Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / RAMAZAN- ORUÇ- ÝNSAN | Okunma Says: 7888 |
Elbette bu sorunun cevab bellidir: Yahya Kemal! iir onundur ve kendi hayatndan bir parça olarak da bu metin bilhassa önemlidir.
Yahya Kemal’in dorudan ramazanla ilgili mehur iiri “Atik Valde’den inen sokakta” ismini tar. Bu iir, tarih içinde var olan milletin esas kitlesinin batllamaya/cebri inklaplara ramen kavrama ve varolma biçimlerini müsbet olarak sürdürdüünü çok güzel anlatr. Buna karlk, ana gövdeden ayrlm, yabanclam kesimin içine dütüü açmaz, sknty da ifade eder.
air, 1934 ylnda stanbul’un yeni (lüks/modern) semtlerinden Moda’da oturmaktadr. Bir ramazan günü, ramazann hissedilmedii Moda’dan rahatsz olur ve Üsküdar’n Atik Valde semtine gider. Atik Valde Camiinden Karacaahmet’e inen sokakta durur, yoksul halk, kerpiç evleri, bakkal dükkânn seyreder. Bu srada edindii izlenimi daha sonra iir olarak kaleme alr.
"ftardan önce gittim Atik Valde semtine,
Kaç def’a geçtiim bu sokaklar, bugün yine,
Sessizdiler. Fakat ramazan mâneviyyeti
Bir tatl intizâra çevirmi sükûneti;
Semtin oruçlu halk, süzülmü benizliler,
Sessizce çardan dönüyorlar birer birer;
Bakkalda bekleen fkara kzcazlar
Az çok yaknda sezdiriyor top ve iftar
Meydanda kimse kalmad artk bütün bütün;
Bir top gürültüsüyle bu sâhilde bitti gün.
Top gürleyip oruç bozulan lâhzadan beri
Bir nurlu ne’e kaplad kerpiçten evleri.
Yâ Rab nasl ferahl bu âlem, nasl temiz!
Tenhâ sokakta kaldm oruçsuz ve ne’esiz.
Yurdun bu iftarndan uzak kalmann gam
Hadsiz yaatt rûhuma bir gurbet akam.
Bir tek düünce oldu tesellî bu derdime:
Az çok ferahladm ve dedim kendi kendime:
“Onlardan ayrl bana her an üzüntüdür;
Mâdem ki böyle duygularm kald, çok ükür.”
Yahya Kemal, bu iirle, yeni aydnlarn halktan kopuk, sentetik dünyas yerine, halkn tabiî yaayn tercih ettiini ortaya koyar. Ana gövdeden u veya bu sebeplerle ayrlanlarn eninde sonunda hakikati göreceini, kendi durumunu ortaya koyarak hissettirir. Halktan böyle duyarl bir zamanda ayr kalmak ona bir gurbet akam yaatmtr. Bu hadsiz üzüntüyü ancak onlardan ayr kalma duygusunu hissedebiliyor olmak hafifletir. Madden onlarla beraber olmasa bile, hissen onlarla birliktedir.
Mehmed Âkif, ilk defa 1924 ylnda kitap olarak yaynlanan “Âsm” isimli eserinde cepheden dönen Âsm’ ve arkadalarn 1918’de Avrupa’da tahsile gönderir. Bu kahraman nesil batnn ilmini, fenini tez elden edinip ülkelerinin gelimesinde, kalknmasnda rol alacaktr.
Eer Âsm ve arkadalar 1918’de Avrupa’ya tahsilini tamamlamak için gitmise, 1920’li yllarn ortalarnda kesin dönü yapm olmaldr. Çanakkale dümemitir ve üstüne üstlük stiklâl Harbi de kazanlmtr ama, Çanakkale geçilse olabilecekler yaanmaktadr Türkiye’de. Din ve dindarlar tahkir edilmekte, dini yaamak seçkinler katnda, imkânsz hale getirilmektedir.
Âsmlarn Avrupa’dan dönünce Atik Valide’de yaadklar söylenemez! Onlar ülkenin ihtiyac olan iyi yetimi insan gücü olarak yönetici kadro içinde yer aldlar. Halkn deerlerine yabanclatrldlar ve milletten farkl bir kimlie sahip olmaya zorlandlar. Bu arada Yahya Kemal gibi, hissiyat halktan ayrlmayanlar da oldu. te onlar bu dram derinden hissettiler, fakat ülkelerinde dinin öretilebilirlii tamamen ve yaanabilirlii ksmen imkânsz hâle getirilmitir.
Yahya Kemal belki yaca Âsm deildir ama Âsm’n, Âsmlarn hissiyatn derinden duyan bir “garpzede”dir. Gençliinde ülkesini terk ederek Avrupa’ya kaçm, Paris’te siyasi limler okumutur. Dönünce, kaç sebebini aan bir gerçee ulam ve batda tahsil gören birçok aydnn zddna topran, tarihin ve milletin hakkn teslim eden bir ahsiyet olarak eserlerini vermitir.
Yahya Kemal’in 1934’te bu artlar içinde tasarlad ve yazmaya balad iirini ancak 1956’da yaynlayabilmesi neyi anlatr?
Âsmlar Çanakkalede savatlar, gazi veya ehid oldular. Mehmed Âkif gazi Âsm’ Avrupa’ya tahsil için gönderdi. Çanakkale'de düman durdurmay baaran gençlik, tahsilini tamamladktan sonra halkla birlikte Türkiye’nin gelimesini salayabilirdi. Ancak onlar döndüünde artlar tamamen deimiti. Millet ve milleti millet yapan deerlere aykr bir kimlik süreci balatlmt. Bu yüzden Mehmet Âkif’in hayal ettii gelime, 1920’lerin, 1930’larn ii deildi. Bu yllarda Türkiye Mehmet Akif’in hayatn idame ettiremeyecei bir ülkeye dönümütü.
Âsmn, Âsmlarn hissiyatn Yahya Kemal derinden duydu ve “Atik Valde’den inen sokakta” iirinde anlatt. Bu yüzden bir ramazan akam Atk Valde’den inen sokaktan geçenin sadece Yahya Kemal deil, ülkesinin deerler dünyasndan koparlm, ama hissiyatn kaybetmemi bütün Âsmlar olduunu söyleyebiliriz.
Yazar: D. Mehmet Doðan |
|||
| E mail: habervaktim.com | Tweet | ||
 |
 |
||
