Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / CEMÝL MERÝÇ'TEN SEÇMELER | Okunma Says: 5773 |
Baldensperger'ye3 ara verdik. Pazar günü konferansa götürdüler beni. Ümit Yaar'n4 konferans. Lozan Kulübü5 azna kadar doluydu. Kadn kokusu, hamakat6 kokusu... Konferansç, Oscar Wilde7 kadar markt. öhretten ikayet ediyordu, kendisini bir gölge gibi takip eden öhretten. Tarih bu küstah ikayeti hiçbir lâyemuttan8 dinlememitir. Gerçek büyükler tannmadan öldüler. Milton9, Stendhal10, Nietzsche11 ve yüzlercesi... Her zafer bilhassa onu hak etmeyen için ar bir yüktür. Ümit Yaar’n uyandrd ilgi, tam bir “mediocrite”12yi heykelletirmesinden douyor. Türk burjuvazisi yenilikten holanmyor. Fazl Hüsnü'nün13 panayr hokkabazlklar bunun için itibarsz. Dildeki özletirici akm(?) küskün bir hayranlk yaratyor onda. Küskün, çünkü her yeniden korku duymaktadr. Hayranlk, çünkü her yeniye, daha dorusu her hokkabazla, her maskarala alk tutmak bu köksüz, bu dalsz budaksz, bu kazk gibi snfn tarihi vazifesi. Ümit Yaar ve orta snf. Bunlar birbiri için yaratlm. Bir air ki yalnz düünmekten deil, konumaktan da âciz. htiyar bir âka cilve yapmaya kalkan bir kaldrm orospusu gibi horluyor dinleyiciyi. Terbiye ne kelime. iirleri çadalarndan derlenmi kötü bir antolojiye benziyor. Geçen yazmda Yahya Kemal'in14 slndan bahsetmitim. Yahya Kemal, Ümit Yaar'n yannda umman. Ümit Yaar'n hüneri allan', köksüz'ü, meyvesiz'i vermek. Bir hadmlar airi. "Virilité"si15 olmayan bir snf, "virilite"si olmayan bir air. O snf serveti hak etmeden kazand, Ümit Yaar öhreti. Bunun için mustariptirler16. O snf kazand servetle beraber büyümedi. Dev bir zrhn altnda kaybolan cüce. Ümit Yaar da öyle. Zafer onun deil, reklamn. Dümdüz bir nazm, ne tepesi var, ne uçurumu. Ufuksuz ve imzasz, âdeta mâniler gibi. Vâlâ Nurettin17 ne kadar gazeteci, Reyyan ne kadar avukat, Türk burjuvazisi ne kadar burjuva ise, Ümit Yaar da o kadar air. Gecekondu burjuvazisine gece-kondu âir. Yahya Kemal hayranlar belki cüce, ama shhatli birer cüce. Ümit Yaar'nkiler hadm.
Bu milletin bütün kütüphanelerini yaktlar. 1929'da ilk mektebi bitiren nesil kendini bir çöl ortasnda buldu. Yeniden balad alfabeye ve ölünceye kadar alfabede kald. Sonraki nesiller hep ayn yokluk, hep ayn sefalet içinde çrpndlar. 1929'da okuma-yazma bilenler 1930'da analfabet18 durumuna dütüler. Ve kendilerine zorla kabul ettirilen, dili çelik bir korse gibi, bir Çinlinin ayakkabs gibi, ezip büzen bu yabanc harflere hiçbir zaman snamadlar. Yeni nesiller ise on, on be ylda iirilen, sözde milli, bir kütüphane buldular. Ama bu kitaplarn dili boyuna deiiyordu. Her maskaral alklamaya zorlanan ve bu akakçl bir refleks, bir insiyak19 gibi uzviyetine sindiren amar olan burjuvazi! Evde babasndan duyduu Türkçeyi konutu, okumaktan vazgeçti yahut Ulunay'20, Burhan Felek'i21, Vâ-Nû'yu22 okudu. Bu burjuvazi yabanc dil bilmez, kendi dilini bilmez, ufuksuzdur, mâzisizdir, istikbalsizdir, bir cenin-i sakttr23. Ayn vasflar Ümit Yaar'da da yok mu? Yalnz hem sevindirici, hem üzücü bir nokta; bu naylon gömlekli, ipek entarili kalabalk, genciyle orta yalsyla, uydurcadan holanmyor. Sevindinci, zira, dilimizin istikbali bakmndan bir nevi teminat. Üzücü, çünkü "özletirme" ad verilen cinnet salgnn mahkûm etmiyor bu kalabalk, komaktan holanmad için yerinde, nereye gidiyorsunuz diye haykrmyor, koan alklyor, bataklnda kalmak istiyor.
Kadköy nazeninlerinin otuz yl önceki airi Celal Sahir'di24. Kemiksiz, adelesiz bir salon züppesi. Ama Sahir hem Fuzuli'yi25 okumutu, hem Musset'yle26 flört etmiti. Derinlere kök salmamt ama, büsbütün köksüz de deildi. Dinleyicileri de öyle. Memleketi muazzam bir tmarhanenin hücreleri halinde görmek ne kadar hazin. Bir yanda dilin cierlerini kemiren energümenler27 ne yaptklarn, ne istediklerini bilmeden ezberlediklerini haykrmakla megul. Seyirciler, sadece Bizansl olduklar için, bu aklabanlklara kurnaz bir sayg ile suç ortakl etmekte... Ötede sadece cilalar deien putlar. Cilalar ve bazan tahtalar. Celal Sahir yerine Ümit Yaar. Allah encammz28 hayreylesin.
--------------------------
1 Türk Burjuvazisi: Sözlükler Burjuvaziyi, Burjuvalarn meydana getirdii içtimaî (sosyal) snf olarak tarif ediyor. Her cephesinden Fransz olan bu kelime ile Türk’ün ne gibi bir münasebeti olabilir? Müslüman bir toplumda, inananlarn karde olduu bir toplumda, mülkün Allah’n olduu bir cemiyette bu kanl kelimenin ne ii var? Tanzimat sonras deerlerinden kopan, müstarip Türk aydn, bir kuruntu olarak benimsedii sosyal snfta snacak yeni bir liman buldu: Burjuvazi. Snacak ve yardakçlk yapacak. Avrupa'da burjuvazi, ticaret ve sanayi ile zenginleti, bizde hrszlkla. Avrupa’da soylular snf ile mücadele ederek Fransz htilali ile iktidara geldi. Bizde Milli Mücadeleyi yürüten Anadolu insannn kemikleri üzerinde saltanat kurdu. Düünce dünyanzdan bu ve benzeri kelimeleri kovmadkça herhangi bir dirili hayaline kaplmak imkansz.
2 Jurnal I. letiim Yaynlar, stanbul 1998, s.139
3 Baldensperger: Fernand Baldensperger(1871-1958). Fransz edebiyat tenkitçisi. Kurduu Karlatrmal Edebiyat Enstitüsü ve 1921 ylnda yaynlanmaya balanan Karlatrmal Edebiyat Dergisi ile Mukayeseli Edebiyatn akademik bir disiplin olarak ortaya çkmasn salamtr. Baldensperger, Özellikle Vigny’nin eserleri üzerine yapt çalmalarla tannmtr.
4 Ümit Yaar Ouzcan: (1926-1984). 1940 sonras popülist airi.
5 Lozan Kulübü: 1950’li yllarda CHP’liler tarafndan stanbul’un Moda semtinde kurulan tatil ve elence kulübü.
6 Hamâkat: Ahmaklk, anlama ktl.
7 Oscar Wilde (1854-1900) rlandal air ve oyun yazar. neli üslubu ile Victorya dönemi Britanya’snn en ünlü yazarlarndan biri oldu. Sadece edebi kiilii ile deil, doduu çevre, tahsil hayat, evlilii, cinsî tercihleri, estetizmi ve felsefesi ile de mehurdu. Bir dâvâ sonucu, fiilî livâta ve ahlâkszlktan hüküm giydi ve doduu çevrenin aksine Paris’te bir otel odasnda, fakirlik içinde can verdi.
8 Lâyemut: Ölümsüz, ebedî.
9 Milton: John Milton (1608-1674). ngiliz âir, tarihçi ve devlet adam. Klâsizm akmna mensup olup epik iirleriyle tannmtr. En önemli eseri: Kaybolan Cennet’tir.
10 Stendhal: (1783 -1842) Fransz edebiyatnn en büyük realistlerinden biri. Romantizmin en güçlü olduu dönemde yazmasna ramen açk, salam bir üslupla yazd eserlerinde psikolojik çözümlemelere geni yer vererek gerçekçi anlay benimsedi. Stendhal’n deeri ölümünden sonraki dönemlerde anlalmtr. Kzl ve Siyah ve Parma Manastr en önemli romanlardr.
11 Friedrich Wilhelm Nietzsche: (1844-1900) "Güç stenci", "Üstinsan", "Bengidönü" gibi özgün fikirlerle tannan varoluçu Alman filozofu.
12 Mediocrite: Franszca bir kelime olup orta durum, orta deerlilik; orta hal; kafa yetersizlii anlamna gelmektedir.
13 Fazl Hüsnü: Fazl Hüsnü Dalarca (1914-2008) Son devir Türk airi. Uydurukça'nn ylmaz mübarizi.
14 Yahya Kemal Beyatl: (1884-1958) Cumhuriyet Dönemi iirinin en güçlü âiri. 1884 ylnda Üsküp'te dodu. Asl ad Ahmet Agâh'tr. Genç yata eitim için Paris'e gider, Jön Türkler ile tanr. O yllarda Paris'in fikri hareketlii, kültür ve sanat hayat içinde zihnen çabuk olgunlar. Jön Türkler'in savunduklar fikirlerin doru olmadn anlar. Sosyalist hareketlere kar duyduu eilim de yerini sanat ve fikir hareketleriyle ilgilenmeye brakr. Camille Julian'n "Fransa'nn topra bin yl içinde Fransz milletini yaratt" cümlesinden hareketle tarihte Türklüü aramaya koyulur. Bu cümleden olmak üzere, Osmanl tarihini tetkik eder ve eserlerine ana mekân olarak Türküün tarihteki en büyük baars olan Osmanl'nn payitaht stanbul'u seçer. iirlerini(Ok iiri hariç) Osmanl iirinin ölçü birimi olan aruz vezniyle yazar. Hayat boyunca hiç kitap yaynlamaz. Eserleri, ölümünden sonra kurulan Yahya Kemâl Enstitüsü tarafndan neredilir. En önemli eserler: Kendi Gök Kubbemiz, Eski iirin Rüzgâryla, Aziz stanbul, Eil Dalar, Edebiyata Dâir'dir
15 Virilité: Franszca erkeklik, yiitlik.
16 Mustarip: Istrap ve ac çeken.
17 Vâlâ Nurettin: (1901-1967). Cumhuriyet Devri âir, gazeteci ve yazarlarndan.
18 Analfabet: Eskimi, okumaz yazmaz.
19 nsiyak: çgüdü, sevk-i tabiî
20 Refii Cevat Ulunay: (1890-1968) II. Merutiyet ve Cumhuriyet döneminin önemli gazetecilerinden biri.
21 Burhan Felek: (1889-1982). Gazeteci ve yazar.
22 Vâ-Nû: Bkz. Vâlâ Nurettin.
23 Cenin-i sâkt: Düük çocuk
24 Celâl Sahir Erozan, (1883 -1935) tarihleri arasnda yaam Edebiyat- Cedide, Fecr-i Âtî ve Millî Edebiyat topluluklarnda yer alm âir ve yazar.
25 Fuzûlî: (ö:1556). 16. asrn ve bütün Osmanl döneminin en ünlü âiri. Badat’ta fakirlik içinde hayatn sürdüren bir türbedar. Kitaplarmz eski edebiyatmz “Saray Edebiyat”, “Yüksek Zümre Edebiyat” diye aalamaya çalyor. Sahi Fuzûlî hangi sarayn airi? Hangi padiah gördü? Hangi “Yüksek Zümre”ye mensuptu? Osmanl'da zümre var myd ki?
26 Alfred de Musset: (1810-1857). Fransz hikâye ve roman yazar.
27 Energümen: Cin çarpm kimse, fanatik
28 Encam: Son, nihâyet, netîce.
Yazar: Harun ÞAHÝN |
13-06-11 |
||
| E mail: sahharun@hotmail.com | Tweet | ||
 |
 |
||
| AHMET | |||
ÝYÝ GÝDÝYOR |
Tarih : 14-06-11 | ||
Harun Hocam, Allah râzý olsun, mîzânýna koysun. Çok güzel gidiyor. Ýstifâde ediyoruz. Benden baþka da okuyucularýn olduðunu görüyor, seviniyorum. Selamlar. |
|||
