Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / KÜLTÜR ve MEDENÝYET | Okunma Says: 6678 |
Medeniyet fikrinin neresindeyiz (2)
Önce bir kaç "kkrtc" cümle kurmam gerekiyor:
Birinci "cümle": Ödünç kavramlarla düünüyor, ithal dünyalarda yayoruz: Sonra da bu zillet hâli yetmiyormu gibi, bakalarnn onca çileyle, emekle, çabayla ürettiklerini tam bir "asalak" gibi tepe tepe tüketmeyi marifet sanyor, "çadalk", "uygarlk" cakalar atmaktan geri durmuyoruz! "Asalak" gibi yaad için övünen bizden baka "salaklar" da var m dünyada diye, merak bile etmiyorum: Olmadn biliyorum zira: Hem dünyann sömürgeletirilemeyen tek ülkesi; hem de kendi kendini sömürgeletiren tek ülkesi biziz çünkü!
kinci cümle: Bugün, içini doldurmadan, "slâm medeniyeti"nden sözeden insanlarn çounda, örtük ya da açk bir aalk kompleksi veya savunma psikolojisi gizlidir. (= "Bizi slâm geri braktrd!" "Hayr, bizi slâm geri braktrmad!" "slâm da bir medeniyettir..." "Rönesans' da, bize borçlu Avrupallar..." vs. gibi önermelerin gerisinde yatan marazî psikoloji).
Üçüncü cümle: "Medeniyet" kavram üzerinden de, "slâm medeniyeti" kavram üzerinden de kurduumuz bütün cümleler yanl. Dahas sadece yanl deil, yanltc ve yanlsatc. (Baknz: Yukardaki "ikinci cümle"nin örnekleri).
* * *
Türkçe'de bizim "medeniyet" diye kullandmz sözcük bize ait; ama kavram ve bu kavramn içerii bize ait deil: Biz, "medeniyet" diyoruz; ama "sivilizasyon"u kastediyoruz. Biz, ne kadar bize ait "medeniyet" sözcüünü kullanrsak kullanalm, kullandmz sözcüün anlam dünyas, "medeniyet" sözcüünün anlam dünyas deil, aksine sivilizasyon sözcüünü üreten modern / seküler muhît'in / vasat'n anlam dünyas.
* * *
"Sivilizasyon" sözcüü, "medeniyet" sözcüüyle özde veya ayn anlama sahip deil. Hatta yer yer zt anlamlara sahip: Sivilizasyon'da, kent/leme esastr ve sivilizasyon, salt yatay düzlemde varolur. Oysa medeniyet'te, insan esastr; kâmil-insan. Ve medeniyet, hem yatay, hem de dikey eksenlerin diyalektik ilikisiyle hayat bulur.
Medeniyet'in aksine, sivilizasyon, insan da, tabiat da, hayat da, hakikati de yok eder. Yerine, kendini, dolaysyla güç üreten ayartc, ruhsuz araçlar ikame eder: Tekno-paganizm!
Sivilizasyon'un Osmanl Türkçesi'nde de kullanlan ve yine Arapça'dan geçen tam karl "hadariye" sözcüüdür; ki, Arap dünyasnn seküler veya slâmc entelektüellerinin ve akademisyenlerinin kahir ekseriyeti de "el-hadariyet'ül-islâmiye" nitemelesini sorgusuz sualsiz kullanmaya devam ediyorlar hâlâ! Bunun nasl yakc ve ykc bir ça körlemesi sorunu olduunu idrak etmeden, edemeden üstelik de!
* * *
Soru u tam bu noktada: Osmanl münevverân, Avrupa'da bir asr önce icat edilen "sivilizasyon" kavramnn muâdili olarak, neden "hadariye" kavramn deil de, "medeniyet" kavramn "icat etti" acaba?
Bunun iki gerekçesi olabilir: Birincisi, erken Merûtiyet sürecinde gerçekletirilen entelektüel sçramann temellerini atan Osmanl münevverân, sadece Franszlarn "sivilizasyon" kavramnn karl olarak deil, ayn zamanda, Almanlarn (Franszlarla ezelî rekabetlerinin nedenlerinden birinin göstergesi) "kültür" kavramn da içerdii düüncesiyle "hadariye" kelimesinin yerine, "medeniyet" kelimesini tercih etmi olabilirler. Eer bu gözlemim doruysa, ortada Osmanl münevverânnn dâhiyâne bir buluuyla kar karyayz demektir.
Ama asl dâhiyâne bulu, ikinci gerekçe: Osmanl münevverân, sivilizasyon karl olarak olsun veya olmasn -ki, ksmen öyle-, "medeniyet" kavramn, hem slâmî vasat'n hâlâ geçerliliini sürdürdüü, hem de -Ahmet Cevdet Paa'ya "Osmanl'nn, insanln son adas" olduunu söyletecek kadar- mevcûdiyetini devam ettirdii bir zaman-mekân aralnda gelitirmitir.
Bugün, Arap dünyasnda, "hadariye" kavramnn kullanlmasnn nedeni de burada gizlidir: Bu vasat, bütün slâm dünyasnda olduu gibi, temelde, slâmî bir vasat olmaktan uzaktr; slâm, bütün kavram ve kurumlaryla hayatn da, daha önemlisi hayatiyetini de yitirmitir artk.
* * *
slâmî kaynaklardan yola çklarak gelitirecek esasl bir medeniyet fikrine ite bunun için hava kadar, ekmek kadar, su kadar ihtiyacmz var. Sadece bizim deil, bütün insanln.
nsanla, bir bütün olarak hakikatin ne olduunu, insanln hakikati nasl yitirdiini ve metafizik bir "felâket ve helâket" çann ortasna nasl sürüklendiini gösterecek, hakikatin yeniden hayat bulmasna, hayat olmasna ve herkese hayat sunmasna imkân tanyacak yegâne fikir, medeniyet fikridir. Baka türlü varlmz bile sürdüremeyiz.
Yazar: Yusuf Kaplan |
29-01-12 |
||
| E mail: yenisafak.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
