Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TÂRÝH / DÜNDEN BUGÜNE | Okunma Says: 3935 |
Anlatmas zor
Kürt kökenli vatandalarmzn asimile edilmeye çalld ama baarl olunamad söyleniyor. Bunun tahliline hiç girmeden ben baka bir görüü ifade etmek istiyorum:
Kürt kökenli vatandalarmzn bir ksm, var olan entegrasyondan, manevi deerlere ve duygulara önem vermeyen bir çadalk ve aydnlanma anlayyla uzaklatrld, bir çeit yabanclatrmaya maruz kald. Bunda da "din birletirici deildir" zann önemli bir rol oynad. Öyle olmasayd Marksist PKK, daha batan hiç etkili olamazd. Muhtemelen doamazd bile. Tabii bunu anlatmak zor. Çünkü allm ve modalam izah kalplarna uymuyor. Yaanm hayattan gözlem örnekleri verip hikâyelerini çeitli çizgileriyle canlandrmak ve hafzalar yeni bir dikkatle yenilemek lazm.
"Biz millet olamadk" görüüne katlmyorum. Biz millet olmutuk; sonradan gevemeler olutu, oluturuldu, buna istemeden yol açld. Farkl gaflet türleri bir araya geldi ve bundan dolay baz tahrikler belli derecelerde etkili olabildi. Bunu yazyla anlatmak kolay deil; uygun artlarda saatlerce, belki çeitli bölümler halinde günlerce aylarca konumak gerekir.
Millet olmak için din Bat'da da önemlidir ama bizde daha çok önemlidir. Çünkü etnik homojenlii çok önemsemeyen bir tarih yapsndan geliyoruz. Millet kavramn oluturan unsurlarn önem dereceleri, farkl milletlere göre farkllk gösterir. Mesela ngilizlerin ngilizlii sanki alnlarnda yazar. Almanlar da öyle saylr... Bizim tarihimizde, din unsurunun dier unsurlar da etkileyen, yorumlara tabi tutan ayr bir sosyal fonksiyonu vard. Ayrca Türkçenin "anlaabilecek asgari seviyede örenilme" kabiliyeti çok yüksektir. Müslüman'sa biraz da Türkçe biliyorsa hiçbir yaknlk problemi kalmaz! Rumeli'de Osmanl'da öyleydi. Bu yaknlk yeterlilii mesela çok önemli bir konu olan "evlilik" açsndan çok anlamldr; çünkü millet dokusunu çok etkileyicidir. Biz Osmanl'dan kaldk, oradan geliyoruz. Bizde din'in, sosyal dokuyu bir maya gibi etkileyen sosyolojik bir rolü vardr. Osmanl Türkçesi ise, üst seviyesiyle dinimizin diliyle akraba gibidir; pratikte ise, yüz kelimeyle bile Tarzanca dedikleri türden de olsa iletiimin salanabilecei bir kolaylk sihrine sahiptir. Müslüman nüfus arasndaki etnik farkllklar Türkçenin bu özellii çok basit bir yoldan averir. nancn çok önde tutuluu da bu gönül ortamn tevik eder, motive eder... "Batllarn ihtida edene Türk oldu" demelerinin sebebi de bu. Osmanl'da Türk gibi görünmek Türk gibi olmak her Müslüman için çok kolay bir eydi. O görüntü hemen oluuverirdi... Böyle bir dil yoktur ve mesela Fatiha, Osmanl Türkçesini bilen için sanki Türkçe gibidir. ahsen bana hep Türkçe gibi gelmitir... Bunun için yllarca "Din-Dil-Tarih uuru" deyip durdum ve ilk kitabmn ad da budur. Mafirete "yarlamak" dediklerinde sinir olurdum. "Yarlamak diye bir kelimeyi herhangi birinin kullandn ben hiç duymadm" derdim kendi kendime!
Saa sola sapmayalm da konu dalmasn. Küçüklüümde babama baz etnik ilgiler hakknda sorular sorduum olurdu. Mesela "Kürtler nasl insanlardr?" diye sorduumda bana "mütedeyyin insanlardr" cevabn vermiti. Babamn insani nitelik ölçüsü o. Ve bu cevap sempati ifade eden bir cevapt. Rumeli'den 18 yanda gelmi, onun toplumsal baknda Osmanllk kriterleri var. Yugoslavya'da domusun dediim zaman, kzm ve Osmanl'nn verdii hüviyeti göstererek "ben doduumda oras Türkiye idi" demiti. Bu kiilik yaps, millet kavramnn her meselesini suhuletle, güzellikle, zerafetle çözer. Bir tarihte "Osmanl milli idi" derken ve bazlarn artrken kastettiim buydu. Fakat Yeni Osmanllar da Jöntürkler de, bu kiilik yapsnn fikri analizini ve ona bal düünce üretme sentezlerini maalesef yapamadlar. çinde yaadklar hayatn fikir diliyle tercümesini dahi baaramadlar.
Yaadklarmz düünmesini bilmek, yeni artlarda nasl yaayacamz bilmemizi de salar.
Yazar: Ahmet Selim |
13-03-10 |
||
| E mail: aselim@zaman.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
