Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / ÎMAN VE ÝSLÂM | Okunma Says: 21568 |
Prof. Dr. Mehmet ÇELK'in 2007 ylnda Süleymaniye Vakfnda verdii Konferansn Özeti
Hristiyanlarn manastr hayat günümüze kadar hep srl olarak kalmtr. Orada ne olup bittii herkesçe bilinmez. Kapal bir dünya… Peki ben böyle esrarengiz bir dünyaya nasl girdim? mam Hatip Okulunda örenciyken süryani bir papazn çocuklaryla tanrdk ve samimiydik. Onlar ilk kez o zamanlar da tandm. Sonra fakültede Muhammed Hamidullah hoca bana “slam anlamak istiyorsan önce dinler tarihini anla” dedi. Sonra yüksek lisans ve doktoram Süryaniler üzerine yapmaya karar verdim. Süryani dili üzerinde uzun zaman çaltm. ki buçuk yl manastra kabul edilmek için uratm. Bu iki buçuk yllk srardan sonra manastra kabul edildim ve orada be yl kaldm.
Manastr Hayatnn Tarihi Arka Plan
Hristiyanln manastr hayatn daha iyi anlamak için hristiyan mistisizminin nereden geldiine bakmak lazm: sa a.s, o günkü Yahudi materyalizmine ciddi bir mücadele balatmt. Dikkatleri ahret hayatna çekti. isa a.s orijinal ismi Yeu’dur. Arapçaya sa olarak geçmitir. Grekler de sa a.s’a Christ derlerdi. sa a.s’n cemaatna kart olanlar onun cemaatini tantrken christiyan demeye baladlar. Zamanla sa a.s’n cemaatine farkl gruplar katlmaya balad. Bu yabanc gruplarn katld sralarda Pavlos da bu cemaata katld. Ve günümüzdeki anlamda Hristiyanl kuran kii bu pavlos’tur. Pavlos Musa a.s eriatna sava açt. eriat kaldrd. Pavlos taraftarlaryla sa a.s çekirdek cemaati arasndaki mücadele 3 asr sürdü. Mücadeleyi 3 asr sonra Pavlos taraftarlar kazand. Zamanla Roma mparatorluu pavlos taraftar bu hristiyanlara ar basklar yapmaya balad. Bu ar bask ve zulümler hristiyanlkta manastr hayatn dourdu. Askerlerin ulaamayaca sarp yerlerde ve maaralarda manastrlar kuruldu. Roma imp. Hristiyanl kabul edince bile manastr hayat hristiyanln resmi bir kurumu olarak yerini korudu. Manastrlar genelde dou hristiyanlnda yaygndr. Mesela 4. Yüzylda douda 100’den fazla büyük manastr vard. Bu manastrlarda insan tabiatna zt çok ar kurallar vard. Örnein Türkiye’de bulunan peri bacalarnn olduu bölgeye klise tarihlerinde orann ad: “keiler vadisi” dir. Peri bacalar da tabii olumu yerler deil, keilerin inzivaya çekilmeleri için özel yaplm yerlerdi. O yer alt ehirlerinde on binlerce insan katledilmitir. Devlet (Bizans) hristiyand ve hristiyanlar katlediyordu. Bunun sebebi devletin kayzero papizm siyasal sistemini ülkede oturtmak içindi. Yani tek din, tek mezhep, tek kilise ve tek devlet siyasetidir. Yani devlet süryani, keldani, nasturi ve kbti gibi farkl mezhepleri yok etmek istiyordu. Bizans ordusunun banda da fener rum patrikleri giderlerdi. Mesela o döem patriklerinden birinin (Patrik Akatiyüs) kilise tarihinde belirtildiine göre bir defasnda halep bölgesinde 115 000 hristiyan Bizans askerleri tarafndan koyun boazlanr gibi boazlanmt. mparator Jüstin döneminde Antakya tümden boaltlr. Antakyann o günkü nüfusu 550 000’dir O dönemde dünyada bir ehrin ortalama nüfusu 10 ile 20 bin arasndadr. Antakya o dönemde dünyada üç büyük yerleim yerinden biriydi. (Roma, Antakya ve skenderiye.) Antakyada yaplan katliamlarrda asi nehri günlerce kan akmtr. Antakyada ki hridtiyan halkn erkeklerini öldürmüler çocuklarn ermenistana sürmüler kadnlarn da stanbula getirmilerdi (soylarn kesmek için). O tarihe kadar stanbulda manastr yoktu. O günden sonra yüzlerce manastr aniden ortaya çkt. Bu manastrlardakiler Antakyadan getirilen kadnlard. Bizansta bunlar olurken, Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer zamannda büyük fetihler yaplyordu. Bu fetihleri kolaylatran sebeplerin en öenmlisi Bizans tarafndan hristiyan halka yaplan bu akl almaz zulümlerdir. Hatta Hz. Ömer’e verilen “Faruk” sfatn bu zulme urayan hristiyanlar vermilerdir. Onlar Hz. Ömer’e “Foruko” diyorlard. Foruko kurtarc demekti. Ben bunu yüzlerce Kbti ve Keldani kitaplarnda gördüm. Hz. Ömer’e “Hak ile Batl ayrdeden” anlamnda “Faruk” lakabnn verilmesi olay sahih deildir. Zaten bu kelime arapça olsayd Fail vezninde Farik eklinde olurdu. O gün slam ordular ve biz Türkler Anadoluya gelmeseydik bu gün dünyada Ermeni ve Süryani diye bir rk kalmayacakt. Yani dou hristiyan kalmayacakt. Ermenilerin o dönemlerinde (7. Yüzyl ile 12. Yüzyl aras) yazlan tarih kitaplarna baksnlar türkler hakknda neler yazmlar. Biz ermeniceyi örenmiyoruz onlar da gerçekleri yazmyorlar. Türkler ve Arap ordular Anadoluya gelmeselerdi bu gün Ermeniler olmazd. O dönemde Ermeniler türkleri kurtarc olarak görmülerdi. Örnein Klçarslan vefat ettii zaman tüm süryani kliselerinde 40 gün yas ilan edilir ve 3 gün oruç tutulur. Rum kliselerinde de 3 gün yas ve oruç tutulur. Bizi çok seven ermenilere tarihte “millet-i sadka” denmitir. Ama ermeniler 19. Yüzylda yanl insanlarn peine düerek yanllar yaptlar ve çok aclarn yaanmasna sebep oldular. Ama bu yanl süryaniler yapmad.
Manastr Hatralar
imdi de 5 yllk manastr hatralarmdan biraz bahsedeyim: Manastr hayatn ve ruhban psikolojisini bilmeden hristiyanl anlamak mümkün deildir. Çok yakn zamana kadar dou hristiyanlarnda 5 çocuu olan bir aile çocuklarndan birini manastra balamak zorundayd. te o manastrda böyle biriyle tantm. Ad Abona Tomas’t. 5 yanda manastra balanmt. Ben oradayken (1982 ylnda) 51 yandayd. 46 yllk manastr hayatnda sadec 3 kez darya çkm birisiydi. (Hastaland için Midyata getirmilerdi.) Sakallar göbeinde saçlar 3 numarayd. Yaants tam bir ruhban hayatyd. Sadece ibadet zaman kiliseye iner yemek zaman da yemekhaneye gelirdi. Ona naslsnz denirse sadece “saol” der. Siz naslsnz demezdi. Bunu lüzumsuz bir kelam addederdi. Kilise ve yemekhane hariç hücresinden hiç çkmazd. Çok uzun tesbihleri vard. Saatlerce “Aloho, Aloho, Aloho” diye binlerce kez Allah’ zikrederdi. Gece gündüz ibadet ederdi. Ben manastra ilk gittiim zaman manastr reisi bana dedi ki: “Hocam bu Abona’ya dikkat et.” Ben bu uyarnn ne anlama geldiini pek anlayamamtm. Oraya gidiimin daha ilk aynda bir gece ben uyurken bu Abona Tomas boazma yapp üzerime çöktü. Ben bardm herkes ayakland Abona beni brakp kaçt. Manastr ba rahibi (u anda metropel olan Samuel Akta) Abona’ya: “Bu bizim misafirimizdir, buna bir ey olursa devlet bize une eder bunu eder” gibi ifadeler kullanarak çok kzd ve böyle bireyi tekrar ederse onu aforoz edip manastrdan atmakla tehdit etti. Bunun sebebini sonradan anladm. Abona, beni kafir olarak görüyordu ve beni öldürerek sa katndaki derecesini yükseltmeki istiyordu. Bu sadece bir örnektir. Ruhban hayat yaayan insanlarn % 90’ psikolojik yönden dengesizdir. Salkl kiiler deildirler. Çünkü ftrat çok zorlayan bir hayat yayorlar. Rabulann koyduu kurallar kendilerine rehber etmiler. Kartrmamak lazm papazlar evlenebilirnormal hayat yaayabilir. Her eyden kendilerini tecrit edenler rahiplerdir. Ama papalar askeriyedeki ast subay snf gibidirler. Onlardan general falan olmaz. Subay olamazlar. Rahipler ise subay takm gibidirler. Generaller bunlardan çkar. Piskoposlar, metropolitler, kardinaller, papalar, patrikler bu ruhbanlar arasndan çkar. Hristiyanl anlamak istiyorsanz rahiplerin psikolojilerini anlamak zorundasnz. Çünkü hristiyanla yön verenler bunlardr. Tarihteki hristiyanlktan kaynaklanan mücadelelerin altnda da bu psikoloji yatmaktadr. Tüm dünya nimetlerinden kendilerini men eden ruhbanlar korkunç bir hakimiyet duygusu ve hrs sarmaktadr. Klise tarihlerinde her patrik seçiminde yüzlerce hatta binlerce insann katledilmesi bir gerçektir. Bunun altnda klisede dönen akl almaz paralar ve hakimiyet kavgas yatmaktadr. Hristiyanlk tarihi tamamen ruhbanlarn hakimiyet mücadelesidir. O yaant tarz bu insanlarn o duygusunu çok gelitirmitir. Rahipler evlenmez, et yemez, doudaki rahipler siyah ve eziyet edici giysiler giyerler, yine douda ruhbanlar megul etmek için sabahtan akama kadar eski kitaplar istinsah ettirirler yani önceden yazlm kitaplar el yazs ile yazdrrlar. Buna da bir kutsallk havas verirler. Buradaki amaç kitap saysn artrmak deil ruhban hayat yaayan o kiiyi megul etmektir. Bunlarn hepsi insan ftratna aykr eylerdir ve insann yapsn bozar.
Manastrda Namaz
Bizim ilim adamlarmz ve baz dinler tarihçisi olan hocalarmz, Pazar günü kilisede yaplan ayini hristiyanlarn ibadeti zannediyorlar. Hayr Hristiyanlkta böyle bir ibadet yoktur. Zaten bir papaza da sorduunuz zaman onu ibadet olarak söylemez. Pazar günleri yaptklar ayinleri bizim mevlüt törenlerimize benzetebiliriz. Onlarn inancna göre sa a.’n öldükten sonraki diriliini sembolize etmek ve onu ayinle kutlama mant vardr Pazar ayinlerinde. imdi size tüm Ortodoks manastrlarndaki ibadetten bahsedeyim. Bu ibadeti bugün sadece ruhbanlar yapyorlar. Ruslarda, Yunanllarda, Kbtilerde, Nasturilerde, Süryanilerde, Srplarda, Ermenilerde, Bulgarlarda, Maronilerde, Keldanilerde manastrda günde be vakit farz namaz klnr. Sabah namazlar 4 rekattr ve güne domadan önce klnr. Öle namaz 10 rekattr ve güne zevaldeyken klnr, akam namaz 6 rekattr ve güne battktan sonra klnr. Ben Süryani manastrnda kaldm 5 yl boyunca onlarn topluca kldklar bu namazlara ahitlik ettim. Kilisede en ön safta erkekler vardr. Ardnda çocuklar, en arkada da kadnlar bulunur. Kadnlara tesettür de aynen bizde olduu gibi farzdr. Aslnda normal bir Hristiyan kadnn tesettürü de bir rahibe tesettürü gibi olmaldr onlara göre. Onlar namazda ayakta durmaya “gyomo” (kyam) derler. Ayaktayken ellerini dirseklere yakn bir yerden balarlar. (Kpti, Süryani, Nasturilerde) Namazda kraatte Zeburdan okuyorlar. (Çünkü onlar incil’i bir biyorafi olarak kabul ederler.) Kraatten sonra rukuya gidiyorlar. Rukuyü aynen bizim gibi yapyorlar ama zaman olarak daha fazla duruyorlar. Ruküdan sonra tekrar düzeliyorlar. Sonra secdeye gidiyorlar. Kimisi alnn yere koyuyorlar kimisi aln yere bir kar kalana kadar yaklatryor. Onlarn namazlarnda oturma yoktur. (Ka’de) Namazlarn iki rekat olarak klarlar. Örnein 10 rekatlk öle namazn 2’er 2’er klarlar. Bu üç vakti (sabah, öle, akam) cemaatle kldktan sonra dier iki vakti de kendi odalarnda tek balarna klarlar. Fakat bu iki namaz da farzdr. Bunlar da bizim yats ve ikindi namazlarmza tekabul eden vakitlerde klnr. Bu iki namaz çok önceki zamanlarda cemaatle klnrm ama sonra ictihatla ferdi klnmaya balanm. te onlarn farz namazlar bu ekildedir. Bunlardan baka iki namazlar daha vardr ki onlar da nafiledir. Bunlardan biri aynen bizim kuluk namaz vaktinde kldklar namazdr. Birisi de gece yars kldklar namazdr.
Bunlarn dnda Süryanilerin siyasi ve ictimai çalmalaryla ilgili çeitli bilgiler verilmitir. D güçlerin Süryaniler üzerinden ülkeyi kartrma hesaplarndan bahsedildi. (Konferansn son 20-25 dakikalk bu bölümünde de çok önemli ve faydal bilgiler veriliyor)
Prof. Dr. Mehmet Çelik kimdir:
1979 ylnda Atatürk Üniversitesi lahiyat Fakültesi'nden mezun oldu. Tarih alannda 1981 ylnda Yüksek Lisans, 1985 Ylnda ise doktorasn bitirdi.Halen Celal Bayar Üniversitesi Ortaça tarihi ABD bakanln yapan Çelik, özellikle Fener Rum Patrikhanesi ve Süryani Kilisesi üzerine yapt çalmalarla tannmaktadr.
Konferansn asln u linkten dinleyebilirsiniz:
Yazar: Prof. Dr. Mehmet Çelik |
06-08-11 |
||
| E mail: kurandersi.com | Tweet | ||
 |
 |
||
| lütfi | |||
TEÞEKKÜRLER |
Tarih : 31-12-14 | ||
EMEÐÝNÝZ ÝÇÝN COK TEÞEKKÜRLER |
|||
| Tacir Demir | |||
YAÞASIN TÜRKÝYE VE ÝRAN KARDEÞLÝÐÝ |
Tarih : 27-11-12 | ||
ben istanbulda yaþayan bir Þiayým.Mehmet Hocayýda çok beðenerek takip ediyordum.Geçen günlerde tesadüfen Kanaltürk kanalýnda seyrede durdum.Þia ve Þiilik hakkýnda öyle þeyler anlattý ki iftira dersen iftira bühtan dersen bühtan.Hocam mahþerde sizden davacýyým iki elim yakanýzda olacak.Allahtan merhum Erbakan hocalar vardý þimdilerde Haydar Baþ hocalar varda Sünnilerle Vahdet içinde geçinebiliyoruz.Merak ettiðim Ýsrailli siyonistlere Dini mahveden Vahhabilerle ilgili neden konuþmuyorsunuz.Allahým Türkiyeyi ve Ýraný koru. |
|||
| MUSTAFA ÇIRAGÝLOÐLU | |||
TEÞEKKÜR |
Tarih : 23-11-12 | ||
Bu çalýþmalarýnýzdan ve araþtýrmalarýnýzdan dolayý sizi caný yürakten kutlar baþarýlarýnýzýn devamýný dilerim saygýlar sevgili hocam |
|||
| ALÝ PEHLÝVAN | |||
TEÞEKKÜRLER |
Tarih : 13-04-12 | ||
Yapmýþ olduðunuz ilmi araþtýrmalar ve vermiþ olduðunuz doyurucu bilgilerden dolayý teþekkürlerimi sunarým Allaha emanet olun sayýn hocam |
|||
