Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TEFEKKÜR / ÝNSAN VE TEFEKKÜR | Okunma Says: 3701 |
nsanlar ve meseleler
nsanî haller beni en çok düündüren ve baz noktalarda hiç çözümleyemediim hayretlere düüren bir konudur.
Bir insan acaba belirli bir somut mesele hakknda nasl bir davran düüncesine yahut tasavvuruna sahiptir? O insanla ben 15 dakika konuur bakrsam, oldukça önemli saylabilecek bir kanaatin sahibi olurum. Yaadm snrl tecrübelerde hep böyle olmutur. Bunu da normal bir alglama gibi telakki etmekteyim ve defalarca, sürekli görüüp konuma devamll içinde dahi, baz eylerin anlalamamasn hiç mi hiç anlayamyorum. Söylediklerimden memnun mudur, deil midir; bana hak veriyor mu vermiyor mu, anlattklarma ne derece katlyor, hangi ölçüde itiraz ve tereddüt rezervleri tayor?
Kelimeler, cümleler, "mana"nn hapsedici kalplar deil, delaletleridir, iaretleridir. Bunlar üslupla, mizaçla, hal ve tavrla birleince, manann bütünlüü rengi ortaya çkar... Bazen çok az ey söylenir, fakat çok ey ifade edilmi olur... Bazen çok ey söylenir, kayda deer fazla bir mana notu bulunmaz. Hatta söylenenlerin, vesilelerin tamamen dnda; baz "hal ve tavr" yansmalar çok ey verir. nsandan (insanî hallerden) anlamak, anlaylarn badr, balangcdr, temelidir. Temel insanî anlay; ailevî hayatta da, meslekî-sosyal hayatta da çok lüzumludur. Çocuunu, komusunu, eini dostunu, amirini memurunu, mesai arkadan, ksacas "muhatabn" halleriyle anlayabilmek bir hayatî ihtiyaçtr. O kadar çok yönlü ve çeitli örnekler vermek mümkün ki, hemen aklma geliverenleri cazibelerinden dolay alp sralamak iten bile deil. Fakat çarm yaptrma özellikleri sebebiyle ayr bir dikkat içinde bulunmam gerektiini düününce zorlanyorum. En iyisi, "günlük hayat"la ilgili olanlar seçmek.
Güven'in çeitleri
... "Güven" meselesi iyi bilinmiyor. Bu konuda bir ey söyleyince hemen hassasiyet gösteriliyor. "Vay sen bana güvenmiyor musun? Ben güvenilmez biri miyim?" gibi... Halbuki, güvenin çeitlisi var... yi niyetine güvenmek baka, basiretine güvenmek baka. Dürüstlüüne inanmak baka, zekâ derecesinin nitelii hakknda kanaat sahibi olmak baka... Birinin sözlerini ve ahvalini anlayabilmek için önce çeitli güven kriterlerinin süzgecinden yansyan mizaç portresine bakmak gerekir. Bu portrenin somut bir resim gibi olmas gerekmez, bir intiba siluetinin varl dahi ekseriya kâfidir... Gençken bir arkadam, uzun sabr ve muhasebe günlerinden sonra, ailevî bir karar konusunda uyarmtm. "Bu karar iptal et" diye. Zorland, tayamad, bocalad... "nallah ben yanlyorumdur." dedim ve ince ayarlarla kendimi çekerek, yollarmz ayrdm. Çünkü, bir noktadaki güven hassasiyetim sinyaller veriyordu; beni çeitli testler ve mukayeseler yapmaya sevk ediyordu... Keke yanlyor olsaydm. ki yl sonra dediim çkt... Bir eyler derin aclarla sona erdi... Benim uyarm, pattadak olmad. Tedricen yürüyen düündürme imalar tarzndayd; ama fayda getirmedi. Çünkü insanlar, nefslerine ho gelmeyenleri almak istemiyor, almak istemediklerine kar da kapanyor. nsanlarn sözlerini ve hallerini anlayabilme eksikliinin kayna da ite bu zaaftr. Ben bu zaaf tayann zekâsnda hiç umulmadk sislenmeler olabilecei ihtimaline çok önem veririm. Akl, zekâ halinde parldar; kurnazla dönüerek de sislenir.
Kurnazlk makul snrlar anca, artc düünce ve deerlendirme hatalar "kuvvetle muhtemel" hale gelir. Ters orant gibi görünür, ama bir doru orantdr; kurnazlk hareketlenmeleri çarpc hal alnca, en acemi düünce hatalarn beklemek gerekir.
Evet, siyasette çok fazla kurnazlk var. Üstelik de "bu i böyle olur" türünden bir tasvipkâr benimseyi de var. O kadar yanl ki, düzeltilebilecek gibi deil... Kavramlar yanl, balantlar yanl, çk noktas yanl, amac yanl... Alain'in, "Çok hareketli olanlardan çekinirim, siyasette heykel gibi insanlarn olmasn isterdim." demesi, bu yanllar yumana verilmi mizahi bir cevap gibidir.
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
Yazar: Ahmet Selim |
16-01-10 |
||
| E mail: a.selim@zaman.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
