
| Kategori : TÂRÝH / TÂRÝHÝN ARA SOKAKLARI | Okunma Says: 3613 |
Bizzat stiklâl Mahkemeleri üyelerinin anlarndan ve resmî belgelerden örendiimize göre, stiklâl Mahkemeleri devleti temsil eden isimlerle dorudan temas halinde çalyordu.
Bu mahkemeler yönetime teslim olmayan, övgü yadrmayan herkesi ya bizatihi “düman”, ya da “potansiyel düman” olarak görüyordu.
Farkl inanmak, farkl düünmek, farkl yaamak isteyen herkese bir “kulp” taklyor, önce zindanla, ardndan idamla tantrlyordu.
Yani hükümete “kaytsz-artsz teslim” olmayan herkes açsndan “büyük tehdit”ti.
Rejimin ad “Cumhuriyet”ti, ama korku kol geziyordu.
Balangçta süresi iki yl olarak belirlenen stiklal Mahkemeleri’nin süresi 4 Mart 1929’da doldu...
Bu tarihte hukuki varlklar sona erdi...
Ancak 31 Temmuz 1922’de çkarlan stiklal Mahkemeleri Kanunu ve ekleri, 1949 ylna kadar yürürlükte kald.
Böylece stiklal Mahkemeleri, tüm tek partili dönem boyunca, rejim muhaliflerinin korkulu rüyas olmay sürdürdü.
stiklâl Sava’n kazanan kadronun banda bulunan komutanlar bile bu mahkemelerden geçirilip bir bir idama gönderiliyordu.
Birkaç mehur ismi birlikte hatrlayalm...
Kazim Karabekir Paa: stiklâl Sava’nn bir numaral askeri gücüne sahip bulunan Paa, zmir Suikast sürecinde stiklâl Mahkemesi’nde yarglanm ve zar-zor idamdan dönmütür...
Ali Fuat Cebesoy Paa: Atatürk’ün en yakn arkadalarndan biri olan Ali Fuat Cebesoy, stiklâl Mahkemesi’nde yarglanm, idamdan dönmütür...
Refet Bele Paa: stiklâl Sava’n balatan be komutandan biri (dierleri Mustafa Kemal Paa, Ali Fuat Paa, Kâzm Karabekir ve Rauf Orbay) olan ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulu yllarnda çileri Bakanl ile Milli Savunma Bakanlnda bulunan Refet Bele, stiklâl Mahkemesi’nde yarglanm, idamdan dönmütür...
Cafer Tayyar Paa: Çanakkale Cephesi’nde 1. Tümen Komutanl yapan, Trakya Paaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’ne balanmasnda önemli rol oynayan, Yunanllarla savarken esir düüp 32 ay esir kalan kahramanlarmzdan Cafer Tayyar Paa da stiklâl Mahkemesi’nde yarglanm, o da zar-zor idamdan dönmütür...
Rütü Paa: stiklâl Sava kahramanlarndan mehur Rütü Paa, çoktan emekliye ayrlm olduu halde, zmir Suikast’na kart gerekçesiyle aslmtr.
Atatürk Anadolu’ya geçerken annesini emanet ettii ve ili’deki evinin anahtarn verdii smail Canbolat, idam edilmitir.
Lozan’da smet Paa’ya mali konularda danmanlk yapan Maliyeci Cavit Bey idam edilmitir...
Bir vakitler Atatürk’ün cephe ve sofra arkada olan “Ayc” lâkabyla mehur Albay Arif idam edilmitir...
stiklâl Sava kahramanlarndan Sar Edip Efe, yine zmir Suikast vesilesiyle idam edilmitir...
Atatürk’ün en yakn, en güvendii arkadalarndan (o kadar güvenmektedir ki, Serbest Cumhuriyet Frkas’n ona kurdurmutur) ve babakanlarndan Fethi Okyar, idamla yarglanmamak için yurt dna kaçmtr...
Yine Atatürk’ün yakn arkadalarndan ve babakanlarndan Rauf Orbay, idam ihtimaline kar ülkeyi terk etmek zorunda kalmtr...
Bütün bunlarn gerçek sebeplerine ulamak için, Sayn Klçdarolu’nun söyledii gibi, yalnz Dersim arivlerinin deil, tüm arivlerin açlmas gerekiyor.
Yoksa hakikat, alaca karanlk kuanda kalmaya devam edecek.
Yazar: Yavuz Bahadýroðlu |
05-12-11 |
||
| E mail: habervaktim.com | Tweet | ||