Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TEFEKKÜR / ÝNSAN VE TEFEKKÜR | Okunma Says: 2551 |
Çatmann düzeni
Eer akln açklayc gücü varsa, o zaman bir deiim projesi de mümkündür. Nasl varl yeniden ekillendirmek mümkünse, toplum hayatn da ekillendirmek mümkün olabilmektedir.
Burada Bat'yla slam arasnda temel bir ayrm ortaya çkyor: Bat'da sorunlarn çözümü için, yeni bir proje ve yeni bir düzen öngörülür, bu da akli/rasyonel bir düzendir. slam'da, bir düzen öngörülmesinden çok, kiinin ve toplumun kendini slah etmesi öngörülür. Mesela bir Batlya "Burada bir sorun var; bunu nasl çözeriz?" diye sorulacak olsa, hemen bir proje gelitirir, bir düzen içerisinde bunu halletmeye çalr. Batl insan, büyük veya küçük ölçekli olsun, bir proje olmadan sorunlarn çözemez. Bir Müslüman'a "Bu kötülükleri nasl düzeltebilirim?" diye soracak olsanz "Önce kendini slah et, dünyann deiimine katkda bulunursun." der. Eer insan-teki varlk kendini düzeltirse dünyann slahna katlm ve katkda bulunmu olur. Tabii bu, bir düzen veya proje gelitirmeye engel deildir. Sadece proje belirleyen deildir. nsann hareket noktas projeyse eer, yani amaç akli düzen kurmaksa; kendini slah etmesi, bakalarna örnek olup yol göstermesi ve bakalaryla birlikte dünyay deitirmek gibi bir kaygs olamaz.
Buradan srarl ve kibirli iddialarna ramen, Bat kültüründe "birey"in mümkün olmad sonucuna varyoruz. Çünkü sorunlarn iradeleri aan projelerle çözebilen insan hiçbir eyin efendisi olamaz. Kim ona proje çizmise onun bamlsdr. Çamzda projenin sahipleri ulus devlet içinde örgütlenmi bulunan bilimler (akademisyenler), stratejistler, uzmanlar ve iktidar seçkinlerinden oluur. Kendini slah edip kendini/nefsini deitirebilen insan hakiki manada özgür ve bamszdr. Müslüman insan böyle bir kiilik profilidir. Sadece Allah'a balanabilen, kulluk yapabilen dier herkese ve her eye kar özgür ve bamszdr. Deneysel olarak son iki yüz sene içinde kurulan ve bugün hükmünü icra eden modern dünyaya bakn, sahiden insan teki varlklar özgür ve bamsz bireyler mi, yoksa yukarda saydm güçler tarafndan determine edilen sosyal kuklalar m?
Moderniteyle birlikte, bir görü teekkül etti ki, totalitarizm bunun ürünü olarak sahneye giri yapt. Bu görü inanca dönümü bir paradigma olarak önce varl parçalyor, her bir parçaya hükmediyor ve sonra bütün parçalarn üzerinde hegemonik bir güç bulundurup bir iktidar kuruyor. Akademik yöntemin yöneldii sakl amaç budur. Akademik çalmada bilgi güç olarak kullanlr, hikmet olarak görülmez. Büyük bir iktidar, nüfuz edici bir hegemonyay kurmak istiyorsan -ngilizlerin siyasette kullandklar gibi- önce parçala, sonra yönet. Bütünü parçaladnda iktidar kurabilirsin, çünkü artk bütünlük duygusu ve fikri kaybolmutur. Özellikle modernliin mirasn devralan postmodern zamanda Hakikatin parçalanmasyla, bütünlük duygusu da kayboldu. Bu yüzden yeni dönemde faizm ve komünizm gibi büyük sistemler kurmak, meta söylemler gelitirmek mümkün olmaktan çkm bulunmaktadr. Bu, modern dünyann, yaratc kaos teorisinin önemli sorunudur. Çünkü her parça bir yönden izafileiyor, öbür taraftan bütüne ve dierlerine kar özerkleiyor. Her parça izafiletii oranda kendi hegemonyasn da kurma yolunu bulabiliyor. Ve bunlarn parçal ve çatmal -rekabetçi ve yarmac- düzenine kaosun kosmosu veya modernliin düzeni ad veriliyor.
Modern toplumlardaki çoulculuk sahte ve parçalaycdr, parçalar özerkletirmesi dolaysyla insann mistifikasyonuna yol açmaktadr. Birden fazla kurum, disiplin, bilim, hizmet; devletin veya toplumun birden fazla özerklemi alan kiiliin parçalanmasna sebep oluyor ve bunlardan her biri insandan, yani Aydnlanmann yücelttii bireyden farkl bir rol istiyor. 24 saat içinde insan, belki onlarca kimlik ediniyor, onlarca rol oynamak zorunda kalyor. Neticede bütünlük duygusu-birlik fikri yok oluyor. Nevroz ve psikoz adn verdiimiz hastalklarn yaygnlamas bu sahte ve parçalayc çoulculuun, iç kaosun sonucudur..
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
NOT: Vurgular bize âittir.
Yazar: Ali Bulaç |
20-03-10 |
||
| E mail: a.bulaç@zaman.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
