Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / KISSADAN HÝSSE | Okunma Says: 3670 |
Padiah protesto hakk
Hiç sözü evirip çevirmeden, güncel tartmalara k tutmasn umarak, Osmanzade Taib’in “Hadikat-üs Selatin” isimli eserinde anlatlan ilginç bir hikâyeyi paylamak istiyorum…
1300’lü yllardayz. Osmanl tahtnda Yldrm Bayezid oturuyor... Mehur hukukçumuz Molla Fenari o günlerde tekmil Osmanl Devleti’nin “Müfti-il enam”: Yani, Yüksek Mahkeme Bakan… Bir davada Padiah’n mahkemeye gelip ahitlik etmesi gerekiyor. Padiah geliyor. Ama Molla Fenari, u gerekçeyle Yldrm Bayezid’in ahitliini reddediyor:
“Terk-i cemaat eyledüün uyu’ bulmalen, ahadetün caiz deildür.” (“Namazlarn cemaatle klmadn söylendiinden, ahitliini kabul etmiyorum!”)
Padiah hiçbir tepki göstermiyor. Mahkemeden ba önünde çkyor. Saraynn bahçesine hemen bir cami yaplmasn emrediyor: “Hünkâr, saray- hümayunlar piigâhnda (önünde) bir camii erif bina idüb evkaat- hamsede (be vakitte) cemaate müdavemet buyurdular” diyor, Osmanzade Taib Efendi.
Bugün Bursa’da “Yldrm Bayezid Camii” dediimiz cami budur. Ondan sonra da be vakit namazn cemaatle klmaya balyor.
Yani Padiah, hukuk adamnn eletirisini dikkate alyor!
•
“Padiah ve namaz” bahsi açlmken, mehur Fransz gezgin ve yazar A. L. Castellan’n anlatt bir konuya da temas edeyim…
1812’de Paris’te yaynlanan, “Moeurs Usages Costumes des Othomans et Abrégé de Leur Historie” isimli kitabnn 28. ve 29. sayfalarnda diyor ki:
“Sultan III. Osman (yazar burada bir yanllk yapmtr, çünkü verdii tarihte Osmanl tahtnda III. Osman deil, I. Mahmud vardr) hastal sebebiyle bir cuma günü camiye gidemedii için halk galeyana gelmi, taknlk yapm, Padiah’ eletirmi, bundan dolay Padiah’n hastal artm, buna ramen ertesi Cuma Ayasofya’ya namaza giderek halk memnun etmeye çalmtr.”
Yani halk tepki göstermekten çekinmemi, Padiah ise, halkn tepkisini görmezden gelememitir!
ki taraf da bilinçlidir: Halk tepkisizliin sorumsuzluu, sorumsuzluun nemelâzmcl, nemelâzmcln cahillii, cahilliin ise zulmü ve basky dâvet edeceini biliyor. Padiah da halka dayanmadan devleti yönetemeyeceinin farknda…
imdi gelelim, çada mütefekkirlerimizden Bediüzzaman’n muhteem tespitine bakalm: “Bir millet, cehaletle hukukunu bilmezse, ehl-i hamiyeti (hamiyet sahiplerini) dahi müstebit eder.”
Yani, cehalet diktatörlüü çarr! Çünkü yöneticiler, memleketi, milletin taleplerine ve tepkilerine göre yönetirler. Millet cahilse, cehaletinden ve bilinçsizliinden dolay hakkn-hukukunu savunmuyorsa, “Gidene aam, gelene paam” diyor ve müthi bir “nemelazmclk” içinde yaplan her eyi ya sessizce sineye çekiyor ya da alklyorsa, yöneticiler zaman içinde keyfilie kayp diktatörleirler.
Tepkinin ölçüsü elbette kiisel yahut zümrevi “menfaat” deil, “hakkaniyet” olmaldr. Biz “hakkaniyet”ten uzaklatk. Bu yüzden, bize kar “âdil” olmasn istediklerimize kar “âdil” olamyoruz! Muhalifsek, iktidarn “doru” yaptklarn, “muvafk”sak, yanllarn görmezden geliyoruz. Her meslein, her merebin bir arl var: Bu arl muhafaza etmenin tek yolu, doruya “doru”, yanla “yanl” demekten geçer.
Eski Romanya Babakanlarndan mehur tarihçi Lorga, onbeinci asrdan ondokuzuncu asra kadar Osmanl Devleti’ni gezen seyyahlarn hatralarn deerlendirdikten sonra, dürüst bir tarihçi vicdanyla bakn ne diyor:
“Bugün Dou’nun son derece geni sahalaryla Hristiyan Bat’nn birçok zengin eyaletlerine hâkim olan Osmanl cemiyetine demokrasi zihniyetinin hâkimiyeti ilk günlerinden itibaren hiçbir faslaya uramadan devam etmitir.” (Les Voyageurs Français Dans l’Orient Européen, Paris 1928, s. 44).
Bizi asrlara hâkim klan ruh, ite bu ruhtur!
Yazar: Yavuz Bahadýroðlu |
20-05-14 |
||
| E mail: habervaktim.com | Tweet | ||
 |
 |
||
