Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 3657 |
Medya dilini tarayp dil (imla, ifade ve bilhassa telaffuz) yanllarn tespit eden Hüseyin Movit, bazen büyük hatalarn farkna varamayp fndk kabuunu doldurmayan kusurlar görüyor. Mesela, Millî Gazete’nin
28. 03. 2009 tarihli nüshasnda Fahri Güven imzasyla çkan makalede geçen “Dolaysyla önemli bir muhtevaya sahip olan yaz tefrikas, ‘tarihi tekerrürü görme’ açsndan ehemmiyete haiz.” cümlesinde iki hata bulup tashih etmi. Önce “tarihi” kelimesinin “tarihî” eklinde, nispet i’si ile yazlmasnn lazm geldiini; “ehemmiyete haiz" eklinde kullanlan sözün de aslnda “ehemmiyeti haiz" olduunu belirtmi.
Ben derim ki:
1. “Ehemmiyete haiz”in dorusu, Hüseyin Movit’in dedii gibi “ehemmiyeti haiz”dir.
2. a) Mezkûr cümlede geçen “tarihi”nin sonundaki ekin nispet i’si olduu üphelidir; ismin –i hâl (yükleme hâli, belirtme durumu, akuzatif) eki olma ihtimali daha yüksektir. Yani o cümleyi yazan kii “tarihî bir tekerrür”ü deil, “tarihi tekerrür etme” fiilini kastetmi olabilir. O makale dikkatle okunduunda dahi bu nokta netlemiyor.
b) Hüseyin Movit, ayn makaledeki dier düzeltme (inceltme - uzatma) iareti hatalarn ve asl nispet i’si yanllarn görmemi. Mesela “hükûmet” tam 4 kere “hükümet” diye, “dâhilî” tam 3 kez “dâhili” eklinde geçiyor; “haricî “ ve “askerî” sfatlar da “î” yerine “i” ile yazlm.
3. Yine ayn yazda, vasat bir dilcinin çok rahat fark edebilecei cümle düüklükleri mevcut. Öyle ki bu kusurlu cümlelere - birbirinden farkl olmak üzere - iki üç çeit mana yüklenebilir. (Dolaysyla da o cümlelerden belki hiçbir ey anlalmaz.) Bunlardan sadece ikisini ele alalm:
a) "Son yazmda Sebilürread Mecmuas'nn sahibi ve muharriri Eref Edib Bey'in 1949 ylnda kaleme ald 'Tanzimat ve Islahat Fermanlar'ndan hareketle, 'Avrupallar Osmanl Devleti'nin temelini nasl çökerttiler?' baln tayan tefrikasnn giri bölümünü konu edinmitim."
(Eref Edib Bey'in 1949 ylnda kaleme ald tefrikann ad "Tanzimat ve Islahat Fermanlar" m, yoksa "Avrupallar Osmanl Devleti'nin temelini nasl çökerttiler?" mi? Bu cümleye göre ikisi de olabilir.)
b) "Bir taraftan slahata tevik ediyorlar; dâhili buhran yüz gösterince tepesine çullanyorlar; maddî, manevî devlet binasnn yklmas için ellerinden geleni yapmaktan geri durmuyorlard."
Cümlede noktal virgülden sonraki ksm nasl anlalmal?
- ... devlet binasnn hem maddî hem manevî olarak yklmas için ellerinden geleni yapmaktan geri durmuyorlard.
- ... devletin hem maddî hem de manevî binasnn yklmas için ellerinden geleni yapmaktan geri durmuyorlard.
- ... devlet binasnn yklmas için ellerinden geleni hem maddî hem de manevî olarak yapmaktan geri durmuyorlard.
Evet, hangisi? Bu cümlede "vuzuh" diye bir ey yok. Okuyucu bunu nasl, ne ekilde anlayacak?
Fahri Güven'in, yazarken kurduu her cümle üstünde iyi düünmesini, vakit buldukça usta yazarlar dikkatle okumasn tavsiye ediyorum.
Deerli Hüseyin Movit Bey’in de küçük yanllarla urarken koca koca yanllar gözden kaçrmamasn diliyorum.
Yazar: C. Yakup ÞÝMÞEK |
24-01-10 |
||
| E mail: Mail Adresi Yok | Tweet | ||
 |
 |
||
