevfik; Abdülhâmid Han Hazretleri’nin ruhunu teslim ediinden sonra da olsa hatasn anlam ve pimanlkla bu iiri kaleme almtr. iir halen canlln muhafaza etmekte ve aradan onca yl geçmi olmasna ramen;
“Nerdesin evketli Sultanm Abdülhâmid Han
Feryadm varr m bargahna?
Ölüm uykusundan bir lahza uyan
u nankör milletin bak günahna”
msralarndaki feryâd u figan ruhumuza ilemektedir.
Konu “II. Abdülhamid ve iir” olunca burada Tevfik Fikret’in yazm olduu kin ve nefret dolu iirden de bahsetmeden geçemeyeceiz. Rza Tevfik iiri âh u efgân ile adeta cierlerindeki kan kalemine mürekkep diye kullanarak yazdysa, Tevfik Fikret de adeta vücudunun en habis ve neces damlalarndan hokkasna mürekkep diye doldurduu eylerle, belki de iir tarihinin en utanç verici msralar diyebileceimiz o satrlar kada dökmütür. Kendisi hakkndaki ifadelerimizi belki çok ar bulabilirsiniz, ama mensubu bulunduu devletin padiahna düzenlenen suikasti “benzeri asrlardr görülmeyen bir hayr” olarak gören ve suikast baarsz olunca da;
“Ey anl avc, damn beyhude kurmadn,
Attn… Fakat yazk ki, yazklar ki vuramadn”
diye üzüntüden dizlerini döven bir ahsa kar kullandmz en kibar ifade olduu üphesizdir. 
Sözü daha fazla uzatmadan biz belgemize geçelim. Babakanlk Osmanl Arivi Yldz Perakende Evrak, Tahrirat- Ecnebiye ve Mabeyn Mütercimliinde, Dosya No:19’da kaytl olan bu belgede Fransz air Edmond Brunel’in “Le Sultan Abdulhamid” isimli Franszca iiri ve onun tercümesi bulunmaktadr.
Baknz ne buyurmu Fransz air Edmond Brunel, Mütercim Mehmed zzet Bey’in tercümesinden dinleyelim:
“Cenab- Hakkn evlad ve Al-i Osman lütuf ve mürüvvetle takdis etmek üzere Devlet-i Aliyye’yi büyük bir ahali suretine koymak için her türlü baht ve tali’ini size teslim edeliden beri on dört sene geçmitir.
Halik- fatr hazretleri size bah etmi olduklar fezâil-i âliyye herkesin gözünde bir muhabbet hasl etmi ve merhamet ve mürüvvet namlaryla yad olunup hiçbir eyin bitiremeyecei bu menba’- münbiteyi kalb-i ahanenize yerletirmitir.
Hak Teala Hazretleri’nin arzu-y mukaddesleri burada tevakkuf etmeyip buna bir zamime olmak üzere sdk ve istikâmet ve adaleti de hibe buyurmulardr. te kalb-i münevverinizin u hissiyât- al-i cenâbânesi “hakikat” kelimesinin tercümandr.
Memleketine muhabbet kendilerinin hayatnda aksa-y emelleridir. Sizden daha iyi olarak baka bir kimse bunu bize ispat edemez.
Cenâb- Hakk’n size ilham buyurduklar vukuat- azîme ile memlû olan tarihinizi her gün okuyacaz.
Bizim her niyâzmz iiten Teâlâ Hazretleri teb’a-i ahanelerinden her birinin dua ve niyâzn kabul buyursun.
Binaen dua-y temadi ömr ü afiyet-i ahanelerinizi tekrar vird-i zebân ediyoruz.”
Edmond Brunel
Mütercim; Mehmed zzet kullar.
31 Austos 1890
“ bu manzume Austos- Efrenci’nin 31. Gününe tesadüf eden Pazar günü akam Beyolu’nda Tepeba’nda Yaz Tiyatrosu’nda kraat olunmutur. “
Yoruma ne hacet…
fadedeki incelie baknz: “Hz. Allah size sadece Devlet-i Aliyye’nin tahtn vermedi; bunlara ek olarak doruluk, dürüstlük ve adaleti de karlksz olarak bahetti. te hakikat budur.”
Bir yanda Edmond Brunel, bir yanda Tevfik Fikret.
SZCE KM FRANSIZ DERSNZ?
Yazar: Kamil Çayýr |
21-05-11 |
||
| E mail: istanbultarih.com | Tweet | ||
 |
 |
||
