Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / CEMÝL MERÝÇ'TEN SEÇMELER | Okunma Says: 6949 |
Toprak ve nsan1
Himalaya'nn2 ezelî karlarndan Seylan'n3 boucu scana kadar uzanan rüyalar diyar: Hindistan. Kuzeyde dalarn, güneyde okyanusun sonsuzluu ve göklerden boanrcasma cokun rmaklar. Hind'e adn veren ndus4, her sabah bütün bir canllar dünyasn susuzluktan ve milyonlarca Hintli'yi günahlarndan kurtaran Ganj5...
Bu ülkede toprak bir masal sultan kadar cömert. Kraçlardan altn baaklar fkrtr bir saanak. Tek kökten koca bir orman doar. Çöllerden çiçek bahçelerine geçilir. Yaz yamurlar hem tabiatn yüzünü güldürür, hem insann. Ama klar kurak, baharlar boucudur ve yamur her bölgeyi ayn cömertlikle baaklandrmaz. Kuzeyi Himalaya'nn kasrgalar tarar, güneyi Asya güneinin alevi. Musonlar6 kesilince açlk balar. Scak, damarlardaki kan erimi kuruna çevirir; toprak bakrlar, ölümü arzular insan.
Hintli'nin ruhunu youran bu corafya...
Pencap7 vadilerine yerleen aknclar anayurtlarn unutuverdiler. Arkalarnda Himalayalar vard, önlerinde umman... Dünyadan ayrydlar ve bu almaz snrlarn ötesinde cihangirlik arzularm kamçlayacak ülkeler yoktu. Tabiata ferman dinletemeyince, kendi ihtiraslarna dizgin vurdular. Unsurlarn hmndan riyazet8 kalesine sndlar.
Hind'in düünce örgüsünde koyu renkler ar basar. Hint, hayat küçümseyenlerin vatandr. Ama bu geni ülkeyi bir derviler tekkesi sanmayalm. Firavunlar diyar muhteem bir ta yn, Frat boylarnda yükselen mamureler9 toprak altnda, Atina10 bir hayal, Roma11 bir efsane... Hint be bin yldan beri var. Hintli elini kolunu balayp hayaller âleminde yaasayd, o büyük medeniyet nasl doar, nasl geliir, nasl ayakta durabilirdi?
Hintli'nin ruhu da, Hind'in tabiat gibi, bir tezatlar maheri, ihtiraslardan soyunup sükûna ermek ve denize karan rmaklar gibi, Tann'nn varl içinde erimek bu ruhun en büyük kaygusu. Fakat akn hazlarn tatmayan insan da ömrünü heba etmitir, Hintli'ye göre. Hayat okyanusunda frtnaya tutulduktan sonra, tevekkül limanna snan bir ruh bu.
Hint düüncesinin en büyük zaferi, deimeyeni kavrayabilmesinde. Imparatorluklar devrilmi, aknlar aknlar kovalam, Hintli bütün bu canl komedyalara seyirci kalm, baklarn ezelî cevherin esrarndan ayrmamtr. Avrupa'nn madde üzerindeki fetihleri, Hintli için birer çocuk oyunca. Bat'da teknik, Hint'te huzur. Bat'da müspet ilim, Hint'te rüya, din, felsefe...
Bu ülkede mevsimler de, çalar da, inançlar da sarma dola. iirle dua, felsefe ile din, inkârla iman kucak kucaa. Bu Babil Kulesi'nde12 iki yüz yirmi dil konuulur. Bir yanda ta devrini yaayan siyah derililer, kaba bir putperestlik; ötede beyaz rkn en saf örnekleri. iir, felsefe ve o uçurumla bu zirve arasnda inançlarn bütün dereceleri, medeniyetlerin bütün basamaklar, rklarn bütün alaca bulacal. Ama bu maher bir kaos deil. Çalarn rengârenk mozayiinden tlsml bir bütün yaratm zaman.
Evet, Hind'in düünce örgüsünde Hint allarndaki esrarl ahenk var. Felsefesi ormanlarndan girift, edebiyat rmaklarndan gür. Ha dalarn seyretmisiniz, ha mimarisini... ikisinde de ayn heybet.
Hint edebiyatnn ayrc vasf muhayyilenin saltanat. Bu edebiyatta nesre pek az rastlanr.Gramer ve tp kitablar bile çok defa manzum.
Toprakla insan hiçbir edebiyatta böylesine içli dl deildir. Her çiçek konuur, her patikann gösünde bir kalp çarpar, her aaç canldr. Hint topra buram buram ak tüter. Hint iiri sonsuz bir ak neidesi13. Bu edebiyatn ba kahraman Tanrlar, yani kâinat. Sahne bazen göktür, bazen toprak. Kâh ölümsüzlerin altn saraylarnda gezinir, kâh cehennemin derinliklerine inersiniz. Ve Hint bütün cazibesi, bütün esran ile yaprak yaprak açlr önünüzde.
1 Bir Dünyann Eiinde, letiim Yaynlar, stanbul 1998, s.89
2 Himalaya Dalar: Dünyann en yüksek zirvesi Everest’inde içinde bulunduran, Pakistan, Hindistan, Çin, Nepal ve Butan' dan geçen 2400 km uzunluundaki dünyann en büyük ve en yüksek sradalar.
3 Seylan: Sri Lanka’nn eski ad. Resmî adyla Sri Lanka Demokratik Sosyalist Cumhuriyeti. Güney Asya'da, Hindistan'n 31 kilometre güneyinde ve Hint Okyanusu'nda bulunan bir ada ülkesidir.
4 ndus Nehri. Pakistan’n en uzun nehri. ndus Nehri, Tibet Platosu'ndan balar batya doru Hindistan üzerinden devam ederek Pakistan'a ular ve Karaçi yaknlarnda Umman Denizi'ne dökülür. Bata Pencap bölgesi olmak üzere Pakistan’n en önemli su kaynadr.
5 Ganj Nehri: Hindistan'n kuzey topraklarndan ve Banglade'ten geçen akarsu. Hindu inancna göre belirli günlerde nehirde ykanmak günahlarn affedilmesi ve tövbelerin kabul görmesini salar.
6 Muson Yamurlar: Tropikal iklim özellikleri tayan Güney, Güneydou ve Dou Asya’da, özellikle Hindistan’da tesirli olan yamurlar. Görkemli yamur bulutlar, aralksz ya ve güçlü rüzgârlar muson ikliminin en bata gelen özelliidir.
7 Pencap: Pakistan'n 4 eyaletinden en kalabalk olandr. Lahor ehri Pencap eyaletinin bakentidir.
8 Riyazet: Az yiyip az uyuma ve sürekli ibadet ederek nefsi terbiye etme. Dünya zevklerinden el etek çekmek suretiyle nefis terbiyesi yapma.
9 Mamure: mar edilmi, ilenmi yer. Frat mamureleri kelimesiyle yazarn kast Mezapotamya medeniyetidir.
10 Atina ile kastedilen Yunan Medeniyetidir.
11 Roma Medeniyeti.
12 Babil Kulesi: Eski ve Yeni Ahid’de bahsi geçen Babil Kulesi'nin hikayesi u: Efsaneye göre Babilli'ler güçlerini ve medeniyetlerini ispat etmek gayesiyle, göe dek erien bir kule yaparak Tanrya ve cennete ulamak istemiler. Tanr insanlarn bu hadsiz davranna, kendini beenmiliine kzar ve o zamana kadar ayn dili konumakta olan insanlarn dillerini kartrarak birbirlerini anlayamaz hale getirir. Nihayet Babil tam bir karmaa alan olur. Dehete düen içiler Babil Kulesi'ni yarm brakarak dünyann dört bir yanna daldlar. Edebiyatta Babil ve Babil Kulesi kelimeleri verilerek bu hadiseye telmihte bulunulur ve bir yerdeki karmaa iklimi anlatlr.
13 Neide: iir, name, manzume.
Yazar: Harun ÞAHÝN |
01-10-13 |
||
|
E mail: Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||
 |
 |
||
| Mehmet Toprak | |||
Güzel Olmus |
Tarih : 19-11-14 | ||
Kaleminize saglik Harun hocam. Güzel bir yazi olmus. Akici, koca bir Hind irkini ve cografyasini cok güzel ve özlü bir sekilde aktarmis...saygilar |
|||
| Uðurlu | |||
Fikir Ýþcisi |
Tarih : 03-10-13 | ||
Düþünce deryasýnda kulaç atma derdinde olanlara; kendisini 'fikir iþcisi' olarak ifade eden, bu anlamda gözlerini kaybetmesine raðmen cehdinden bir þey kaybetmeyen rahmetli Cemil Meriç'i eserleriyle,düþünce zenginliði ile asýl tesbitleriyle faydalanýlmasý gerektiðini zaman zaman hatýrlatan Harun hocamýza teþekkür ederiz. |
|||
