Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TEFEKKÜR / ÝNSAN VE TEFEKKÜR | Okunma Says: 2519 |
Ben! Ben! Ben!
Özgürlük, modern insann en büyük zavalll. çini kanatan en büyük yara! Özgürlük, yani insann balanma yetisini kaybetmesi.
Hem de adm adm.
Balanma, paylama, bakalaryla birlikte-yürüme hassalarndan mahrum olmas.
Ne tuhaf deil mi, modern insan kazandkça kaybediyor; bamszln kazandkça... özgürletikçe... "ben! ben! ben!" dedikçe...
Yani kuvvet kazandkça... güçlendikçe... bakalarna ihtiyac azaldkça... güya, tek bana yeter hâle geldikçe...
Zavall insan, kemâlden zevâle geçiyor: özgürleiyor.
* * *
— Ben özgürüm!
Yani?
— Ben kimseye bal/baml deilim, istediimi yaparm!
Bir zamanlar böylesi tafralar ayplanrd; ve insann sözümona "kendi kendine yeterlilik" duygusu —hem de büyük bir ciddiyetle— olumsuzlanrd.
Fakat sadece bir zamanlar... imdi deil.
"Kendi kendine yeterlilik" duygusu imdilerde hüküm-ferma!
Evvelce bu duyguyu ifade etmek için kullanlan sözcük istina idi. Bu duygunun sahiplerine de müstani denilirdi. (Sözcüün kökeninde gizlenen 'gna' (zenginlik) hemen kendini hissetiriyor olmal!)
stina, kadîm Arapça'da, bir derenin yatandan tamasn anlatmak için kullanlrd. Tanca, dere istina etmi (müstani) saylrd.
Çok ilginçtir ki Kur'an'n insana ilikin en erken tarihli tasvirlerinden birinde yer alr bu sözcük.
Hem de "nefsin azmanlamas" (tuyan) hâlininin balca nedeni olarak.
— "nsan nefsi azar/azmanlar; kendini kendine yeter (müstani) saymakla..." (Alak: 6-7)
Oysa insan hiç kendi kendine yetebilir mi? Taabilecek kadar dolabilir/doyabilir mi?
Aslâ!
* * *
Hatrlayalm bakalm, gna ve istina sözcüklerinin kart ne idi?
Fakr!
Kendini her daim bakasna muhtaç hisseden kiidir fakir! Yoksulluunun/yoksunluunun bilincinde olan yani.
Türkçe'de gani'nin hâlâ Farsçasn kullanyoruz: zengin (sengin).
Fakir'in Farsçasn unutal ise çok oldu: dervi. (Belki dervi kelimesini deil ama anlamn unuttuumuz kesin.)
Dervi ve fakir, gerçekte, züürt (mal mülkü olmayan) demek deildi. Bilâkis dervi ve fakîr mal mülkü olsa da yoksulluunun/yoksunluunun bilincinde olan kiilere atfen söylenilirdi.
"Ben bana yetemem, muhtacm; yani sadece kendime deil, gayra da ihtiyacm var! Tek bama bütünlüümü hissedemem; gayr (bakas) olmakszn bir hiçim! Ben tek bana deil, ancak bakasyla/bakalaryla varolabilirim" diyebilen insanlara atfen...
ktidar ve mülkiyeti nefslerine tahsis etmek yerine paylamay bilen insanlara...
* * *
Modern insan, bu duygularn bastrmak suretiyle varolabileceini sanyor. Narsisistik yatrmn salt kendine yapyor. Gereksiz yere iiyor. iiniyor. Akl sra kendini kendine yeter (müstani) sayyor. Nefsi de ite bu yüzden azyor/azmanlayor.
Modern anlamyla özgürlük tantanas, bu nedenle içi kof bir kapitalizm numarasdr.
ktidar ve mülkiyeti ellerinde tutanlar, özgürlük kavramnn içini öylesine boalttlar, bu kavram öylesine yozlatrdlar, ki özgürlük artk insan haysiyetinin biricikliini deil, sivilcelerinden (!) kurtulmaya çalan ergenlerin o çocukça büyüklenmelerini ifade ve temsil etmeye balad.
Kibir ve tekebbürün yeni ad özgürlük! Büyüklenmenin... kendini bir halt sanmann...
Bu sahte özgürlük teranesinin bize kaybettirdii en asil duygu ise acziyet.
Ne yazk ki acziyetimizin bilincinde deiliz. Tevazû'dan holanmyoruz. Balanmay bilmiyoruz bu yüzden. Bakasyla yürümeye cesaretimiz bile yok. Ödümüz kopuyor bakalarna muhtaç olacaz diye! Bakalarndan bir ey isteyeceiz de reddedileceiz diye!
* * *
— "Sizin en yüce efendiniz benim!" (Naziat: 24)
Kur'an'da istina'nn en büyük sembolü olan Firavun böyle der.
Sadece Firavun mu?
Hakikatte her insann nefsi, kendisine aynen böyle fsldar:
— "Sen kimseye muhtaç deilsin! Bouna baka yerde kendine efendi arama, ne istiyorsan benden iste, istediin hereyi ben sana verebilirim! Senin en yüce rabbin/efendin benim!"
Çamz, narsisistik yaralanmalar ça! Egolarn patlad/patlatld ça!
Balanma yetimizi kaybettiimiz ça bu ça! Acziyet duygumuzu... bir bakasnn önünde bile isteye eilebilme (tevâzu) yetimizi...
* * *
— "Ayna! Ayna! Söyle bana benden güzeli/aklls/zengini/güçlüsü var m?"
Hakikati dile getirdikleri takdirde paramparça edecein aynalara sorma bu sorular ey talib, yalan söylerler sana!
Sana seni hakikatinle gösterecek bir ayna bul kendine!
Yazar: Dücane Cündioðlu |
31-12-09 |
||
| E mail: dcündioglu@yenisafak.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
