Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 3043 |
“Uçuk” nedir, biliyor musunuz?
Siz bildiinizi zannedin, ben de öyle sanrdm. Ta ki TDK’nin aadaki tarifini görene kadar…
Meer bu kelimenin bir de “buhar” karl varm.
Daha dorusu TDK “buhar” kelimesini - Arapçadr diye - Türkçeden atp yerine "uçuk" kelimesini koymak istemi...
Gelgelelim TDK lügatlerine baknca bunu annda örenmeniz zor…
Ben ahsen “buhar” kelimesinin TDK tarafndan verilen “uçuk” karln bu kelimenin Türkçe tarifinden anlayamadm. Bereket versin ki TDK bu açklamasnn yannda “ng. vapor” kaydn dümeyi de ihmal etmemi.
Ama bir tuhaflk vard: Bu “vapor” bizim bildiimiz “vapur” deil miydi?
TDK lügatlerinde “vapur” var ama imdi “buhar” sz…
ngilizceden veya Franszcadan Türkçeye kelime çeviren lügatlerde “vapor / vapeur” un peine dütüm. Sonunda bunun aslnda “buhar, buu” demek olduunu gördüm.
imdi gelelim TDK’nin “uçuk” tarifine…
TDK, 1983 ylnda çkard Fizik Terimleri Sözlüü’ndeki “uçuk” maddesini yine kendi Büyük Türkçe Sözlük sayfalarna öyle aktarm:
“uçuk ng. vapor
Scakln deitirmeksizin, yalnzca basncn artrarak svlatrabilen bir uçunun durumu. Uçuk, dönüül scaklk altnda bulunan bir tür uçundur.”
imdi önce buradaki ifade hatasn düzeltelim.
Açklamay ve ifadeyi bozan kelime: “svlatrabilen…”
fade ve açklamann düzelmesi için bu kelime “svlatrlabilen” eklinde olmal…
Bana göre ifadeyi bozan ksm böyle düzelir.
Ya vatandan kafasn bozan bu tuhaf açklamay nasl düzelteceiz?
***
TDK’nin yukardaki “uçuk” tarifindeki çaparzdan duda uçuklayanlar olabilir:
– Kardeim, sen neyle urayorsun? Yahu, bizim bildiimiz “uçuk” TDK’nin bu “uçuk” sözüne hiç benzemiyor. Nasl bir Türkçe bu, ne anlatyor? Bu “dönüül, uçun” kelimeleri de ne demek? Sen önce bunlara baksana!
Tamam kardeim; lütfen kzmayn, sakin olun!
Bakn, TDK’li büyükleriniz aklnza taklan her eyi sizin için kafa yorup uraarak çözmüler, bunlar da lügatlere yazmlar.
Bu yazdklarn, hizmette snr tanmayp size daha da kolaylk olsun diye nternet sitelerine aktarmlar.
Gir TDK sitesine, kafana taklan kelimeyi yaz, tkla; hepsi bu…
Büyük Türkçe Sözlük diye bir ey var ki aman Allah!
Adamlar gecelerini gündüzlerine katp çalmlar.
***
TDK’li büyüklerimizin bu lügati tantan u sözlerine bir bakn:
“Büyük Türkçe Sözlük’te söz, deyim, terim ve ad olmak üzere toplam 616.767 söz varl bulunmaktadr…
Büyük Türkçe Sözlük veri taban, Türk Dil Kurumunda yetmi alt ylda yüzlerce kiinin bilgi birikimiyle, emekleri ve göz nuru ile yaplan çalmalar sonucunda yaymlanan eserlerin Prof. Dr. ükrü Halûk Akaln, Prof. Dr. Recep Toparl, Dr. Yücel Dal ve . Bilâl Çavuolu tarafndan bilgisayar ortamna aktarlmas ve yazlmlatrlmasyla hazrlanmtr.”
616.767 söz… Dile kolay… Demek ki burada yok yok…
***
imdii, neydi bakaym o sorduunuz? Hah, tamam: dönüül…
Bak imdi Büyük Türkçe Sözlük’ü tklyorum, kelimeyi yazyorum.
te size dönüül:
“dönüül ng. critical fizik, kimya:
Bir evre özellii ya da yap dönüümünün etkilendii deere ilikin.”
Ve imdi de uçun:
“uçun ng. gas
Özdecikleri ya da öecikleri erkince devinebilen ve bulunduu oylumu tam olarak dolduran özdek halleri.”
Yaaa!
imdi naslz, iyi miyiz?
nsan, bilmedii bir kelimeyi örenince ite böyle rahatlar…
Ne oldu, ne diyorsunuz gene?
Anlamadnz m? (Yahu, bunlarn hepsi düdük makarnas; akllar buhar olmu sanki…)
Öz Türkçeden anlamyorsanz ben size ne diyeyim daha?
O zaman aln size “uçun” un Franszcas: gas, yani gaz…
Anladnz m?
Ay inanmyorum, anlamlar!..
Öz Türkçesini anlamyorlar, Franszcasn anlyorlar...
Fakat bu nasl bir anlay, anlamyorum...
Yanlyorsunuz, ey vatandalarm, anladnz sanyorsunuz ama anlamyorsunuz!
An-la-m-yor-su-nuz!
Sizi gaza getiriyorlar…
Anlayn artk!
Not: “Buhar” kelimesinin “uçuk” karl imdi ne âlemde acaba, diye merak eden olabilir.
Buhar oldu…
Yazar: C.Yakup Þimþek |
29-05-11 |
||
|
E mail: c.yakup_simsek@dogrulus.com Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||
 |
 |
||
