Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÜNYADA NELER OLUYOR | Okunma Says: 3241 |
Evet, "ne oldu da d politikada 10 yl öncesine döndük?" sorusuna cevap arayalm.
D politikann malul olduu iki sebep gerilemede etkin rol oynad: Biri Türkiye'nin angajmanlar; dieri bölgeye empoze etmeye çalt modelin bünyevi zaaflar. Etkileyici bir sebep daha var; o da son dönemde iç ve d politikaya rengini vermekte olan "ttihatç, Neo Osmanlc ve milliyetçi dil, retorik ve yaklam"n bölge ülkelerini ürkütecek boyutlarda kendini tezahür ettirmesi.
Belirtmek gerekir ki, son on ylda takip edilen politika "taktikler seviyesi"nde doruydu; heyecan vericiydi: "Komularla sfr ihtilaf, sakin güç; ticarî-ekonomik ilikileri öncelemek vs." Nitekim gözlendii üzere ran'dan Msr'a ve Afrika açlmna kadar her temas noktasnda bu taktikler iyi sonuç verdi. Ancak her ey ABD ve AB'nin göz yumduu "marja baml" olduundan, iin Türkiye'yi sahiden bölge halklaryla buluturacak noktalara gelmesine izin verilmeyecekti. Bu da Türkiye'nin Bat ile angajmanlar dolaysyla zaten snrl limitler içinde hareket etmek durumunda olmasndan kaynaklanan ac gerçee iaret eder. Elde edilen sonuçlar "taktikler seviyesi"nden çkp sanki Türkiye kendi adna bölgede i yapyor görüntüsünü vermeye balaynca müttefikleri önüne 'Stop!' levhasn dikti.
Bize hatrlattklar gerçek uydu: Türkiye, Bat ttifak'nn/NATO'nun üyesidir; AB üyelik sürecini takip etmektedir; ABD ile model ortakl vardr. Yani Türkiye, ABD ve AB'ye ramen bölgede rol oynayamaz, ABD ve AB'nin çizdii stratejik snrlar dahilinde hareket edebilir ancak.
Bu da gösteriyor ki, son 10 ylda Türkiye'ye tannan serbesti 'stratejik' deil, 'taktik ve operasyonel alan'la snrldr. Esasnda Türkiye, taktikler ve operasyonlar seviyesinde görece özerk davranma iznini bu hükümet döneminde deil, ta Özal döneminde koparmt; "çok boyutlu d politika ve komularla sfr ihtilaf" smail Cem döneminde tartlmt. Özal, ABD'lileri una ikna etmiti: "Siz bölgeyi bizim kadar iyi bilmiyorsunuz, fil gibi zücaciye dükkânna dalyor, her yeri darmadan edip çkyorsunuz. Bizi bölgede özerk brakn, biz bölgenin dilini, reflekslerini, kodlarn çok iyi biliriz. Ortaya çkacak sonuç hem sizin hem bizim çkarmza olacaktr." Bat ksmen buna ikna oldu.
Böylelikle Türkiye, Orta Asya'dan Ortadou'ya ve Balkanlar'a açld. AK Parti iktidaryla bu mantki sonuçlarna ulat. öyle bir noktaya geldi ki, Türkiye sahiden bölgesel yeni bir entegrasyonun zeminini ina eder gibi oldu: ran'la ilikiler üst seviyeye çkt, Irak ve Suriye ile ortak bakanlar kurulu oluturma noktasna geldi. Körfez ülkeleriyle umut verici ilikiler gelitirildi. Msr ve Tunus'ta toplumsal ayaklanmalarda ilham kayna oldu, tabii bu ekonomiye de olumlu yansd.
Müslüman Kardeler'e iktidar yolu da açlnca ABD, srail ve Avrupa'da 'afak att.' Türkiye'ye "Sen bir Bat ittifak üyesisin, Bat'yla birlikte hareket et, kontrolden çkyorsun" mesajn verdiler. Türkiye, Fransa'y NATO'nun askerî kanadna kabul etti, Rasmussen'in seçilmesine ses çkarmad, srail'e OECD üyeliini onaylad, radar sistemini Malatya'da yerletirdi, Libya'daki NATO operasyonlarna destek verdi, Suriye'deki muhalefetin militarize olmasnn önüne geçmedi; Lübnan'da yanl kart kulland; Irak'ta ii çounluk ve yüzde 70'lik Türkmen nüfusa ramen eski Baasç sözde Sünni iktidar hülyasna kaplanlara arka çkt. Böylelikle bölgedeki kaplar kendi yüzüne kapatt.
Bu tecrübeden bir kere daha örendiimiz udur: Türkiye, bölgede bamsz politika takip edemez. Biraz ileri gidecek olsa Bat, ona snrlarn hatrlatr, çünkü biz vesayet ve tarassut altndayz. Bu açdan ABD'nin Cumhuriyetçi bakan aday aday Teksas Valisi Rick Perry'nin "Türkiye'yi NATO'dan çkaralm" teklifini bir delinin saçmas saymayalm. Milli Savunma Bakan smet Ylmaz'n "Teknolojide rakibimiz Amerika'dr, bu yüzden bize teknoloji vermiyor" sözlerini de hatrladmzda bölge politikamz derinden etkileyen ilk illetin ne olduu bir kere daha anlalm olur. Bat'ya angajmanlarmz bizi "kuru hesabnda kâra geçiriyor, lira hesabnda zarara" uratyor.
Yazar: Ali Bulaç |
22-01-12 |
||
| E mail: zaman. com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
