Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TASAVVUF / TASAVVUF VE TARÎKATLAR | Okunma Says: 4297 |
Ohri’de, 17. yüzyldan sürüp gelen Halvetî tekkesi... 1993 ylnda bu tekkenin hatrl bir misafiri vard.
Cumhuriyetin 70. yldönümünde Türkiye Cumhuriyeti’nin Cumhurbakan Turgut Özal, Balkanlarda yeni kurulmu bir devlet olan Makedonya’y resmi olarak ziyaret ediyordu. Göl kysnda, eski Osmanl eserlerini muhafaza eden bu kasabada Turgut Özal kendinden önceki cumhurbakanlarnn asla yapmayaca/yapamayaca bir ey yapt ve halveti tekkesini ziyaret etti. Özal tekkeye yalnz gitmedi. Heyete dahil olan paay da götürdü...
Turgut Özal Türkiye’de bunu yapabilir miydi? Yapmak istese de, Türkiye’de tekkeler kapatld için, böyle bir ziyaret mümkün olmazd.
Aslnda Turgut Özal tekke ziyaret ederek bir “anayasa suçu” ilemiti! Onun böyle suçlar ilemeye temayülünü biliyoruz: Özel televizyon yaynclna geçilirken, “anayasa bir defa ihlal edilse ne olur!” diyen oydu.
Tekkeler 1925’te kapatlmt ama, inklap kanunlar yürürlükte idi, üstüne üstlük, anayasaya konulan bir maddeye göre inklap kanunlarnn anayasaya aykrl yönünde bir iddiada bulunulamyordu.
Peki Türkiye cumhuriyetinin cumhurbakan bir d gezide neden tekke ziyareti yapt? Bir cümle ile söylersek: Türkiye’nin âlî menfaatleri için!
Aslnda Turgut Özal, bu ziyaretle Balkanlar 1912’de terk etmemizden sonra da tarihin devam ettiini gösterdi. Türkiye’de tekke ve zaviyeler bilinen gerekçelerle kapatlmt. Türkiye dnda ise açkt. Hatta mevleviler, bir süre asitaneyi, yani merkez tekkeyi Haleb’e tadlar. Suriye’de, Msr’da, Kbrs’ta mevlevi tekkeleri epeyce bir müddet açk kalmaya devam etti. Balkanlarda ise, bir zamanlar Yugoslavya snrlar içinde kalan corafyalarda tekkeler açkt.
Kendiliinden kapananlar müstesna, faal olan tekkeler, bu corafyada ayn zamanda Osmanl varlnn, Türk kültürünün sürekliliini salayan unsurlar arasnda yer alyordu. Turgut Özal’n Ohri’de tekke ziyareti u anda baka ülkenin siyasi snrlar içinde kalm bir Türkiye’nin ziyareti idi.
Bir Türk veya Türkiyeli Balkanlarda dolarken en fazla neler ona huzur verir?
Elbette, eski mimari eserleri, camiler, hanlar, hamamlar, çarlar, evler, çemeler ve tekkeler...
Bilhassa tekkeler!
Faal olan camiler günün belirli saatlerinde kullanlan mekânlardr. Dier mimari eserlere ise farkl fonksiyonlar verilmi olabilir. Tekkeler ise, kurumlam yaplaryla her saat görülebilir.
Tekke, zaviye ve türbelerin kapatlmas ile ilgili kanunu artk tartabilmeliyiz. Onun gerekçesi olarak gösterilen, “hayatta en hakiki mürit (müsbet) ilimdir” sözünü de ayn çerçevede düünmeliyiz.
lim, müsbet ilim insanlar için elbette yol göstericidir. Bunun hayatn bütün safhalar için sözkonusu olabilmesi mümkün müdür?
Müsbet ilim bize birçok konuda yardmc oluyor. imizi kolaylatryor. Fakat, varolu ve hayat ötesi hakknda bize söyleyebilecei bir ey var mdr? Müsbet ilimin verileri kendiliinden bizi doru, dürüst, ahlâkl klacak bir muhteva tar m?
20. yüzylmzn büyük düünürü Nureddin Topçu fizikten ahlâka cesaretle yükselmemiz gerektiini söylüyor.
Fizikten ahlâka yükselirken yol göstericimiz ne olacaktr?
Hacca vardm der isen/Kanda vardn hacca sen
Klavuzsuz ku uçmaz/Bunca dau dereden..
Balkanlar ve tekkeler, zaviyeler... Bu öyle birkaç satrla anlatlabilecek bir bahis deil.
Anadolu’dan daha fazla Balkanlar’da tarikatlar, tekkeler fetihlerde, slâmn yaylmas ve yerlemesinde rol oynamtr.
Bir yeri ele geçirmekten kat kat zor olan, orada yaayan insani bir yap kurmaktr. Osmanl bunu fethettii yerlerde baarmsa, bunda tekke ve zaviyelerin birinci derecede rolü olmutur.
Prizren’de, Sinan Paa camiinin önünden yürüyüp “Akdere” üzerindeki tarihi köprüyü geçtikten biraz sonra kendimizi Saraçhane Halveti tekkesinin avlusunda bulduk. Ufkunun her iki yönünde minareler olan kaç yüzyllk geçmiin hülasas bir mekân.
Tanpnar’n deyiiyle “yekpare geni bir ann parçalanmz aknda” idik...
Yazar: D. Mehmet Doðan |
01-12-11 |
||
| E mail: habervaktim.com | Tweet | ||
 |
 |
||
