Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / AKTÜALÝTE | Okunma Says: 3537 |
Babakan Erdoan'n Msr ve Tunus ziyaretleri srasnda bu ülkelere laiklik tavsiyesinde bulunmasna itiraz eden nadir isimlerden olan yazar Ali Bulaç can alc bir soru sordu:
"Bir dindar laik bir aygt baaryla yönetebiliyorsa", inancn kalbinin dna çkarmyor demektir. Böyle bir yönetici, "kendi vicdannda dindar yönetimde laik/la-dini kalarak" nasl ontolojik sorunlar yaamyor?" (8sütun.com)
Postkemalist laiklik
Arap âlemine önerilen laiklie u gerekçeler gösterildi:
"Kii laik olmaz devlet laik olur.
Bir Müslüman laik bir devleti baaryla yönetebilir. Devlet her inanç grubuna eit mesafede olur. ster Müslüman ister Hristiyan ister Musevi ister ateist olsun, hepsinin güvencesidir."
Bunlara yakndan bakalm:
"Kii-devlet ayrm" kavramsallatrmasn 1980'lerde Süleyman Demirel ortaya atmt. 12 Eylül askerî rejiminin bilhassa baörtüsü ve dinî hayat üzerinde süren bunaltc basklarna kar dindar camiay rahatlatmak kastyla "nsanlar kendi özel hayatlarnda rahat brakn, devlet laik olur, ahslar laik olmaz." demi ve bu hakikaten Demirel'e büyük puan kazandrmt ki, 1987 referandumunda "evet" oylarnn artnda rol oynayan önemli amillerden biri buydu.
Bu önermenin eyann tabiat gerei imkânsz olduunu söylemek mümkün. Çünkü devlet tüzel bir kiiliktir, gerçek ahs deildir. Devlet eer toplumun en geni anlamda kendi kendini siyasi olarak var kld bir organizasyon ise, bu organizasyonun somut tezahürü olan aygt toplum ve gerçek ahslar oluturmu demektir. Gerçek ahslarn duygu ve düünceleri, belli inançlar, âlem tasavvurlar, dünya telakkileri vs. vardr. Anne-baba ve çocuklardan müteekkil aileyi, belli bir hizmeti deruhte etmek üzere bir araya gelen sivil bir kuruluu, bir vakf, bir meslekî örgütü, onu var eden ahslardan bamsz düünebilir miyiz? Elbette hayr! O halde devleti de, onu meydana getiren ahslarn inanç ve düüncelerinden, yani dinlerinden de ayr düünemeyiz.
"Din-d devlet" veya "din-d siyaset" ontolojik olarak muhal olduundan, bundan anlamamz gereken iki ey olabilir ancak: Biri Bat tarih tecrübesinin bizzarure ortaya koyduu üzere "Kilise'nin ve din adamlar snf (ruhban)n mutlak etkisinden kurtarlm devlet ve siyaset", dieri "Hangi din ve inançtan olursa olsun, herkese inanma, din seçme, inancna göre yaama özgürlüünü tanyan ve bunu hukuk güvencesi altna alan devlet veya siyaset" biçimi.
Bizim tarihimizde "ruhani-cismani iktidar ikilii ve Kilise/din-devlet çatmas" yaanmadndan ilk gerekçe anlamszdr. Bunun için laik olmaya gerek yoktur, bizim böyle bir sorunumuz olmamtr. Laiklii insanlarn özgürce din seçmesi, din ve vicdan özgürlüklerine sahip olmas ve dinlerine göre yaamas manasnda alrsak, bu zaten Kur'an ve Sünnet tarafndan böyle emredilmitir; slam tarihinde tatbikat ana hatlaryla bu yönde olmutur ve bugün de gayrimüslimleri bu temel haklarndan mahrum etmeyi hedef alan bir slami akm yoktur. Ortadou'da gayrimüslimler bu haklara sahiptir, Türkiye'de gayrimüslimlerin ciddi sorunlar vardr, sorunlarn Müslümanlar samimiyetle savunmaktadr; gayrimüslimler laiklii dayatan devlet tarafndan bask görmektedirler.
"Bir dindar laik bir aygt baaryla yönetebiliyorsa", inancn kalbinin dna çkarmyor demektir. Böyle bir yönetici, "kendi vicdannda dindar, yönetimde laik/la-dini kalarak" nasl ontolojik sorunlar yaamyor, ayr bir konu. Bu, helal-haramn karmad adaletsizlie, derin eitsizlie dayal iktisadi piyasay (liberal kapitalist mekanizmay), tüketim kültürüyle çldrtlm hedonist ve erotik bir toplumu, nihilizme giden sosyal düzeni, düzenin kurum ve kurulularn da 'baar'yla yönetebilir anlamna gelir. Onun dini sosyal ve iktisadi politikalara karmaz.
Fakat pekiyi, ilikilerin merkezîletii modern devlette, din kamusal rol oynamyorsa, toplum ve kiiler nasl dindar kalabilir? Kalmadn dinî hayatn içinin boaltlm olmasndan, dinin gösteriye dönümesinden anlyoruz.
Küresel sistem, Türkiye'nin Kemalist laikliini önermiyor, bu tasfiye edildi. Postkemalist dönemde "klasik laiklikten çkp toplumsal hayatn sekülerletirilmesi" öngörülüyor. Ortadou'da -üstelik dindarlarn eliyle ve iktidarnda- slamiyet'in hayatn dna çkarlp küresel ekonomiye, postmodern kültüre entegre olduu, sekülerletirildii yeni bir düzen öngörülüyor.
Soru udur: Biz bu projede öncü rolü oynamay kabul ediyor muyuz?
Yazar: Ali Bulaç |
19-09-11 |
||
| E mail: zaman. com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
