
| Kategori : / CEMÝL MERÝÇ'TEN SEÇMELER | Okunma Says: 14248 |
Tanzimat2 sonras Türk aydnna en çok yakan sfat müstarip3. Edebiyatmz bir gölge-edebiyat; düüncemiz bir gölge-düünce. Üç edebî nev’i4 itibardadr: Taklit, intihâl5, tercüme.
Ama zirvelerin hiçbirini tanmyorduk. Avrupa’y Avrupa yapan düünce fatihleriyle temasmz yasakt. Haet Kitabevi’nden6 ibaretti Avrupa’mz, girdaplar olmayan bir kta, tezatsz ve tek boyutlu; bir kartpostal Avrupa’s. Corafyamzda tek kta vard, kafatasmzda tek yarm küre. Türkçe konuan bir Franszdk.
Cetlerimiz Avrupa’y ehliletireceklerini7 ummulard. Namk Kemâl8 bir fetih hülyasdr9. Namk Kemâl ve nesli... Asya’nn akl- pîrânesi’yle10 Avrupa’nn bikr-i fikrini11 evlendirmek. Bir cihangirâne12 ihtiras, yerini rezil bir zevkperestlie13 brakt. Genç Bat’nn her nazna, her cilvesine katlanan ihtiyar birer âk olduk.
Avam14 anlayamaz bizi diyorduk; avam, yani kendi insanmz, tarihin ve edebiyatn dndadr, kendini kader’e hapsetmi. Yükselen bir medeniyet için kurun ilemez bir zrh olan kader inanc, çöken bir toplum için yüklerin en ardr. Yn kavgann, yani hayatn dna iten bu teslimiyetin kayna tevekkül15 deil, tereddidir16. Ve... kaçyorduk.
1 Bu Ülke, letiim Yaynlar stanbul 1996.s.137
2 Tanzimat: Düzenlemeler, tanzim etmeler. Sultan Abdülmecit zamannda, 1839'da Gülhane Hatt- hümayunu adyla anlan bir fermanla ilân edilen, yönetimi iyiletirme tasars ve bunun sonucunda oluan yeni dönem. Osmanl tarihinin krlma noktas olarak kabul edilen olaylardan biri. Bir nev'i Sonun balangc.
3 Müstarip: Garibine giden, aakalan, akn.
4 Nev’i: Çeit, cins, tür.
5 ntihal: Birinin yazsn ya da iirini kendinin gibi göstermek. Çalma, bakasnn maln benimdir diye iddia etmek.
6 Haet Kitabevi: Hachette Kitabevi. Fransz yaynevi. Louis Chistophe tarafndan kuruldu. Hachette kuruluu bugün Fransa’nn en büyük yayn kuruluudur. Kurum Türkiye’de Agence générale de librairie et de publication adyla 1929 ylnda stanbul’da ube açmtr. Haet Kitabevi çounlukla Avrupa dillerinden yaplan tercümeleri yaynlayan bir kurumdur.
7 Ehliletirme: Evcilletirme, kendi ehlinden yapma.
8 Namk Kemal: (1840-1888) Tanzimat edebiyatnn en tannm simalarndan ve Yeni Osmanl hareketinin en ateli mensuplarndan biri. Bazen Dou’lu; bazen Bat’l. Hayat gel-gitlerle dolu. Gazeteci, siyâsetçi, air ve yazar. Edebiyatn hemen her türünde eserler verdi. Eserlerindeki "vatan" ve "hürriyet" temas onu vatan airi olarak tantt. Oysa devletinin verdii vazifeyi icra etmek yerine kaçmay yeleyecek kadar acizdi. Okul çalarmzda bize anlatldna göre hayat hapiste, çile ile geçmi(!) Oysa hakikatte, sadece be buçuk ay kadar Kbrs(Magosa)’da hapis. Gerisi hürriyet ve kaç. Zavall Çocuk’un rozeti yüreinden daha büyük. slam "Ölülerinizi hayrla yad edin" diyor. "Renan Müdafanamesi"nin günahlarn affettirmesi dileiyle...
9 Hülya: Hayal, olmayan bireyi düünerek yaama, vehim, kuruntu.
10 Akl- pîrâne: Pirann akl, derin tecrübeler.
11 Bikr-i fikr: lk olarak söylenen söz.
12 Cihangirâne: Cihangirce, cihana hakim olacak tarzda.
13 Zevk perestlik: Zevke dükünlük.
14 Avam: Halk, halkn alt tabakas, sradan biri.
15 Tevekkül: Vekil klma, bakasna havale etme, Allah’a güvenme, gücünün yetmedii yerde Allah’tan isteme.
16 Tereddi: Yozlama, soysuzlama, gerileme.
Yazar: Harun ÞAHÝN |
30-05-11 |
||
| E mail: sahharun@hotmail.com | Tweet | ||
| Ferhan Serra Þahin | |||
tebrik |
Tarih : 03-06-11 | ||
babacým yazýný begendim gerçi bir þey anlamadým ama geçmiþ zamaný anlatýyordu galiba |
|||
| ABDULLAH ADEMOÐLU | |||
TENKÝT |
Tarih : 30-05-11 | ||
BÝZÝ BENLÝÐÝMÝZDEN SOYMAK ÝÇÝN ASIL KAHRAMANLARIMIZI KARALAYARAK NEFRET ETTÝRÝP, SAHTE KAHRAMANLAR UYDURULUP ONLARIN SEVDÝRÝLMEYE ÇALIÞILDIÐI ÞU DÖNEMDEKÝ HAKÝKATLERÝ YAZMANIZDAN ÖTÜRÜ TEÞÞEKKÜR EDER VE DEVAMINI BEKLERÝZ. SELAAAMM. |
|||