Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : EDEBÝYAT / UNUTULMAYANLAR | Okunma Says: 2141 |
 |
Geçtiimiz asr edebiyatmzda bir nevi akmlar çayd. Daha bir akmn etkileri ortadan kaybolmadan bir dieri kendini göstermekteydi. Bu durumun balca sebebi toplumsal hayattaki hzl deiimdir. Tüm bu akmlarn elbette eksikleri ve yanllaryla birlikte edebiyatmza, bilhassa iirimize katklar da olmutur. Servet-i Fünun, Fecr-i Atî gibi sembolizm ve parnasizm etkisindeki akmlardan hemen sonra bir “halka dönü” kendini göstermi, Milli Edebiyat dediimiz döneme girilmitir. Bu dönemin en tipik air grubunu meydana getiren “Be Hececiler”le birlikte hece veznine rabet artmtr.
Hece vezni Necip Fâzl Ksakürek’le zirvesine ulam ve bir yerde tkanmtr. Bu tkanma özellikle son yllarnda Necip Fâzl’da da kendini gösterir. Bir müddet sonra gerek hece veznindeki bu tkanma, yani hece vezniyle O’ndan daha güzel iirler yazlamayacann ortada oluu ve gerekse sosyal hayattaki deiimlerin etkisiyle serbest vezin hâkimiyetini artrmaya balamtr. Serbest vezin en serbest haline garip akmyla ulam, iirde basitlik ve bayalk bir hastalk halinde yaylm, geleneksel unsurlarn tümü alay konusu edilmitir.
Garip akm edebiyatmz için bir yere kadar taze bir soluk olmu, edebiyatmza yeni bir renk katm fakat sonrasnda bir kolayclk halini alm, iir derinlikten ve younluktan yoksun, her okuyann anlayp hatta her isteyenin yazabilecei bir tür halini almtr. te bu noktada biraz da devrin siyasal, toplumsal ve ekonomik artlarnn etkisiyle baz genç airler yeni araylar içine girmitir.
Bu aray, sonradan Muzaffer Erdost’un “ikinci yeni” adn verecei bir akm meydana getirir. Garip akmnn tam tersi istikamette iirde anlam ve imge younluunu savunan bu airler aslnda bilinçli olarak bir araya gelip ortak bir söylem etrafnda birlemi deillerdir fakat iirlerindeki müterek biçimsel unsurlar onlar birlikte anlr hale getirmitir.
Sezai Karakoç, Turgut Uyar, Ece Ayhan, lhan Berk, Ülkü Tamer, Edip Cansever gibi isimler akmn belli bal temsilcileri. Kimileri bu akmn Türk edebiyatnda bir dönüm noktas olduunu savunurken kimileri de yerden yere vurmutur. Her eye ramen iirimizde köklü bir çr açt bugün tartlmaz bir gerçektir. lk zamanlar çou edebiyatç tarafndan bir grup genç airin geçici heveslerinden ibaret gibi görülmesine ramen etkilerini günümüze kadar sürdüren yegâne edebiyat akmlarndandr. Bütün bunlarn yannda akmn fikrî ve edebî husus ve hudutlar bugün bile bir netlik kazanamamtr. En büyük temsilcileri bile bu konularda bir fikir birliine varm deildir. Turgut Uyar kendini bu akmn içinde bile görmez.
Edip Cansever “bozgunda bir çiçek” der ikinci yeni için. Cemal Süreya’ya göre “asla akm olmam bir yönelim”dir. Sezai Karakoç’un da kendini tam olarak bu akmn içinde gördüünü söylemek güçtür aslnda ve ikinci yeni iiri için “bir salt yaama iiri” diyerek ekler:
“Bu akm, insann insanlar arasndaki yeriyle birlik, kâinattaki yerini de arayan airlerin geçidi. Arayan fakat bulmaya niyeti olmayan…”
Zannederim en yerinde ifadesini Ece Ayhan’da bulur ikinci yeni: “kinci yeni bir kadn, kapdan bakt gitti bir kp(an), 30 yldr bir türlü karar veremediler; güzel miydi, çok mu güzeldi, dünya güzeli miydi?” Akmn en tipik airi Ece Ayhan, en büyük airi Sezai Karakoç’tur. Sezai Karakoç biçim yönüyle birçok açdan benzese de muhteva bakmdan bambaka bir konumdadr.
Müslüman Anadolu halknn sesini yepyeni ve dipdiri bir sese kavuturur air. Balangçta kendi muhiti tarafndan yadrganr, hatta dlanr ama O bunlara aldr etmez. lk iirlerini heceyle yazm ve bu iirleriyle daha genç yata edebiyat dünyasnda hatr saylr bir yer edinmitir. Bu iirlerde derin bir Necip Fâzl etkisi görülmektedir. Fakat üstad Necip Fâzl heceyi gelebilecei yere getirmi, bu alanda söylenecek sözü söylemitir. Çok geçmeden, bu yolda devam ettii takdirde iirlerinin Necip Fâzl’n gölgesinde kalarak silinip gideceini anlam ve iirini modern insana hitap edecek bir tarzda yeni ve salam bir üslupla kaleme almaya balamtr.
Çünkü Sezai Karakoç söyleyecek çok sözü olan adamdr. kinci yeni airlerinin büyük air olduu yolunda fikir birliine vardklar nadir airlerdendir. Ayn zamanda okul arkada olan Cemal Süreya büyük bir sevgi ve sayg besler O’na. Uzun yllar mektuplamlar, hatta Sezai Karakoç’un mektuplarndaki baz imgeleri iirlerinde kullanmtr Cemal Süreya. lhan Berk bu saygy daha ileri bir ifadeye götürür ve “O bir peygamberdir” der air için.
Bu sözü O’nun hangi yönünü kast ederek söylediini bilemiyoruz tabii. Genel olarak baktmzda Sezai Karakoç’suz bir ikinci yeni düünülemez. Bununla birlikte Sezai Karakoç çan bütün akmlarnn dnda ve üstünde, adanm bir ömür olarak Türk iirinin bugün yaayan en büyük ve özgün simalarndandr. O’nun en mühim vasf bence yeni bir neslin inasna öncülük etmesi. Edebiyatmzda Rasim Özdenören, Akif nan, Erdem Beyazt, Alaeddin Özdenören, Cahit Zarifolu, Ebubekir Erolu, Ersin Nazif Gürdoan, Hasan Seyithanolu, Kamil Efak Berki ve daha yüzlerce önemli isim, yetimelerini en çok Sezai Karakoç’un bu öncülük ve koruyuculuk vasfna borçludurlar…
Allah bu milleti iirsiz, edebiyatsz ve Sezai Karakoç’suz brakmasn. Amin.
Yazar: Mehmet Develi |
21-03-10 |
||
| E mail: Haberkültür.net | Tweet | ||
 |
 |
||
