Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / PORTRELER | Okunma Says: 13005 |
Namdar Rahmi Karatay, iirleri kendisinden ünlü garip bir hiciv airidir.
Türkiye’de çok bilinmeyen ancak iirinin bir dizesi atasözü niyetine herkesçe söylenen ve bilinen önemli bir hiciv ustasdr ancak kültür sanat camias tarafndan görmezden gelinmi ve hatrlanmaz olmu talihsiz bir sanatçdr ayn zamanda.
Türk Edebiyatnda hiciv denince klasik Edebiyatta Nef’i, Figani, eyhi, Ziya Paa, daha sonralar air Eref, Neyzen Tevfik ve hatta Mehmet Akif akla gelir lakin Namdar Rahmi pek zikredilmez her nedense. Namdar Rahmi 1896 Konya doumlu olup önce Hukuk Fakültesinde okur daha sonra Milli Eitim Bakanlnn bursuyla Fransa’ya gider ve Felsefe tahsil eder. Bir süre Avrupa’da kaldktan sonra ülkeye döner ve Anadolu’da çeitli okullarda Edebiyat öretmenlii yapar.
Cumhuriyetin ileriki yllarnda Atatürk’ün dikkatini çeker ve Atatürk tarafndan I.Dil Kurultayna davet edilir ve bu onun ilk ve son program olur; zira bir daha hiçbir toplantya davet edilmez; çünkü sivri dili sayesinde pek çok düman edinir!Namdar Rahmi Karatay hemen hemen bütün iirlerinde toplumsal meseleleri hicveden bir yaklam sergiler. Toplumun üzerindeki bütün olumsuzluklarn farknda olup onlar tek tek mizah denen o inceden ince iplikten geçirir ve iir olarak tekrar insanlarn önüne koyar.
Mesela hemen hepimizin “i iten geçti” anlamnda kullana geldii kalplam bir söz vardr: “Geçti Bor’un pazar sür Eei Nide’ye” cümlesini kullanmayanmz yoktur neredeyse. Cümleyi kullanrz da bu cümlenin kim tarafndan söylendiini veya bir iirin son dizesi olduunu pek bilmeyiz!
te airimiz Namdar Rahmi bu ünlü iirinde der ki:
“Bata kavak yelleri estii günler hani?
Beklediin nianlar, erefler, ünler hani?
Aradn sevgili, anl düünler hani?
Selvi gibi ümitler döndü birer ideye
Geçti Bor’un pazar sür eei Nide’ye!
Sende cevher var imi bunu herkes ne bilsin!
Kimler böyle züürdün huzurunda eilsin?
öyle bir dairede müdür bile deilsin!
Ne çkar örenmisin mesahay pi diye
Geçti Bor’un pazar sür eei Nide’ye!
iten geçtikten sonra dizlerine vuranlara, vuracak olanlara oldukça güzel bir ikazdr bu iir. Her eyi zamannda yapmal, zamannda söylemeli, zamannda sevmeli, zamannda örenmeli ve zamannda düünmelidir.
Çoumuz hayatmzdaki her eyi sürekli olarak bir eyleri öne sürerek ya görmezden ve bilmezden gelir yapmaz, ya da ileri bir tarihe erteledikçe erteleriz ancak bu ertelenen her neyse sonuçta bir ekilde elimizden uçup gider. Elimizdeki eyi ancak kaybettikten sonra, yitirdikten sonra aramaya balar, ac çekeriz. Oysa en bata meselelere temkinli yaklamak, ihmal etmemek, zaman iyi idare etmek, oyalamadan, ertelemeden, gündelik hay -huya kurban vermeden hayatmz sürdürmek lazmdr.
Aksi halde Namdar Rahmi’yi hakl çkarmak iten bile deildir:
“Gönül ne çalg ister, ne elence ne de dans
Ne güzel kadnlarn önlerinde reverans
Kapandkça kapand bunca yldr kahpe ans
htiyarlk gölgesi perde çekti dideye
Geçti Bor’un pazar sür eei Nide’ye!”
Namdar Rahmi, dönemin ince eleyip sk dokuyan baskc siyasi yaps nedeniyle belli ki dili çokça yanan memurlardandr zira çalma ortamnda susmann, her eyi sineye çekmenin ve böylece “kiilik!” sahibi olmann önemine binaen de u iiri adeta slk çalarak yazm gibidir:
“Ey inleyen zavall bulmusun krk yan
Kazanmak istiyorsan bu hayat savan
Yemelisin hakikat denen zehir an
Ne derlerse H deyip hemen salla ban
Gerdan kr, belini bük, her ay al maan!
…
Bir soan soyulurken yaaryorken gözler
Vatanda soyulurken aldrmyor öküzler
Hayâdan eser yoktur nafile bütün sözler
Beyhude inat etme hemen salla ban
Dilini tut, uslu dur, zkkmlan maan!”
Kendisi de memur olan Namdar Rahmi, felsefe yapmakla yoksulluktan kurtulamayacan çok geç anlasa da öretmenlik yaparak hayatn idame ettirmeye çalr. Yaad dönemin hem siyasi, hem sosyal ve ekonomik yapsna yönelik memnuniyetsizliini neredeyse bütün iirlerinde dile getirir. “Leylein Ömrü” adl iir kitabnda toplad bu mizah iirlerinde argo sözcükleri biraz fazlaca kullansa da iirlerinin mahiyeti “hiciv” olduu için bu yönünü görmezden geliyoruz.
Zamannda görmezden gelinen bu kymetli air, bütün hayatn hüsranla ve acyla bitirmi olmasna ramen hicivlerini yazmaktan geri durmamtr. Zamann siyasilerine yapt u göndermeler ise büyük bir cesaretin örnei olsa gerektir:
“Devletin sofrasna çökmüler devlet gibi
Kaprlar babadan kalma bir servet gibi
Bütün hsm akraba aramzda set gibi
Kardan bakyoruz biz üvey evlat gibi
Balarnda kel olsa bize yaldz görünür
Komunun tavuu kaz kars kz görünür!”
Namdar Rahmi, toplumsal düzenin aksayan yanlarnn çounun siyasilerin kendi menfaatleri için yaptklar yanllara balar ve iirlerinde devrin siyasilerine verir veritirir:
“Süründük bu kadar yl Aydn’da Mu’ta Van’da
Kahve gibi kavrulduk, dövüldük bu havanda
öyle bir yaamadk Karlisbat’ta Lozan’da
Fakat arlar gibi çaltk bu kovanda,
Bal kayma sizin, bize ac soan m?
Sizin ki tatl can da bizim ki patlcan m?”
Bu deerli hiciv ustasn saygyla anyoruz.
Muhabbetle kalnz.
Yazar: Meryem Aybike Sinan |
12-12-11 |
||
| E mail: haber7.com. | Tweet | ||
 |
 |
||
