Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 5771 |
“Büyük adamlarn yakndan görünüüdür!”
Elimde çok eski bir kitap var.
Tanzimat döneminin ilk mizah kitab Lehçetü’l Hakayk. Direktör Ali Bey’in bu kitabnda bir takm kelimelere sözlük anlamnn dnda mizahi taraf ar basan anlamlar yüklenmi!
Tanzimat Edebiyatnn önemli isimlerinden Direktör Ali Beyin dönemin ilk mizah kitab olan “Lehçetü’l Hakayk” adl bu eserinde birbirinden güzel ve mizahi taraflar da olan ilginç tespitleri var.
Mesela bu kitapta “CÜCE: Büyük adamlarn yakndan görünüü” olarak tanmlanyor.
Uzakta bulunan, bizde olmayan, sahip olmadmz eyleri, iyi bilmediimiz insanlar böyle uzaktan uzaa deerlendirirken kendisine birçok anlam yükler, olmadk deerler atfederiz. Lakin i tersine dönünce yani elde ettiimiz zaman, yakndan incelediimiz, gördüümüz zaman bin bir türlü kusur çorap söküü gibi gelip önümüze oturuverir!
Bir anda hayalden dalarmz çöküverir üzerimize.
Önemli ve büyük adam dediimiz kimseleri de gereksiz yere iirip büyütenlerimiz vardr elbette. Ama yllarca gözünde büyüttüü, yere göe sdramad kimseleri yakndan tanynca inksar- hayale urayan ve uzun zaman kendini toparlayamayan nice insann olduunu tahmin edebiliyorum.
Toplum olarak önemli ve deerli kavramlarn birbirlerinin yerine kullandmzdan mdr yoksa her önemli koltuu kapana annda “deerli” sfatn da eklediimizden midir bilinmez bu iki kelime birbirinin yerine bile bile kullanlr olmutur!
Oysa kymetli, deerli ve önemli ayr manalar tarlar.
Kymetli insan her mekân ve zamanda deerlidir zira insanlk kuma paha biçilmezdir, insandr, gönül ehlidir, mana tarafyla yüreklerin taraçalarna oturmutur.
Kymetli insann yürüyüü artlara göre, mevzilere göre deil, hak bildii yolda erdemlice ve hasbicedir.
“Âlemi sen kendinin kölesi kulu sanma
Sen hak için âlemin kölesi ol, kulu ol”
Ünlü mutasavvf Osman Hulusi Efendi’nin yukardaki beytinde belirttii gibi hak için, adalet için, nizam için, intizam için cümle âlemin kölesi kulu olandr kymetli insan.
Kymetli insan için parann pulun, makamn, ann öhretin herhangi bir kymet-i harbiyesi yoktur. Kymetli insan hangi ii yaparsa yapsn o ii de beraberinde kymetlendirir, ziyadelendirir.
Deerli insan, kendisini seven için her türlü övgüyü hak eder. Sevenleri tarafndan buna layk görülür. Sevenleri yoksa kendi de yoktur. Var oluu bir yerde kendisini sevenlere baldr. Bu bakmdan her insan az çok deerlidir, sevimlidir, irindir sevdiklerine.
Önemli insana gelince…
Sahip olduu bu kisve pahal bir kyafet gibidir. Tpk Nasrettin Hocann kürkü hikâyesinde olduu gibi kürkü srtndaysa önemlidir, kürkünü kaybedince tabiri caizse d kapnn mandaldr.
Bu önemli kimselerin ii çok ama çok zordur.
Nitekim sahip olduklar “önem” pozisyonunu kaybedince hayatlarn kaybetmiçesine krlr hayata küserler, her ey biter ve ciddi bir yalnzla itilirler. Bin sene yalanrlar aniden.
Peki, hayat deer mi böylesi bir ÖNEM’E!
Demez elbette.
Hayatta en deerli, en önemli ve en kymetli nice eyler vardr ki bunlarn bize kattklar bu dünya ile snrl deildir. Bir noktay bilmek, anlamak, srrna haiz olmaktr asl deerli olan ey.
Tasavvufun yolunun haylaz çocuu Niyazi-i Msrî asl gayemizi öyle ifade ediyor bir gazelinde:
“Sen seni bilmektir ancak pîre ülfetten garaz
Noktay fehmeylemektir ilm-ü hikmetten garaz”
(Bir mürit ile görümekten maksat, kendini bilmektir, ilim ve hikmetten maksat ise bir noktann srrna vakf olmaktr)
Dünya nimetlerinden vazgeçmek her insann kar deildir ama kymetli insann arzulad eydir en azndan. Nefsinin kulu kölesi olmu kiilerin insanla ne gibi faydalar olabilir ki? Ancak kendi nefsini azat etmi, dünyann bütün faydalarn emekliye ayrm, kendinin de sradan bir kul olduunu unutmam kimseler gerçek anlamda “büyük adam”, “Dava adam” olabilirler!
“Nefsini bilen irermi bir tükenmez devlete
Fakr- Fahri’dir Niyazi bil o devletten garaz"
(Nefsini bilenler o mana ikliminin servetini de elde ederler, Sevgili peygamber: “Fakrmla fahrederim: fakir oluumla övünürüm” buyurmutur. Niyazi Msri de bu beytinde asl zenginliin fakirliiyle övünmek olduunu ifade etmektedir.)
Direktör Ali Bey’in “Cüce” kelimesi bizi baka diyarlara sürüklese de dönüp dolap yine “Lehçetü’l Hakayk” kitabna geldiimizde müellifin ilginç ve gülümseten bambaka kelime oyunlarna da rast geliyoruz ve sizlerle paylamak istiyoruz:
air: Söz kantarcs. nallah: Red cevab. Yaz: Gözle görülen fikir. Âlim: Her eyi bilmediini bilen. Aferin: Ucuz hediye. Avukat: Suçlularn çamar ykaycs. Ahlak: Akl polisi. Ya: Kadnlarn saklamaya muktedir olduklar tek sr. Timsah: Tohuma kaçm kertenkele. Kefen: Modellere bavurulmadan biçilen elbise. Mumya: nsan çirozu. Sükût: çok kuvvetli, müthi söz. iir: Daras alnm söz. Takma ad: Edebiyatçlarn maskesi.
Eserlerinde düündürürken, gülümseten Tanzimat Edebiyatnn bu önemli gazeteci- yazarn bu vesileyle rahmetle anyoruz.
Muhabbetle kalnz.
Yazar: Meryem Aybike Sinan |
31-10-11 |
||
| E mail: haber7.com. | Tweet | ||
 |
 |
||
