Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TÂRÝH / TÂRÝHÝN ARA SOKAKLARI | Okunma Says: 4856 |
Devlet tepkisi: Hepsi müttehimdir!
Dersim'de devletin niçin gereinden fazla hain ve nisbetsiz güç kullandn anlamak için, hadiseden yllarca önce Menemen'de vukubulan Kubilây hadisesinin pek bilinmeyen bir yönüne eilmekte fayda var.
Aada zikredeceim örnek, bize ksaca o dönemde "Devlet refleksi"nin ölçülerini ve karar mekanizmalarnn iç yüzünü gösteriyor. Bu bilgileri iki yl önce (21 Kasm 2009) yaynladm "Çekiç ve Çivi" balkl yazmdan iktibas ediyorum. O yaz öyle bitiyordu: "Birinin elinde çekiç varsa, karlat her meseleyi çivi gibi görmeye balar."
Yeni bir tartma konusu icad etmek için deil, anlamak için...
*
7 Ocak 1931 Çaramba günü, Cumhurbakan Atatürk, Bavekil nönü, Meclis Bakan (General) Kâzm Özalp, Dahiliye Vekili ükrü Kaya, Milli Savunma Vekili Zekai ve II. Ordu Komutan Fahrettin Altay Çankaya Kökü'nde bir araya gelerek iki hafta önce Menemen'de vukubulan irtica olayn görütüler. Fahrettin Altay, kitabnda (On Yl Sava ve Sonras, nsel Yay. 1970, s.434 vd), "Bu konuma bana bir talimat mahiyetinde olduundan not ettim" diyor. O sayfalardan baz yerlerini atlayarak aynen aktaryorum:
Gazi Paa- (...) Ceza edilemeyen kesif yerler de örfen datlmaldr, mahkum olanlar birer ikier tecziye etmelidir ... En az kabahat seyirci kalm Menemen halk oray terketmelidir. Hepsi müttehimdir (...) imdiye kadar malum olan siyasi halleri bu meselede alakadar olduklarna delil-i kâfidir. Son Posta, Yarn gibi gazeteler (...) hükümet korkulacak bir ey deildir fikrini vermi ve körüklemilerdir. Onlarn cesaretini takviye eden avamilden [unsurlardan] bu gazete mesul müdürleri Divanharbe gelmelidir. Terakkiperverlerin bir ksm behemahal bu siyaset içindedir. Fethi Bey deildir. Kazm Karabekir Hüradam'da imzasz makaleler yazmaya balad. Hükümeti düürmek için bir harekettir (...) bu gazetecilerle de temas etmek ve hiçbir ey yaplmasa bile Divanharbde sorguya çekmek lazmdr. Ali Seydi'nin babas Nakibendi eyhlerindenmi, Osman evket Paa da orann müridi imi... Ona divanharbde sormak lazm: eyhin kimdir, kaç mürit yetitirdin? Zabitan içinde müritlerin kimlerdir? Bu tarikati ekraze (ecrase; bask) etmek. Pek çok müritten bahsolunuyor, bunlarn hepsi korkunç olamaz fakat konvenkü [?] olanlar musrrdr her eyi yaparlar.
smet Paa- Konvenkü olanlara hyanete alet olduklar ikna ve ihsas etmelidir ki manen itham edilmi olsunlar. Serbest Frka'nn bunlarn rüesas [önderleri] ile bir itilaf yaptklar arayp çkarmaldr. Franszlarn neriyat, Gazi ve smet Paalar Serbest Frka'y ezmek için bunu tertip ettiler. Doru mudur diye soruyorlar, bu bir propagandadr.
Gazi Paa- Ksa zamanda bu ii bitirmeli, her ey çkmazsa da zarar yok, ayr bir safha olur.
Kâzm Paa- Nakbendi teekkülü siyasidir, bütün isyanlar bunun hareketi ile balamtr. Abdülhamit de bundandr. Eski ihtilallerde öne düen eyhler hep Nakibendidir. Bu malumatla Divanharp, isyan yapan tarikatn siyasi olduunu tesbit eder ve eyhleri mevkufen mahkemeye alr. Tarihî ananeler böyledir. (...)
Gazi Paa- ... Gazetecilik yapanlara hürriyet-i matbuatn böyle olmad divanharpte sorguya çekilmekle anlatlmaldr.
ükrü Kaya- Bayburt ihtilâlinde askerimizi kesenler Nakibendilerdi. 31 Mart vakasnda Vahdeti de Naki idi.
Kazm Paa- ... Bozkr isyann yapanlarda da Nakbendiler vardr.
Gazi Paa- Bunlara müsamaha etmek doru deildir. Kumandanlar bilmelidir ki bu tarikat yok edilecektir, siyasi tertibat aranacaktr.
Kazm Paa- Bu tarikat muzr bir ylandr, mahvedilmelidir.
Gazi Paa- Hiçbir yerde kutup ve kutbülektap braklmamaldr.
smet Paa- Bakumandan'a seferde idam selahiyeti verilecei kanun- esasiye girmelidir. Bunda idam cezas Meclis'e aittir.
Gazi Paa- dam cezasn Meclis tasdik etsin (Buna karar verildi.)
Yazar: A. Turan Alkan |
05-12-11 |
||
| E mail: zaman. com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
