Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / ÇARPIK VAZÝYETLER | Okunma Says: 2350 |
Sadece tekkeler mi kapatld?
Türkçe’nin 9. Uluslararas iir öleni için 24-27 kasmda Kosova’nn Prizren ehrinde idik... 22 ülkeden katlmn olduu ölen programnn younluundan ehri çok fazla gezme frsatmz olmad. O az frsatlardan birinde ehrin Sinan Paa Camii’nin silüeti ile birleen mehur köprüsünden geçtikten sonra kendimizi Saraçhane Halvetî Tekkesinin avlusunda bulduk...
Türkiye’ye dönünce, “Kosova’y, Prizren’i anlatmaya nereden balamal?” diye düünürken, tekke ve zaviyelerin kapatlmasnn yldönümü hatrma geldi: 30 Kasm 1925; yani tam 86 sene önce bugün!
“Kadere bak!” demekten kendimi alamadm...
Türkiye’de imdi istesek, resmen açk bir tekke bulup ziyaret edemeyiz. Tek tük müzeye dönütürülen veya baka maksatlarla kullanld için günümüze ulaan nâdir örnekler ise tarihî kalnt olmaktan baka bir anlam tamaz.
Bu yakn tarih meselesinin günümüzde nasl yorumlanmaya devam edildiini merak ettim. Önce resmi bir Atatürkçülük sitesine girdim. ATAM (Atatürk Aratrmalar Merkezi)...
Bakn tekkeler bu resmî ideoloji kurumumuza göre neden kapatlm: “Osmanl döneminde tekkeler, gitgide, çalmakszn tevekkül felsefesini ileyen yerler haline dönümütü; halbuki insanlar daha yaarken dünyadan uzaklatrp onlar uhrevî âleme çekmek, çada yaam ile badaamazd. Toplum yeni bir enerjiye, yeni bir atlma gereksinim gösteriyor; çada yaam, insanlar çalmaya, bu çalmann yaarken ödülünü almaya çaryordu. Türbeler ise türbedarlar eliyle ölmü kiilerin manevî varlndan çkar salamaya çallan, çalmakszn onlardan medet umulan odaklar haline getirilmiti. Ayrca tekke ve zaviyelerin banda bulunanlar siyasal amaçlarla ve çou kez dini siyasete âlet ederek masum vatandalar suça yöneltiyorlard.
Türkiye Cumhuriyeti artk, eyhler, derviler ve müritler memleketi olamazd. te 30 Kasm 1925’te kabul edilen bir yasayla tekke, zaviye ve türbeler kapatld; türbedarlklar ile eyhlik, dervilik, müritlik, dedelik, seyitlik, çelebilik vb. birtakm unvanlar kaldrld.”
Yüzünüzde bir tebessüm belirdiini hissediyorum. Bu resmiyete kar hissedilebilecek cinsten bir tebessümdür. Asl gayri resmi bir atatürkçülük sitesinde yazlanlar sizi kahkahalara bomazsa aarm!
Kendini “En kapsaml Atatürk sitesi, Atatürk inklaplar Sitesi” olarak tanmlayan “www.ataturkinkilaplari.com” konuyu daha uzun satrlarla ve daha dramatik ekilde tavsif etme yolunu seçmi:
“Osmanl Devleti’nde belli bir mezhep içinde Tanr’ya erimek amacyla deiik yöntemler arayan dini akmlar vard ve bunlara tarikat deniliyordu...
Balangçta yalnzca din konularyla ilgilenen, dini konularda farkl düünce sistemleri gelitirerek taraftarlarn çoaltmaya çalan bu tarikatlar, zaman içinde amaçlarndan uzaklaarak dinsel sömürü unsurlar haline gelmi ve de devletin selametini etkileyecek ekilde siyasal olaylarda etkili rol oynamaya, çkarlar tehlikeye dütükçe halk ayaklandrmaya koyulmulard. Bu etkinliklerini cumhuriyetin ilanndan sonra da sürdürmeye kalkmalar ve Menemen Olay, eyh Sait Ayaklanmas gibi eriattan yana ayaklanmalara yol açmalar üstüne; ‘Türkiye Cumhuriyeti eyhler, derviler, müritler memleketi olamaz Türkiye Cumhuriyeti her alanda doru yolu gösterecek, uyaracak güçtedir Biz uygarln bilim ve fenninden güç alyoruz ve ona göre yürüyoruz Baka bir ey tanmayz’ diyen Mustafa Kemal Atatürk’ün sözleri nda harekete geçilerek, 30 Kasm 1925’te çkarlan yasayla tekkeler ve zaviyeler kapatld.”
“Atatürkçü bilgilenmede mantk aranmaz, gerçee sadakat beklenmez” demek yanl olmaz. Metindeki mantk tutarszlklarn sergilemeyi gereksiz sayyorum. Bu siteyi tanzim eden atatürkçülerin tarih bilmek gibi bir mecburiyeti olmadn da hatrdan çkarmyorum. Çünkü tekkelerin kapatlmas sadedinde Menemen Vak’asn da gerekçe gösteriyor. Yani be yl sonrann olay, o günden seziliyor ve akkadak mürtecilerin tekkesi kapatlyor!
Peki, tekkeler kapand halde neden “Menemen vak’as” oldu?. O bahis uzun! Ksaca: Dankl Serbest Frka’nn gördüü rabet CHP ekabirini sarst, yeni bir tedip rüzgâr estirebilmek için, Menemen tertibini düzdüler!
Tekkeler sadece dinî kurumlar myd?
Türkiye’de edebiyat adna, sanat adna, estetik adna ve hatta ilim adna yüzyllar boyunca ortaya konulan eserlerin nereden kaynaklandn sanyorsunuz? Yunus’tan balayn 10 büyük air sayn. Kaç tekkeden beslenmemitir? Büyük bestekârlarmzn kaçnn yolu tekkeye dümemitir?
Türkiye neden Osmanl sonras yüksek bir edebiyat ve estetik oluturamad? Eer Cumhuriyetten sonra kendi kültürümüzle ilgili yüksek seviyede eserler ortaya konulabilmise, bu eserlerin yapclar ya dorudan tekke menelidir, ya da dolayl olarak böyle bir kaynakla irtibatldr.
86 sene önce sadece tekkeler kapatlmad, ilim, sanat, edebiyat ve estetik geleneimizin verimli kayna da yok edildi.
Yazar: D. Mehmet Doðan |
30-11-11 |
||
| E mail: habervaktim.com | Tweet | ||
 |
 |
||
