Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 4982 |
Srlaryla öldü
31 Temmuz 1932'de Belçika'da yaplan Dünya Güzellik Yarmas'nda, oylama bile yaplmadan birinci ilan edilen Keriman Halis, 99 yanda öldü... Keriman Halis'i birinci ilan eden jüri bakan; “Bugün Hristiyanln zaferini kutluyoruz. Çünkü bugün slamiyet bitmitir, onu bitiren Avrupa'dr!.. Müslüman kadnlarn temsilcisi, bugün mayo ile karmzdadr... Oylamaya gerek yok, onu kraliçe seçeceiz” demiti.
1932 ylnda Cumhuriyet gazetesinin düzenledii “güzellik yarmas”nda birinci seçilen, ardndan Belçika'da Avrupal jüri tarafndan “dünya güzeli” seçilen Keriman Halis Ece 99 yanda dünyaya gözlerini yumdu. Keriman Halis'in ölümü, Türkiye'de uzun yllardr tartlan tepeden inmeci modernleme hareketini ve bu süreçte yaanan aclar, aalk komplekslerini bir kez daha gündeme getirdi.
Türkiye'nin ilk dünya güzellik yarmas birincisi Keriman Halis Ece, yllardr herkesin merak ettii yüzlerce soru iaretini cevaplandrmadan 99 yanda dünyadan ayrld. Keriman Halis bugün stanbul'da topraa verilecek.
SIRLARIYLA GÖÇTÜ
31 Temmuz 1932'de Belçika'nn Spa kentinde düzenlenen, orijinal ad “International Pageant of Pulchritude” olan Uluslararas Güzellik ve Zarafet Yarmas'nda ilk kez jürinin oylama yapmad, jüri bakannn oylamaya geçilmesine izin vermeden Keriman Halis'i birinci ilan ettii ve siyasi mesaj yüklü oldukça tartmal bir konuma yapt, dünyada ve Türkiye'de uzun yllar yazld çizildi. Hatta bu iddialar, Japonya'da bir dönem “Keriman Halis Olay” ad altnda okullarda ders olarak okutuldu.
ELETRLER KONUSUNDA KONUMADI
Keriman Halis ise ne bu iddialara, ne de birinci elden aktarlan hatralara yönelik azn bile açmad. Sadece, birinci seçildikten sonra elinde Türk bayra ile sahneye çkmak istedii, ancak salonda Türk bayra olmad için bu isteinin karlanmak istenmediini, bayrak bulunmazsa sahneye gelmeyeceine dair resti üzerine atlas kumalardan orada alelacele bir Türk bayra yapldn anlatt. Ancak jüri bakannn yapt konuma ve kendisini dakikalarca ayakta alklayanlarn Osmanl aleyhtar tezahüratlar konusunda tek kelime etmedi. Bu olay, o dönem dünya basnda günlerce manetlerde kalm, “Osmanl kznn son hali” ad altnda Avrupa gazeteleri tarafndan Keriman Halis'in resimleri kartpostal olarak datlmt.
YARIMAYI GÖREN HALT TURHAN BEY'N ANLATIMLARI
Türkiye, Keriman Halis'in Avrupa'da nasl karlandn ve jürinin tutumunu, bu yarmay bizzat gören Halit Turhan Bey'in hatralarndan örendi. Halit Turhan Bey, bu olay kendi yaynlad hatralarnda öyle anlatyordu: “1932 ylnda Cumhuriyet gazetesinin tertipledii güzellik yarmasn Keriman Halis kazanmt. Ayn yl Belçika'nn Spa ehrinde 28 ülkenin katlmasyla dünya güzellik yarmas düzenlenmiti. 1913 ylnda doan Keriman Halis, bu yarmaya Türkiye'yi temsilen katld. Günlerce Spa ehrinde kalan güzeller, çeitli kiilerle görütü ve konutular. Yarma gününde jürinin önünde kzlar birer birer geçip giyimleriyle, baklaryla, tebessümleriyle puan toplamaya çaltlar. Jüri salona geçip, puan deerlendirmesi yapmak istedi. Bakan kürsüye geçerek, ‘Sayn jüri üyeleri, bugün Avrupa'nn, Hristiyanln zaferini kutluyoruz. 1400 senedir dünya üzerinde hakimiyetini sürdüren slamiyet artk bitmitir. Onu Avrupa bitirmitir. Bir zamanlar soka bile pencere arkasndan seyredebilen Müslüman kadnlarn temsilcisi Türk güzeli Keriman, mayo ile aramzdadr. Bu kz, zaferimizin tac kabul edeceiz, onu kraliçe seçeceiz' demiti.”
Böyle bir konumann yaplp yaplmad, Keriman Halis'e jüri tarafndan bu yönde sözlerin söylenip söylenmedii konusunda sadece Keriman Halis deil, dönemin ilgili aktörlerinden de bir cevap gelmedi. Belçika'da yaananlar konusunda Türkiye'de belirli bir sansür hep kendini gösterirken ve “Atatürkü koruma kanunu” dolaysyla bildik kstlamalar olurken, dünyada bu yarmann yanklar sanldndan çok daha fazla görüldü. Özellikle Avrupa basn, Müslüman bir kadnn, bir Türk kznn kendini beendirmek için Belçika'ya devlet imkanlaryla gönderilmi olmasn Türk modernleme hareketinin doruk noktas olarak deerlendirdi.
Keriman Halis Ece'nin yllardr konuulan hikayesi Japonya'y o kadar çok etkilemiti ki, bu ülkede ders kitaplarnda bir dönem “Keriman Halis Olay” ad altnda konu bal bile yer almt.
ATATÜRK'ÜN RESM AÇIKLAMASI
Yarmann ardndan Türkiye'ye dönen Keriman Halis, yine bir devlet organizasyonu olarak Sirkeci Gar'nda ölenlerle karland. Mustafa Kemal Atatürk tarafndan erefine balo tertip edildi. Atatürk'ün resmi açklamas ise öyle olmutu: “Türk rknn necip güzelliinin daima mahfuz olduunu gösteren dünya hakemlerinin bu Türk çocuu üzerindeki hükümlerinden memnunuz. Fakat Keriman Ece, hepimiz iittiimiz gibi söylemitir ki, o, bütün Türk kzlarnn en güzeli olduu iddiasnda deildir. Bu güzel Türk kzmz, rknn kendi mevcudiyetinde tabii olarak tecelli ettirdii güzelliini dünyaya, dünya hakemlerinin tasdikiyle tanttrm olmakla elbette kendini memnun ve bahtiyar addetmekte hakldr. Cumhuriyet gazetesi bu meselede Türk rknn dier dünya milletleri içinde mümtaz olan asil güzelliini göstermek teebbüsünü takip etmi ve bunu dünya nazarnda muvaffakiyetle intaç eylemitir. Arzusunu da ilave edeyim ki, Türk rknn dünyann en güzel rk olduunu tarihi olarak bildiim için, Türk kzlarndan birinin Dünya Güzeli intihap edilmi olmasn çok tabii buldum.”
“Osmanl'y bu hale getirdik”
Keriman Halis olay Türkiye'de halk tarafndan “Avrupa'nn Osmanl'dan intikam” olarak görülüyor. O dönem Türkiye tarafndan “Türk modernlemesinin ispat” olarak sunulan bu hadise, Avrupa tarafndan “Osmanl'y bu hale getirdik” eklinde dünyaya takdim edildi. te bu sebeple 1933'ten 1951'e kadar Türkiye'de güzellik yarmas yaplmasna müsaade edilmedi. Cumhuriyet gazetesinin ilkini 1929 ylnda düzenledii ve her yl tekrarlad güzellik yarmalarna 1933'te son verildi. 1951 ylna kadar Türkiye'de hiçbir resmi ve gayrresmi kurulu tarafndan güzellik yarmas düzenlenmedi. Keriman Halis konusunda Avrupa'nn taknd malum tavrn ve halkn gösterdii tepkinin bu kararda etkili olduu ifade ediliyor.
Yazar: Ali Eyvaz |
30-01-12 |
||
| E mail: habervaktim.com | Tweet | ||
 |
 |
||
