Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
Elif afak’n Allah dostlarna hakaretler yadrd romanna önemli bir yorum yazar Osman Aytekin’den geldi…
Dostlarm “bu kitap “skender”den daha iyi ve iddial” dediler, merak ettim ve okumaya baladm. Kitap güzel cümlelerle balyor, “bu kitab akla konuan, sabrla piiren dost meclisine…” Demek ki yazarn da akn krknc kuralnda bahsettii üzere “Aksz geçen bir ömür beyhude yaanmtr” güzel…
Kitabn yazar son zamanlarn popülist ismi Elif afak kitabn ad ise “AK”. Kitapta sorgulanacak çok yer var. Baz yazarlar bu “Ak” sorguladlar ancak yine de bu kitapla ilgili bir eyler yazmaya kendimi mecbur hissettim. Ne diyordu krknc kural, “Acaba ilahi ak peinde mi komalym mecazi mi, yoksa dünyevi, semavi ya da cismani diye sorma! Ayrmlar ayrmlar dourur. Akn ise hiçbir sfata ve tamlamaya ihtiyac yoktur. Bal bana bir dünyadr ak. Ya tam ortasndasnzdr, merkezinde, ya da dndasndr, hasretinde…”
Yazar akla ilgili dilinin ucuna gelenleri sralam; Ak ilahi, mecazi, dünyevi, semavi cismani diye. Bu sraladklarnn bazlar ayn anlam ifade ediyor; ilahi, semavi; dünyevi, cismani… Her neyse yazar kitaba konu olan Mevlana ile Tebrizi ve Ella Rubinstein ile Aziz Z.Zahara arasndaki ve bize göre kendi içindeki ak sralam, ak anlamlandrmaya çalm. Kitabn temelini iki ak oluturuyor ancak temelde ele alnan Mevlana ile Tebrizi’nin ak!...
“Ah, o em denen soysuz herif”
Mevlana ile Tebrizi’nin dostluu malum. Bu iki büyük insan o dönemde özellikle de Tebrizi’ye iyi anlalamad için yaad dönemde husumetler oldu. “Aksz geçen bir ömür beyhude yaanmtr” diyen yazar Elif afak’a kitapta yer alan baz metinler dorusu hiç yakmam. Yazarn ifadesiyle;
“Esas mesele iyiyi de kötüyü de sevebilmek ayrm yapmadan” (sh.197) Ancak yazar Tebrizi’ye hakaretler yadrm. te o cümleler:
“Ah, o em denen soysuz herif” (sh.312),
“ikisi de ayn kumatan kesilmi” ( Mevlana’ya üstü kapal hakaret, sh.313),
ems-i Tebrizi denen ne idii belirsiz herifi evine alnca adam Hak yolundan tümden sapt” (sh.313), “Bistami gibi münafkn teki” (sh.314),
“Herif resmen am eytan” (sh315),
“mendebur herif” (sh.324) “Allah o mendebur herifin cezasn versin” (sh.384).
Bizce bütün mesele yazarn niyeti ve bak açs… Roman kahramanlarndan biri olan Ella’nn neden Yahudi olarak seçildii, bir yana yazar Ella vastasyla bir bakma kendi düüncesini empoze ediyor olmaldr; liberal, açk fikirli, demokrat, nazik, medeni, “ dinsel deil deil kültürel anlamda “ Yahudi… Kültürel anlamda Yahudi de ne demek? Bir insan bir dine inanacak ve bu inanc kültürel manada kalacak?!!! Bu düüncelerden maksat nedir?
“Ak” kitabyla çk yapan yazar “lml insanlar”n kafasnda yeni düünceler mi oluturmak istiyor…
Görmek ve duymak istedii acaba, ne güzel bir kitap yazm, helal olsun mudur? Niyet belli diyoruz. Zira, “Dinlerin insanla ne faydas vard, insan rkn birbirine krdrmaktan baka?” …….”slam’daki köktendinciliin, Hristiyan ve Yahudi köktendinciliinden daha tehlikeli olduu…” na inanmak!... “Dünyada yaanan çatma ve savalarn bir din sorunu deil dil sorunu olduu…” (sh.204) Görüldüü gibi dini muhteval bir konu seçilerek, hogörü ekseninde dinler üstü bir anlay ve bu anlayta slam köktendincilii (ki köktendincilik Yahudilerde olan bir kavram) düüncesiyle Müslümanlar Yahudilerden daha tehlikeli görmü olmaldr. Yazar bu anlamda düüncelerine devam ediyor: “ayet Hristiyanlkla Müslümanlk arasnda bir snr kaps varsa, bunun her iki taraf gibi geçilmez olduunu sanmyorum” Hristiyanlkla Müslümanlk arasnda bir Hapur snr kaps m var ki insanlar o kadar rahat geçi yapsnlar? Yazarn ifade etmek istedii yoksa çift pasaportlu bir dine sahip olmak m?(!)
Yazar bu satrlarda olduun gibi u satrlarda da gerçek niyetini göstererek baltay taa vurmu:
“ Sanki her iki din birbirinden fersah fersah uzakm gibi konuuyorlar. Hâlbuki din bilginleri aralarnda tartadursun, Anadolu’da yaayan sradan Hristiyanlarla sradan Müslümanlarn ortak yanlar öyle çok ki. Ayn topran çocuklaryz biz” (sh.227)
Yazar Elif afak bu kitabnda u soruyu da soruyor: “Din adamlar belki çok ey biliyor, ama inanç denilen ey aklen ve naklen mi anlalr yoksa birebir kalben yaayarak m? Hocalar bazen anlalmas o kadar güç laflar ediyorlar ki ne dediklerini takip edemiyorum.” (sh.227) Anlald kadaryla Yazar afak, iman, itikat noktasnda kafalarda bir istifham oluturmak istiyor. Yazarn “Ak” isimli kitabn hakaretlere, yer yer adaba aykr olay ve tasvirlere yer vermesi kadar, dini konularda kafalar kartrmak açsndan maksatl bulduumu belirtmeliyim.
IMPAC Dublin Edebiyat Ödülü'nün 147 adaydan oluan ilk listesinde 'Ak' adl romanyla Elif afak’n da yer ald belirtiliyor. Orhan Pamuk ödül aldktan sonra Elif afak neden almasn ki? diyoruz.
Yazar: Osman Aytekin |
30-11-11 |
||
| E mail: haberkültür.net | Tweet | ||
 |
 |
||
