Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TÂRÝH / DÜNDEN BUGÜNE | Okunma Says: 3171 |
X. yüzylda kaleme alnan ehname, Firdevsi’nin naif ve pek çok yerde feminen tasvirlerine ramen çok güçlü erkek karakterler çizmesiyle dikkat çekicidir. Asl itibariyle ran tarihini bir destan eklinde anlatan ehname; Keyumers, Siyamek, Hueng, Tehmurs, Feridun, Sam, Bijen, Sâve, Hûman, Keyhüsrev, Gûderz, Siyavu, Keyhüsrev, Gostehem, Lehhâk, Feriborz gibi saysz kahramanla öne çkar.
Kahramanlarn en belirgin özelikleri savaç olmalardr. Fakat bu basit bir savaçlk ve kahramanlk deildir. Erkek çocuk doar domaz daha anne sütündeyken ona giyecei taç, oturaca taht, sahip olaca hazineler bir bir ilenmeye balar. Üç yandaki çocuk sülalesinin deerini bilen, toplum içindeki konumunu örenmi ve üstlenecei sorumluluk bilincini güçlü bir ekilde kendisinde hisseden bir erkek evlattr.
Sava meydanna çkmas ok, yay, mzrak, gürzle tanmas üç yandan sonraya tekabül eder ki artk toplum o çocuu bir erkek olarak görüp, meydanda gösterecei baar ile onu onurlandrr.
Alt yanda bir erkek evlat, artk bir statü sahibidir. Elinde iri gürzü knnda kutsal klc banda sülalesinin duasyla duran tac ile erkek evlat, soyunun temsilcisidir.
Göçebe toplumlarn böyle kahraman erkeklere duyduu ihtiyaç erkek figürünün asrlar boyunca kahramanlkla özdelemesini gerektirmitir.
Fakat göçebe toplumun kadnlarnda da benzer kahramalk fenomenlerini görmek mümkün. pekler içerisinde binbir nazla büyüyen selvi boylu ay yüzlü kiraz dudakl misk kokulu gözü gün yüzü görmemi kadnlar sava meydanlarnda kahramanlk gösteren bu erkeklerden pek de geride deillerdir. Özellikle Türk uygarlklarna baktmzda savaç erkeklerle izdivaç yapan kadnlarn da benzer güçlere sahip olduu görülmektedir. Bu konuda en belirgin örnek Manas Destan’nn romantik bölümlerinden biri olan, Kanike ile Manas’n meydana çkp güç gösterisinde bulunarak birbirlerini denemeleridir.
Kahramanlk devrinin erkeklerinde ak figürü de kahramanlktan ayrlmaz bir bütündür. Zal, Rudabe’ye ulaabilmek için büyük kahramanlklar sergilemek akln kullanmak, meydanlarda baarl olmak zorundadr. Rudabe’nin bekledii sevgili de ancak bu kahramanlklarla kuanm bir erkektir. Ayn ey Kavus’ta da Rüstem’de de Siyavu’ta da Keyhüsrev’de de geçerlidir.
Kutsal deerler için gösterilen kahramanln yanna ak için gösterilen kahramanlklar da eklemlenir ve bu durum, hayatn bölünmez bir parçasdr.
KARYERLER ÇAINDA ERKEK
Kahramanln günümüzde evrim geçirdiini söyleyebiliriz. Yine erkekle ilikilendirilen kahramanlk, “piyasa kriterleri” çerçevesinde kutsal hale gelir. Erkek çocuk, küçük yalardan itibaren piyasada karlaaca zorluklar, avantajlar, riskler menfaatler üzerine bina edilen bir anlay içinde büyütülür. Kariyerin tek hedef olarak gösterilmesi küçük kahramann egosunu tatmin eden ve benmerkezciliini besleyen en güçlü fenomendir. Eitim hayat boyunca da çocua piyasa deerleri içerisinde kahramanlklar göstermesi baarlara imza atmas snrlarna smamas herkesi alt etmesi tek ve ulalmaz olmas alanr. Onun taht, tac, gürzü, mzra; üzerinde yaad topraklarda ve dünya çapnda gösterecei kariyer derecesiyle özdelemitir.
Günümüz sava meydan artk piyasadr. Kahraman bütün teçhizatn kuanarak meydana çkacak ve rakiplerini alt edecek donanmn peinde komaktadr.
Taksim metrosunun Osmanbey istasyonunda duvarda bulunan mozaik tablo çoumuzun dikkatini çekmitir. O tablo bir av tablosudur. Bir ormanda avlanan erkeklerin, avlay biçimlerindeki artistik hareketler, kurnaz teknikler ve büyük bir karmaaya meydan vermeden süren av ritüelleri vardr. Ayn tablonun, deimi figüranlar ile günümüzde Taksim metrosunun üstünde aynen devam ettiini söylemek mümkündür.
Erkeklerin yine kahramanlk peinde koarak “kariyer” sevdallarna dönütüü bu çada kariyer; siyah çantann içindeki önemli evraklar, i görümeleri, ihale dosyalar, projeler kabark cv’lere eklenen kahramanlk gösterileridir. Bu çan erkekleri bu bakmdan birer yrtc aslan gibi kariyerlerinin peinde koarak kahramanlklarna kahramanlk katmaktadrlar.
Kanike’nin asrlar önce meydanda Manas’a kar gösterdii kahramanln imdiki mirasçlar olan kadnlar ise, erkeklerden baz alanlarda açk ara önde olmann hazzn yaarken, elde edilmesi gereken tek ey kahramanlk (kariyer)dir.
Çamzn kahraman erkeklerinin kariyer meydannda gösterdikleri baarlardan akn da nasiplendiini söyleyebiliriz. Ak, gösterilen kahramanlktan sonra hak edilen bir ödül gibi altn tepside erkein önüne sunulan bir avdr. Erkek bunu, gösterdii baaryla hak etmitir. Ne kadar kahramansa o kadar iyi aka sahip olma hakkn da elde etmi saylr.
Kadnlar da bunun farknda olmallar ki sava meydannda gösterdikleri üstün baarlardan dolay günümüz kahramanlarna yiitliklerinin bir nianesi olarak kendilerini takdim etmenin youn çabas içindedirler. Sava meydanndaki pornografiyi, görünme arzusunun kabark itahn baka türlü açklamak mümkün deildir.
ehname gibi mitolojik, yer yer romantik çou zaman dramatik bir destan külliyatnn beni götürecei yer tümüyle ironi mi olmalyd?
Taksim metrosuna yolunuz düerse o devasa mozaik panoya bakp ehname’deki anlatlarn günümüzde nasl bir ironiye dönütüüne, bizi ac ac gülümsettiine ahit olabilirsiniz.
Yazar: Gönül Yonar |
28-08-11 |
||
| E mail: edebistan.com | Tweet | ||
 |
 |
||
