
| Kategori : / MAÂRÝF (Eðitimle Ýlgili Yazýlar) | Okunma Says: 3521 |
Günümüzde birçok anne-baba çocuklarnn sorumluluk bilincine sahip olmadndan yaknyor. Kendi bana brakldnda ödevini yapmayan, eyalarn ve odasn toplamayan, okul çantasn hazrlamayan, dardan geldiinde ellerini ykamayan, yemekten sonra dilerini frçalamayan çocuklar, anne-babalarn çoklukla ikâyetçi olduklar çocuklardr. Bu çocuklar ayn zamanda sorumluluk duygusu gelimemi çocuklardr. Sorumluluk, kiinin kendi davranlarnn ve yetki alanna giren olaylarn sonuçlarn üstlenmesi, bu konuda hesap vermeye raz olmas ve üzerine düen görevleri yerine getirmesidir.
Sorumluluk duygusunu kazanmam çocuklar, hayatlar boyunca ailelerine yük olduklar gibi, evlendiklerinde evin temel gereksinimlerini de karlamada aldrsz davranabilirler. Çaltklar ite kendilerine verilen görevleri öteleyip tam anlam ile yerine getiremeyebilirler. Bu nedenle anne-babann görevlerinden biri de çocuklarna sorumluluk duygusunu kazandrmaktr.
2 Ya Kritik Dönem
Çocuklar iki yana yaklatklarnda benlik duygular gelimeye balar. “Benim” demeye balayan çocuk, kendi iini bu dönemde kendi yapmak ister. Yolda kimsenin elinden tutmadan yürümek, kendi yemeini kendi yemek ister. Suyunu kendi elleriyle içmeyi, ellerini kendi ykamay arzu eder. te bu dönem çocuun sorumluluk duygusunun ilk gelime dönemdir. Bu dönemde aileler çocua kendi ilerini yapmas için frsat tanmaldr. Bu frsat tanndnda çocukta sorumluluk duygusu geliecektir.
Ne var ki çou anne-baba bu dönemde krar, döker, datr, eksik yapar kaygs ile çocuklarnn ilerini kendilerinin yapmasna müsaade etmezler. Ka onun eline verdiklerinde yemei dökerek yiyeceini bilirler. Bunu da istemediklerinden yemei kendileri yedirirler. Bu davranlar zamanla çocuun sorumluluk duygusunun körelmesine neden olur. Krar diye çocuklarna tabak tatmayan, araba çarpar diye yoldan kar karya geçmesine izin vermeyen, düer diye komasna müsaade etmeyen anne-babalar farknda olmadan sorumsuz çocuklar yetitiriyorlar. Brakalm eksik yapsnlar, yarm yapsnlar, hatal yapsnlar ama kendileri yapsnlar.
Brakn Hatalarn Kendileri Telafi Etsinler
Diyelim ki, çocuunuz bardakla su içmeye çalrken bardak elinden kayd ve yere düüp krld. Bu durumda birçok anne-baba çocuuna ilk önce kzar, sonra onu kenara çaker ve kendileri krlan döküleni temizlerler. Çocua hatasn telafi için frsat vermezler. Böylece çocuk yaptnn sorumluluunu almam olur. Bu durumda yaplmas gereken krlan-döküleni temizleme sürecine çocuu da dahil etmektir. Bezle yeri silmek çocuklarn zevkle yapabilecekleri bir itir ve onlarda sorumluluk duygusunu gelitirir. Duvar çizen çocuklara duvarn silinmesinde görev vermek, eyasn kran çocua onu tamir etmesi için zemin hazrlamak, elbisesini kirleten bir çocukla birlikte elbiseyi temizlemek, çocuklarn daha sorumlu yetimesine zemin hazrlayacaktr.
Sorumluluun Altn Kural
Sorumlulukta u temel kural vardr: Ayn anda iki kiide sorumluluk olmaz. Oday ya anne toplar, ya çocuk. Çantay ya çocuk hazrlar ya baba. Çocuklarn yapmas gereken bir ii biz yaptmzda, çocuk o sorumluluu aklndan çkarr ve artk o ii bizim sorumluluumuz olarak görür. lerleyen yana ramen çocuumuza biz yemek yediriyorsak, çocua göre ona yemek yedirmek artk bizim sorumluluumuz olmutur. Kendisi bu sorumluluu hemen üzerinden atar. Aç kaldnda bizi suçlar. Ödevlerini yapmas için annesi tarafndan ikaz edilen çocuk, bilir ki ona ödevlerini hatrlatmak annesinin sorumluluudur. Çünkü ayn sorumluluk iki kiide birden bulunmaz. Yani bir kii sorumluluu üzerine aldnda dierinin üzerinden bu sorumluluk hemen düer. Sorumluk ya ortada olmal, ya da kimin üzerine düüyorsa onda kalmaldr. Bu nedenle anne-babalar sorumluluu ortada brakmal, çocuun ortadaki sorumluluu almas için sabrla beklemelidir.
Eletiri, Sorumluluu Öldürür
Çocuklar kendilerine düen ileri çok iyi bir ekilde yapamayabilirler. Mesela, odasn ilk defa toplamaya çalan çocuk, bu ii yarm yamalak yapar. Eer anne-baba burada mükemmeliyetçi davranr ve çocuun toplad oday “Bu nasl oda toplamak böyle” diye eletirirlerse, çocuklar kendilerinin bu ii yapamayacaklarn düünürler ve bu sorumluluu almaktan kaçnrlar. Çünkü sorumluluk aldklarnda ardndan eletiri de alacaklardr. Bu nedenle anne-babalar çocuklarn yeni yeni yerine getirdikleri sorumluluklarndan eletirel deil cesaretlendirici bir yaklam sergilemelidir. “Hmm, ilk deneme için odan oldukça iyi toplamsn.” gibi olumlu bir cümle çocuklar sorumluluklar üzerine almas için cesaretlendirecektir.
Özetle, sorumluluk duygusu çocuklarda gelitirilmesi gereken önemli duygulardan biridir. Bu duygunun geliiminde ilk yllar çok etkilidir. Çocuklara hatasn telafi etmesi için frsat tanmak, onlarn sorumluluklarn üzerimize almamak, eksik yaptklar sorumluluklar için eletirmek yerine cesaretlendirmek onlarn sorumluluk duygusunu pekitirecektir. Sorumluluk duygusu gelien çocuklar yetitiinde ailelerimiz ve ülkemiz daha hzl kalknacaktr.
Yazar: Psikolog Mehmet Teber |
11-12-11 |
||
| E mail: haber7.com. | Tweet | ||
| TAC 1 | |||
SORUMLULUK SÝZDE... |
Tarih : 11-12-11 | ||
Biz de sorumluyuz; fakat bu konularda o kadar güzel yazýlar yazýyorsunuz ki sorumluluðu size yüklemiþ durumdayýz. Kýymetli psikoloðum yazýlarýnýzýn devamýný hararetle bekliyoruz... |
|||