Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
"Okumak, gezmek, uyumak, rüya görmek, musiki dinlemek, hatrlamak, seyahat etmek, unutmak, dua etmek, domak, tekrar yaamaktr" diyor Abdülhak inasi. Sanatkârlarn asl meziyetleri, asil ruh ihtiyaçlarnn kâtipleri olulardr. Sanatç, içinde yaad ve gerçek diye bildiimiz hayattan daha hakiki olan ruh dünyasn aktarmaya çalan bir nevi his mütercimidir. Sanatç kendi ruhuyla ba baadr ve dier görevlerinin çok çok önünde olan vazifesi, kutsiyetine inand kendi his ve hayaller âlemini anlatmaktr. Bu yüzdendir ki, hiçbir büyük sanatçnn eseri, bir dierininkine benzemez, tamamyla farkl ve 'kendi'dir. Çünkü her sanatç kendisini, kendi dünyasn, kendi inancn anlatr. Bir iman haline getirdii hislerini anlatr yazd her eyde. Bu yüzden her eser, mutlaka müellifinin hikâyesidir, her ne kadar onu anlatmyor gibi görünse de. Bu bakmdan hiçbir büyük eser, tamamen uydurma olamaz; 'hayal ürünü' deil, yazarn hayal dünyasnn kelimelerle çiziliidir. Sanat eseri hayat taklit etmez, canl olduu için gerçektir ve bazen sanatç için hayalî bir âlem deil, âlemin gerçeidir.
Bu yüzden büyük sanatkârlar herkese deil, ancak kendi dostlarna anlatr, onlar için yazarlar eserlerini. Eserlerini vücuda getirirken öncelikleri halkn sevmesi, kabul etmesi deildir. Onlar "halkn alglarn bilip ona göre yazmak" nedir bilmezler. Sözlemesiz bir sipari usûlüyle bir nevi dilekçe deildir eserleri. Hayatn sradanlnn üstünde bir düünce hayat vardr sanatkârlarn. nsanlarn çounlukla küçük bir sorun gibi gördükleri olay ve duygularda bir dram, hatta trajedi bulur, büyükmü gibi alglanan âdi sorunlar ise görmezden gelirler. Hayatla ve onun sradanlyla hastalk derecesine varacak kadar kavgaldrlar ve ancak kendi dünyalarnda mutlu olabilirler. Edebi bir eser de ruh akrabalarna yazdklar özel bir mektuptur. Herkes okusun, herkes bilsin istemezler; yalnzca isimlerini bile bilmedikleri, ama var olduklarna inandklar kardelerine yazarlar. Çünkü edebiyat her zaman için çok özel bir muhittir. Evet, gerçek bir sanatç kitaplarnn kitlelerce okunmasn, bugünün tabiriyle bir "bestseller" olmasn katiyen istemez. Bu yüzden esiz eserler çounlukla az okunur; sayca çok okunmas ise anlald sonucuna varlmas artn dourmaz.
"Sanatkârlar ve halk hiçbir zaman ayn plan üzerinde deillerdir. Birinin bir ihtiyaç için verdiini öteki bir elence olarak alyor" derken Abdülhak inasi Hisar, bir sanatç burjuvazisinden bahsetmiyor elbette. Bu bir realite. Nasl ki, her insan temel bir ihtiyacn karlamak özlemiyle yayor, sanatç da kendi kendine var ettii bir dünyay anlatmak ihtiyacyla yayor. Elbette ki sanat bir elence arac, ak, macera, korku, merak vs. dürtülerinin tatmin edilmesi için bir araç olarak görenlerle, kendi ruhundan fkran âlemi en mükemmel ekilde tercüme etme endiesiyle sknt çeken ayn yerden bakmyordur. Sanat, sanata aadan yukar doru bakanlarn istekleri dorusunda yönlendirmeye çalmak yanl.
Ayn zamanda çok iyi bir okuyucu da olan sanatkâr için okumak bir ihtiyaçtr, hem de hayati bir ihtiyaç. Bir kitab bitirir bitirmez yeni bir kitaba balar. Okumak mutlu eden, hiçbir zaman bklmayan bir çalmadr. Bir gece kitap okumadan uyusa kendisini suçlu hisseder. Suçlu hisseder, çünkü sradan hayatn üstünde olan edebiyat dünyasndan bir an olsun kopmu olmak ona ac verir. Sanatç için sradan hayat, ad üstünde sradandr, çünkü "gerçek edebiyat" eserinde gördüü edebi, kitaptan ban kaldrd zaman etrafnda göremez. Bu yüzden bir roman kahraman onun için akrabasndan dahi üstün biridir. Çünkü var olanlar deil, var olmas gereken insanlardr onun gerçek akrabalar.
Okumak insana daha iyi bir hayata layk olduunu haber vermesi bakmndan hayati bir ihtiyaçtr. Ahlâkn, dinin, edebin, sanatn ve ilimin insan için nefes almak kadar önemli olduunu öretmesi bakmndan okumak yoklua kar en kutsal mücadeledir.
Bu kutsal mücadelenin farkna varp iyi bir okur olmann ilk art, sanat bir elence arac olarak görmemek ve onu en sradan maceralarn peinde sürükleyen yazclarn kitapçklar elinde oyuncak yapmalarna izin vermemektir. Unutmamal, edebiyat olaya deil hisleri dikkate alan bir âlemdir. Kötü eser okumak, hiç okumamaktan daha kötüdür. Çünkü kitapçlar okurken, sanatçlarn hakkn yediimizi bilmemiz gerekiyor.
Okumak, okumak ve okumak! Nefes almak, su içmek, yemek yemek gibi vazgeçilemez bir ihtiyaç. nsan ruhu, bedeni kadar gdaya ihtiyaç duymuyor mu yoksa? Sanat eseri okumadan nasl yaanr? Okumak, ruha tutunmaktr!
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
Yazar: Emre Miyasoðlu |
13-01-10 |
||
| E mail: Mail Adresi Yok | Tweet | ||
 |
 |
||
