Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TÂRÝH / DÜNDEN BUGÜNE | Okunma Says: 2374 |
Çanakkale Zaferi’nin yldönümü kutlanyor. Bu kutlamalar bugüne getiren, duygu ve maneviyat yönünü canl tutan ne olabilir?
Elbette bu büyük savan hatralar sözlü ve yazl olarak yaamaya devam ediyor. Tarihteki kritik rolü biliniyor. Hakknda kütüphane dolusu kitap yazlm. Yine de bunlar yeterli olmayabilirdi.
Daha dorusu soruyu öyle sormalyz: Mehmed Âkif’in iiri olmasayd Çanakkale bunca yl sonra böylesine heyecanl hatrlanabilir miydi? Hiç üphe yok ki, Çanakkale ruhunu bugüne tayan en önemli metin Mehmed Âkif’in “Çanakkale ehidlerine” diye bilinen müstesna iiridir.
Çanakkale geçilse stanbul düecek...
Osmanllarn sultan, türklerin hakan, müslümanlarn halifesinin bakenti dümann eline geçecek. Bu Devlet’in sonu demek, müslümanlarn atf merkezinin tamamen çökertilmesi demek...
Bu savan iirini Mehmet Âkif yazd. Âsm’da yer alan parça destanî (epik) iirin emsali görülmemi örnei. iir olarak da aheser olduundan üphe yok. Mehmed Âkif’in “ruhunun vahyi”ni duyarak yazd iir, ilhamn ulaabilecei ahika.
“Çanakkale ehidlerine” diye bilinen bu aheser iiri Mehmet Âkif sava devam ederken zihninde tayor ve zafer haberini yol arkada Tekilat- Mahsusa Reisi Kucuba Eref’den duyunca Çanakkale’den binlerce kilometre uzakta, Hicaz demiryolu hattnda bir tren istasyonunda, El Muazzam’da, bir gecede hçkrklar içinde yazyor. “Allahm bu iiri yazmadan canm alma” diye dua ediyor...
Bir kâbusun, ferdiyet adna deil; bir millet adna, bir din adna duyulan yok olma hissiyatnn yerini zafer heyecanna brakmas iirin bütününde farkediliyor.
“u boaz harbi nedir” diye balyan iir çok canl sava tasvirleri ihtiva ediyor. Savan mahiyeti, dümann büyük sava teknolojisi, dünyann her tarafndaki sömürgelerden toplanm asker kalabal ve her eye ramen tevhidi kurtaran askerin kahramanl Mehmed Âkif’e Bedr’i, Klçarslan’, Selahaddin’i hatrlatyor.
Çanakkale’de savaan asker kanyla tevhidi kurtaryor ve Hz. Peygamber’in kucak açt bir ahsiyet olarak övülüyor. Mehmed Âkif iiri savan scanda yazyor ve bu zaferin dourduu gelecek ümidini ifade ediyor.
Çanakkale’nin binlerce kilometre uzanda Çanakkale ehidlerine iirini yazan Mehmed Âkif Sakarya muharebelerinin top seslerini Ankara’da duydu, fakat Sakarya’nn iirini yazmad...
Ankara’da yazd stiklâl Mar, Çanakkale ehidlerine iiri ile ayn zeminde yazlm bir iir ve bir kimlik tanmlamas. Mehmed Âkif onu mecbur kald için yazd. Yazdnda Milli Mücadele’nin elle tutulur bir baars sözkonusu deildi, aksine Yunan kuvvetleri Bat Anadolu’da ilerliyordu. Millî Mücadele’nin kazanlmasnda bu metnin de paynn olduunda üphe yoktur.
stiklâl Mar’nn kabul edildii 1921 ylnn mart ay, Yunan kuvvetlerinin taarruza geçtii bir dönemdir. 23 martta Bursa ve Uak cephelerinde ileri harekat balamtr. 25 martta Sapanca’y, 26 martta Adapazar’n igal etmiler, 27 martta nönü’ye taarruza geçmiler, ertesi gün, Kanlsrt ve Metristepe’yi ele geçirmilerdir. Bu skntl zamanda BMM’nin Muhafz Taburu Bat Cephesi’ne sevkedilmitir.
Millî Mücadele güçlü bir dinî muhteva zemininde balatld ve sürdürüldü. Meclis’in açlndan, yürütücülerin beyanlarna kadar bunu biliyoruz. Sakarya muzafferiyetinden sonra bu zemin deitirilmeye baland. “slâm kyamnn karargâh umumisi” olmak yerine Anadolu’nun mücadele merkezi olmakta karar klnd. Mehmed Âkif bu zemin deiikliini bata çok fazla önemsemediyse de kuvvetli önsezileri, Millî Mücadele ile ilgili iir yazmasn engellemi olmaldr. Çünkü savan sonunda, 1920’lerin dünyasnda o zamann büyük gücü, dünya patronu sömürge imparatorluu ngiltere’nin gölgesinde yeni bir devlet yaplanmas sözkonusu oldu.
Osmanl iddialarn, slâm âleminin öncülüünü terk edip küçük ve etkisiz bir devlete mecbur kalmak ve bunun düünce zeminini oluturmak farkl uygulamalar, iddetli basklar getirdi ve Mehmet Âkif bu süreçte vatanndan ayrlmak zorunda kald. Vefatna yakn günlere kadar...
Mehmet Âkif Sakarya’nn iirini bu krlmlkla yazsa idi, Necip Fazl’la benzer eyler söyler miydi?
iirlerine bakarak diyebiliriz ki, söylerdi.
Vicdan azabna e kayna kayna Sakarya.
Öz yurdunda garipsin, öz vatannda parya!
Sakarya Türküsü’nün en mehur beyitlerinden birinde tarif edilen ruh hâli, Mehmed Âkif’in bir çok iirinde çeitli suretlerde ifade edilmitir. Müslümann gariplii, kendi vatannda bile hor görülmesi onun iirlerinde önemli bir yer igal etmektedir.
Necip Fazl’n Sakarya Türküsü iirinin duygu atmosferi, en çok da Mehmed Âkif’in Âsm’da yer alan “Zulmü alklayamam, zalimi asla sevemem/Gelenin keyfi için geçmie kalkp sövemem...” msra ile balayan bölümüne denk düer.
“Sakarya Türküsü’nde Necip Fazl büyük ölçüde Mehmet Âkif gibi konuuyor”, diyebiliriz!
Habervaktim
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
Yazar: D. Mehmet Doðan |
19-03-10 |
||
| E mail: Mail Adresi Yok | Tweet | ||
 |
 |
||
